გლობალურმა დათბობამ 2025 წელს 1,37°C-ს მიაღწია და 2030 წლისთვის 1,5°C-ის გადაჭარბების გზაზეა

70-ზე მეტი მეცნიერისგან შემდგარმა საერთაშორისო ჯგუფმა დაადგინა, რომ ადამიანის მიერ გამოწვეულმა გლობალურმა დათბობამ 2025 წელს 1,37°C-ს მიაღწია და რეკორდული ტემპით იზრდება, ხოლო პლანეტის ენერგეტიკული დისბალანსი ყველაზე მაღალ დონეზეა, რაც კი ოდესმე დაფიქსირებულა. 2026 წლის 11 ივნისს ჟურნალ Earth System Science Data-ში გამოქვეყნებული დასკვნების მიხედვით, თუ ემისიები მიმდინარე დონეზე გაგრძელდება, დათბობა პარიზის შეთანხმების 1,5°C-იან ზღვარს 2030 წლისთვის გადააჭარბებს.

დათბობა ჩქარდება, ემისიები კი ახალ რეკორდებს ამყარებს

ბონში გამოქვეყნებული „გლობალური კლიმატის ცვლილების ინდიკატორების“ ანგარიშის მეოთხე გამოცემის თანახმად, გლობალურმა სათბურის აირების ემისიებმა 2024 წელს რეკორდულ მაჩვენებელს, 56,8 მილიარდ ტონა CO2-ის ეკვივალენტს მიაღწია, რაც ძირითადად წიაღისეული საწვავის წვითაა გამოწვეული. ადამიანის მიერ გამოწვეული დათბობის ტემპი 2016–2025 წლებში ათწლეულში დაახლოებით 0,27°C-ს შეადგენს, რაც უპრეცედენტო ტემპად ითვლება.miragenews+1

„საკვანძო ინდიკატორი არის დედამიწის ენერგეტიკული დისბალანსი, რომელიც ზომავს, რამდენად სწრაფად გროვდება სითბო კლიმატურ სისტემაში“, — განაცხადა პროფესორმა პირს ფორსტერმა, ლიდსის უნივერსიტეტის კლიმატის მომავლის პრისლის ცენტრის დირექტორმა და ანგარიშის წამყვანმა ავტორმა. „ადამიანური გავლენის გარეშე, ის ნულთან ახლოს უნდა იყოს, მაგრამ 1970-იანი წლებიდან იზრდება და ახლა რეკორდულ მაჩვენებელზეა, რაც ბოლო ათწლეულებში გაორმაგდა.“eurekalert

ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ბოლო ათწლეულის განმავლობაში დაფიქსირებული დათბობის თითქმის მთელი წილი ადამიანურ საქმიანობას უკავშირდება; 2016–2025 წლებში ადამიანის მიერ გამოწვეული დათბობა საშუალოდ 1,24°C იყო, მაშინ როცა იმავე პერიოდში დაფიქსირებული საერთო დათბობა 1,26°C-ს შეადგენდა.eurekalert

ნახშირბადის ბიუჯეტი იწურება

ნახშირბადის დარჩენილი ბიუჯეტი, რათა დათბობა 1,5°C-ის ქვემოთ შენარჩუნდეს, 2026 წლის დასაწყისიდან მხოლოდ 130 გიგატონა CO2-ად არის შეფასებული — რაც მიმდინარე ემისიების დაახლოებით სამი წლის ტოლფასია. ატმოსფეროში CO2-ის კონცენტრაციამ 2025 წელს 425,6 ppm-ს (ნაწილაკი მილიონზე) მიაღწია, ხოლო მეთანმა — 1 936,3 ppb-ს (ნაწილაკი მილიარდზე).climatechangetracker+1

მსოფლიო მეტეოროლოგიური ორგანიზაციის „გლობალური კლიმატის მდგომარეობის“ ანგარიშმა, რომელიც 2026 წლის მარტში გამოქვეყნდა, უკვე დაადასტურა, რომ 2015–2025 წლები იყო ყველაზე ცხელი 11 წელი დაკვირვებების ისტორიაში და რომ დედამიწის ენერგეტიკულმა დისბალანსმა 65-წლიანი დაკვირვებების მანძილზე ყველაზე მაღალ დონეს მიაღწია.icos-cp+1

ზღვის დონე და ექსტრემალური მოვლენები

IGCC-ის ანგარიში ასევე დოკუმენტურად ადასტურებს დაჩქარებულ შედეგებს. ზღვის დონის გლობალურმა მატებამ 1901 წლიდან მოყოლებული 23 სანტიმეტრს მიაღწია, ხოლო საზღვაო სიცხის ტალღების დღეების რაოდენობა გლობალურად 1991-დან 2025 წლამდე სამჯერ მეტად გაიზარდა. დოქტორმა კრის სმიტმა გამოყენებითი სისტემების ანალიზის საერთაშორისო ინსტიტუტიდან გააფრთხილა, რომ კლიმატის მონიტორინგის საფუძვლად არსებული მრავალი გლობალური მონაცემთა ბაზა ახლა დაფინანსების გადაწყვეტილებების გამო საფრთხის ქვეშაა და განაცხადა: „ჩვენ გვჭირდება შეთანხმებული საერთაშორისო ქმედებები და კოორდინაცია, რათა უზრუნველვყოთ კლიმატის დაკვირვებების უწყვეტობა.“eurekalert