IMF-მა მდიდარ ქვეყნებს ვალების შემცირებისკენ მოუწოდა

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა ოთხშაბათს გამოაქვეყნა 2026 წლის ანგარიში სახელწოდებით "რთულ სამყაროში ნავიგაცია", სადაც გაფრთხილებაა მოცემული, რომ სახელმწიფო ვალის ზრდა, გეოპოლიტიკური შოკები და ხელოვნური ინტელექტის სწრაფი გავრცელება გლობალურ ეკონომიკას ცვლის და მთავრობების მოქმედების არეალს ავიწროებს.imf+1

IMF-ის მმართველმა დირექტორმა კრისტალინა გეორგიევამ ანგარიშის გამოქვეყნება, რომელიც ნიუ-იორკში გაეროს გენერალურ ასამბლეას დაემთხვა, მდიდარი ქვეყნებისთვის მკაცრი გზავნილის გასაგზავნად გამოიყენა. BBC-სთან ინტერვიუში მან აღნიშნა, რომ გლობალურმა ეკონომიკურმა შოკებმა ვალის დონე "ზეცისკენ მიმავალი კიბესავით" აამაღლა, თუმცა მთავრობებმა სესხების გაძვირების საპასუხოდ ქმედითი ნაბიჯები ვერ გადადგეს.bbc

ვალის წნეხი აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთში

გეორგიევამ აშშ და დიდი ბრიტანეთი იმ განვითარებული ეკონომიკების მაგალითებად დაასახელა, რომლებიც ფისკალური სირთულეების წინაშე დგანან. აშშ-ის სახელმწიფო ვალი გასულ თვეში 40 ტრილიონ დოლარს გადასცდა, რაც ათწლეულის წინანდელ მაჩვენებელზე ორჯერ მეტია. დიდ ბრიტანეთში სახელმწიფო სესხებმა აგვისტოში 18.3 მილიარდი ფუნტი შეადგინა, რაც წინა წელთან შედარებით 20%-ით მეტია და ოფიციალურ პროგნოზებს აღემატება, ხოლო ვალის მომსახურების ხარჯებმა 1997 წლის შემდეგ აგვისტოს რეკორდულ ნიშნულს მიაღწია.news.sbs+1

"ორი აუცილებელი ნაბიჯია გადასადგმელი: ვალის დონის შემცირება, ფისკალური კონსოლიდაციის პრიორიტეტულობა და ცენტრალური ბანკების მიერ ფასების სტაბილურობის მანდატის შესრულება", – განუცხადა გეორგიევამ BBC-ს. მან პოლიტიკოსებს მოუწოდა, გამოიჩინონ "გამბედაობა" ისეთი რეფორმების გასატარებლად, რომლებიც "პოლიტიკურად რთულია", მაგრამ აუცილებელი.bbc

ხელოვნური ინტელექტი, ვაჭრობა და ზრდის ზომიერი ტემპი

ანგარიშში გამოყოფილია ოთხი ძალა, რომელიც გლობალურ ლანდშაფტს ცვლის: სახელმწიფო ვალის ზრდა, ხელოვნური ინტელექტის ინვესტიციების ტალღა, ენერგეტიკული შოკით გამოწვეული სავაჭრო ორიენტაციის ცვლილება და სტეიბლკოინებისა და ცენტრალური ბანკების ციფრული ვალუტების სწრაფი განვითარება. ფონდის მონაცემებით, 2026 წელს გლობალური ეკონომიკური ზრდა დაახლოებით 3%-ის ფარგლებში რჩება, თუმცა რისკები კლებისკენ არის მიმართული.portugalglobal+1

გეორგიევამ აღიარა ხელოვნური ინტელექტის პოტენციალი პროდუქტიულობის გაზრდის კუთხით, თუმცა გააფრთხილა, რომ ამან შესაძლოა ფინანსური სტაბილურობაც დააზიანოს, თუ სისტემები "კონტროლიდან გამოვა". ანგარიშის პერიოდში IMF-მა 138 ქვეყანასთან კონსულტაცია გამართა, 18 ქვეყანას 40 მილიარდი დოლარის დაფინანსება გამოუყო და 400 მილიონი დოლარი ტექნიკური დახმარებისა და ტრენინგებისთვის გამოყო.freedomonline+2

სამომავლო პერსპექტივა

იმ პირობებში, როდესაც განვითარებული ეკონომიკები შეზღუდული ბიუჯეტის წინაშე დგანან, გეორგიევამ განაცხადა, რომ მთავრობებმა ზრდის სტიმულირებისთვის საჯარო ხარჯების ნაცვლად სტრუქტურულ რეფორმებს უნდა მიმართონ კერძო ინვესტიციების მოსაზიდად. "ყოველი ახალი შოკი უფრო ნათლად გვაჩვენებს, თუ რამდენად ვართ ერთმანეთთან დაკავშირებულნი", – თქვა მან, "და რამდენად შეუძლიათ ჩვენს წევრებს სარგებლის მიღება კოლექტიური ძალისხმევის გაერთიანებით".freedomonline