Orkuöryggi knýr nú vöxt endurnýjanlegrar orku að sögn Alþjóðaorkustofnunarinnar

Lönd sem reyna að vernda sig gegn sveiflukenndum innflutningi á eldsneyti eru nú helsta ástæða þess að endurnýjanleg orka vex, sagði Alþjóðaorkustofnunin (IEA) föstudaginn 6. nóvember. Í skýrslu stofnunarinnar, Endurnýjanleg orka 2026, er því spáð að heimurinn muni bæta við næstum 4.800 gígavöttum af endurnýjanlegri raforkugetu á árunum 2026 til 2031, sem er tæplega 60% meira en á fyrra sex ára tímabili. Í umfjöllun um skýrsluna var aukningin sögð vera 57%.iea.org+1

"Áður fyrr voru umhverfissjónarmið megináhersla stjórnvalda á bak við vöxt endurnýjanlegrar orku, þar sem lækkandi kostnaður hefur gert hana að samkeppnishæfum kosti á mörgum mörkuðum, en í dag er það einkum orkuöryggi sem drífur aukninguna þar sem sífellt fleiri ríki reyna að draga úr áhættu vegna innflutts eldsneytis," sagði Fatih Birol, framkvæmdastjóri IEA. Yfirlýsing hans kom einnig fram hjá OPIS.opis.com+1

Kreppan víkkar kortið

Spáin kemur eftir margra mánaða truflanir á markaði sem hófust þegar stríðið í Íran braust út í lok febrúar. IEA sagði að sterkari stuðningur stjórnvalda og öryggissjónarmið flýti fyrir uppbyggingu á Indlandi, í Suðaustur-Asíu, Afríku og Miðausturlöndum. Í fyrsta sinn er gert ráð fyrir að vaxtar- og þróunarlönd utan Kína bæti við sig eins mikilli getu og þróuð hagkerfi, um 1.100 GW hvort um sig, á meðan Kína bætir við sig um 2.550 GW.english.aawsat.com+1

Samkvæmt skýrslunni verður Indland næststærsti markaðurinn fyrir nýja getu á eftir Kína, og viðbætur í Suðaustur-Asíu, Miðausturlöndum og Afríku munu um það bil þrefaldast. Gert er ráð fyrir að hlutdeild Kína í alþjóðlegum viðbótum lækki úr meira en 60% árið 2025 í 53%. Nýjar sólarorkuuppsetningar í Kína drógust saman um 55% á fyrstu níu mánuðum ársins 2026 eftir að landið færðist úr föstum gjaldskrám yfir í uppboð, að sögn stofnunarinnar.trend.az

Sólarorka í fararbroddi, flutningskerfi undir álagi

Sólarorka mun vega meira en þrjá fjórðungu vaxtarins og landvindorka verður í öðru sæti. Gert er ráð fyrir að hlutdeild endurnýjanlegrar orku í raforkuframleiðslu á heimsvísu hækki úr 33% árið 2025 í næstum 45% árið 2031. Hærra olíuverð varð einnig til þess að IEA hækkaði spá sína um vöxt í framleiðslu á fljótandi lífeldsneyti um 40%.trend.az+2

Hraður vöxtur skapar nýjan þrýsting á raforkukerfi. Skýrslan sýndi að umsóknum um tengingu við flutningskerfi á lokastigi fjölgaði um 60% á einu ári í 3.000 GW. Einnig er því spáð að glötuð framleiðsla vind- og sólarorku vegna takmarkana í flutningskerfum, sem var um 200 teravatstundir árið 2025, fari yfir 800 TWh fyrir árið 2031, samkvæmt Trend.trend.az

Markmiðið um þreföldun enn úr seilingu

Aðalviðsmynd IEA gerir ráð fyrir að afkastageta á heimsvísu verði um 9.710 GW árið 2030, sem er minna en markmið COP28 um að þrefalda endurnýjanlega orku. Hraðari uppboð, meiri fjárfesting í flutningskerfum og einfaldara leyfisveitinguferli gætu aukið vöxtinn um 20% og náð markmiðinu um þreföldun árið 2031.trend.az

Birol lýsti breytingunni sem alþjóðlegri. "Sem stendur kemur einn þriðji af raforkuframleiðslu heimsins frá endurnýjanlegum lindum. Á næstu fimm árum er búist við að þessi hlutdeild fari nærri helmingi," sagði hann.en.apa.az