IEA მთავრობებს მოუწოდებს, LNG-ის მიწოდების კრიზისის ფონზე სტრატეგიული გაზის მარაგები შექმნან

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) ოთხშაბათს მთავრობებს მოუწოდა, შექმნან ბუნებრივი აირის სტრატეგიული მარაგები და გადახედონ გათხევადებული ბუნებრივი აირის (LNG) შესყიდვის პოლიტიკას. სააგენტო აფრთხილებს, რომ კომერციულ საცავებსა და სპოტ-ბაზარზე დამოკიდებულება იმპორტზე დამოკიდებულ ეკონომიკებს მიწოდების კრიზისის წინაშე დაუცველს ტოვებს.aa+1

სააგენტოს ახალი ანგარიში, „გაზის რეზერვის მექანიზმები და მოქნილობის ვარიანტები“, გვთავაზობს ზომების ჩამონათვალს, რომელთა მიღებაც ქვეყნებს მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში შეუძლიათ. მათ შორისაა: სავალდებულო კომერციული საცავები, მთავრობის მიერ კონტროლირებადი სტრატეგიული მარაგები, LNG-ის ბუფერული მარაგები, ერთობლივი რეზერვები და ტრანსსასაზღვრო შენახვის შეთანხმებები. IEA ასევე რეკომენდაციას უწევს LNG-ის გაერთიანებულ შესყიდვებსა და საგანგებო სიტუაციებში ტვირთებზე წვდომის შეთანხმებებს.aa

ორი კრიზისი ხუთ წელიწადში

ეს რეკომენდაციები მას შემდეგ გაჟღერდა, რაც ზედიზედ ორმა კრიზისმა გლობალური გაზის ვაჭრობა შეცვალა. 2022 წელს უკრაინაში შეჭრის შემდეგ რუსეთის მიერ ევროპისთვის მილსადენით გაზის მიწოდების შეწყვეტამ ფასები რეკორდულ ნიშნულამდე აწია და კონტინენტი აიძულა, LNG-ის ალტერნატიული წყაროები ეძია. უფრო ახლახან, ჰორმუზის სრუტის მიმდებარედ მიმდინარე კონფლიქტმა, რომელზეც მანამდე გლობალური LNG გადაზიდვების დაახლოებით მეხუთედი მოდიოდა, ეს მარშრუტი ხანგრძლივი დროით ჩაკეტა, რამაც მიწოდება კვლავ შეზღუდა.indexbox+1

ჰოლანდიური TTF-ის ფიუჩერსები, რომელიც ევროპაში გაზის საბითუმო ფასის საორიენტაციო მაჩვენებელია, 2023 წლის დასაწყისის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულზეა. Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↘ 1.66% აფრთხილებს, რომ თუ ახლო აღმოსავლეთიდან ექსპორტი ნელა აღდგება, 2026 წლის დეკემბრისთვის TTF-ის ფასმა შესაძლოა 100 ევროს გადააჭარბოს მეგავატ-საათზე, რათა ევროპაში საკმარისი LNG მიიზიდოს.aleasoft+1

ევროპის მოწყვლადობა კიდევ უფრო გაიზარდა მას შემდეგ, რაც მარტში ყატარის Ras Laffan-ის ობიექტზე გაფიცვებმა LNG-ის ორი საწარმოო ხაზი დააზიანა. ენერგეტიკის ეკონომიკისა და ფინანსური ანალიზის ინსტიტუტის მონაცემებით, ამან წლიური გამომუშავება დაახლოებით 17 მილიარდი კუბური მეტრით შეამცირა, რაც ყატარის LNG ექსპორტის საერთო სიმძლავრის 17 პროცენტია. IEA-ს შეფასებით, შეკეთებას სამიდან ხუთ წლამდე დასჭირდება.indexbox

მომდევნო შოკისთვის მომზადება

IEA აღიარებს, რომ მხოლოდ საცავები ვერ გადაჭრის ყველა პრობლემას, რადგან ქვეყნები გეოგრაფიით, ინფრასტრუქტურითა და იმპორტზე დამოკიდებულებით ერთმანეთისგან განსხვავდებიან. LNG-ის უფრო მოქნილი კონტრაქტები, ტვირთების გაცვლა და კომერციული ინოვაციები ფიზიკურ მარაგებს შეავსებს და კრიზისის დროს ბაზრებს შორის მიწოდების უფრო ეფექტურად გადანაწილების საშუალებას მისცემს.aa

ევროკავშირის რამდენიმე წევრი, მათ შორის იტალია, პოლონეთი და ესპანეთი, უკვე ინახავს გაზის სტრატეგიულ მარაგებს. 2025 წელს ევროკავშირის მასშტაბით სტრატეგიულ საცავებში დაახლოებით 12 მილიარდი კუბური მეტრი გაზი იყო, რაც წლიური მოხმარების დაახლოებით 3.5 პროცენტია. IEA-მ შესთავაზა მთავრობებს, გააფართოონ ეს პროგრამები და განიხილონ კოორდინაცია ევროკავშირის ან საერთაშორისო დონეზე, ასევე წამოაყენა იდეა უკრაინაში 10-დან 15 მილიარდ კუბურ მეტრამდე გაზის შენახვის შესახებ, როგორც კი პირობები ამის საშუალებას მისცემს.indexbox

გაზის უსაფრთხოების საკითხი პარასკევს, იაპონიის ეკონომიკის სამინისტროსა და IEA-ს მიერ ორგანიზებულ LNG-ის მწარმოებელთა და მომხმარებელთა კონფერენციაზე იქნება განხილული. ამასობაში, მოსალოდნელია, რომ ევროპის ცენტრალური ბანკი ხუთშაბათს დეპოზიტების განაკვეთს 0.25 პროცენტული პუნქტით, 2.50 პროცენტამდე გაზრდის. აგვისტოში ევროზონაში ინფლაცია 3.3 პროცენტი იყო, რაც დიდწილად ენერგომატარებლებზე ფასების ზრდით არის განპირობებული, რასაც IEA-ს ანგარიშიც ეხმიანება.reuters+2