ԱՄՀ-ն հարուստ երկրներին կոչ է արել կրճատել պետական պարտքը

Արժույթի միջազգային հիմնադրամը չորեքշաբթի հրապարակեց 2026 թվականի իր տարեկան զեկույցը՝ «Նավարկելով անկայուն աշխարհում» վերնագրով, նախազգուշացնելով, որ պետական պարտքի աճը, աշխարհաքաղաքական ցնցումները և արհեստական բանականության արագ տարածումը վերափոխում են համաշխարհային տնտեսությունը և սահմանափակում կառավարությունների գործողությունների հնարավորությունները:imf+1

ԱՄՀ-ի գործադիր տնօրեն Քրիստալինա Գեորգիևան զեկույցի հրապարակումը, որը համընկավ Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի հետ, օգտագործեց հարուստ երկրներին հստակ ուղերձ հղելու համար։ BBC-ին տված հարցազրույցում նա ասաց, որ համաշխարհային տնտեսական ցնցումները պարտքի մակարդակը բարձրացրել են «դեպի երկինք տանող աստիճանների պես», սակայն կառավարությունները չեն կարողացել արձագանքել փոխառությունների աճող ծախսերին:bbc

Պարտքային ճնշումը ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում

Գեորգիևան առանձնացրեց Միացյալ Նահանգները և Մեծ Բրիտանիան՝ որպես զարգացած տնտեսությունների առջև ծառացած ֆիսկալ լարվածության օրինակներ։ ԱՄՆ-ի ազգային պարտքը անցյալ ամիս գերազանցեց 40 տրիլիոն դոլարը՝ մեկ տասնամյակի ընթացքում կրկնապատկվելով։ Մեծ Բրիտանիայում պետական փոխառությունները օգոստոսին հասան 18.3 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգի, ինչը մոտ 20%-ով գերազանցում է նախորդ տարվա ցուցանիշը և պաշտոնական կանխատեսումները, իսկ պարտքի տոկոսավճարները հասել են 1997 թվականից ի վեր օգոստոս ամսվա ամենաբարձր մակարդակին:news.sbs+1

«Կան երկու հիմնական գործողություններ, որոնք պետք է ձեռնարկվեն. կրճատել պարտքի մակարդակը, առաջնահերթություն տալ ֆիսկալ համախմբմանը և ապահովել, որ կենտրոնական բանկերը կատարեն գների կայունության իրենց մանդատը», — ասել է Գեորգիևան BBC-ին։ Նա քաղաքական գործիչներին կոչ է արել «քաջություն» ցուցաբերել այնպիսի բարեփոխումներ իրականացնելու հարցում, որոնք «քաղաքականապես դժվարին» են, բայց անհրաժեշտ:bbc

ԱԲ, առևտուր և չափավոր հեռանկարներ

Զեկույցում նշվում են համաշխարհային լանդշաֆտը վերափոխող չորս ուժեր՝ պետական պարտքի աճը, տնտեսությունները և աշխատաշուկաները փոխակերպող ԱԲ ներդրումների ալիքը, էներգակիրների մատակարարման ցնցումով պայմանավորված առևտրային վերակողմնորոշումը և սթեյբլքոյնների ու կենտրոնական բանկերի թվային արժույթների արագ զարգացումը։ Հիմնադրամի տվյալներով՝ 2026 թվականի համար համաշխարհային տնտեսական աճը մնում է մոտ 3%՝ նվազման ռիսկերով:portugalglobal+1

Գեորգիևան ընդունեց ԱԲ-ի ներուժը արտադրողականությունը բարձրացնելու հարցում, սակայն նախազգուշացրեց, որ այն կարող է նաև սպառնալ ֆինանսական կայունությանը, եթե համակարգերը «դուրս գան վերահսկողությունից»։ Զեկույցում ընդգրկված հաշվետու տարվա ընթացքում ԱՄՀ-ն իրականացրել է 138 երկրային խորհրդատվություն, 18 երկրի տրամադրել է 40 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորում և 400 միլիոն դոլար հատկացրել տեխնիկական աջակցության և վերապատրաստման համար:freedomonline+2

Հայացք ապագային

Քանի որ զարգացած տնտեսությունները բախվում են սահմանափակ բյուջեների, Գեորգիևան պնդում է, որ կառավարությունները պետք է ապավինեն կառուցվածքային բարեփոխումներին՝ մասնավոր ներդրումներ ներգրավելու համար, այլ ոչ թե հույսը դնեն պետական ծախսերի վրա՝ աճը խթանելու համար։ «Յուրաքանչյուր նոր ցնցում ավելի պարզ է ցույց տալիս, թե որքան փոխկապակցված ենք մենք», — ասել է նա, «և թե որքան կարող են մեր անդամները շահել իրենց հավաքական ուժը միավորելուց»:freedomonline