IEA, LNG arz şoklarına karşı hükümetleri stratejik gaz rezervleri oluşturmaya çağırdı

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Çarşamba günü hükümetlere stratejik doğal gaz rezervleri oluşturmaları ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarik politikalarını gözden geçirmeleri çağrısında bulundu. Ajans, ticari depolama ve spot piyasa rekabetine dayalı mevcut yaklaşımın, ithalata bağımlı ekonomileri arz krizlerine karşı tehlikeli bir şekilde savunmasız bıraktığı konusunda uyardı.aa+1

Ajansın yeni raporu olan "Gaz Rezerv Mekanizmaları ve Esneklik Seçenekleri", ülkelerin önümüzdeki beş yıl içinde benimseyebilecekleri bir dizi önlemi ortaya koyuyor. Bunlar arasında zorunlu ticari depolama yükümlülükleri, hükümet kontrollü stratejik stoklar, LNG tampon stokları, ortak altyapı kullanan ortak rezervler ve sınır ötesi stoklama düzenlemeleri yer alıyor. IEA ayrıca ortak LNG alımları ve acil durum kargo erişim anlaşmaları önerdi.aa

Beş Yılda İki Kriz

Tavsiyeler, küresel gaz ticaretini yeniden şekillendiren art arda gelen aksaklıkların ardından geldi. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinin ardından Avrupa'ya boru hattı teslimatlarını kısması, fiyatları rekor seviyelere çıkardı ve kıtayı LNG arayışına itti. Daha yakın zamanda, çatışmadan önce küresel LNG sevkiyatlarının yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmalar, bu rotayı uzun süreliğine kapattı ve arzı bir kez daha daralttı.indexbox+1

Avrupa'nın gösterge toptan gaz fiyatı olan Hollanda TTF vadeli işlem sözleşmeleri, 2023 başından bu yana en güçlü seviyesine yükseldi. Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↗ 4.67%, Orta Doğu'dan ihracatın yavaş toparlanması durumunda, Aralık 2026 TTF fiyatının Avrupa'ya yeterli LNG çekebilmek için megavat-saat başına 100 Euro'yu aşması gerekebileceği konusunda uyardı.aleasoft+1

Avrupa'nın kırılganlığı, Mart ayında Katar'ın Ras Laffan tesisindeki işçi grevlerinin iki LNG üretim hattını aksatmasıyla daha da derinleşti. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü'ne göre bu durum, yıllık üretimi yaklaşık 17 milyar metreküp azalttı; bu da Katar'ın toplam LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 17'sine denk geliyor. IEA, onarımların üç ila beş yıl süreceğini tahmin ediyor.indexbox

Bir Sonraki Şoka Hazırlık

IEA, ülkelerin coğrafya, altyapı ve ithalat bağımlılığı açısından büyük farklılıklar göstermesi nedeniyle sadece depolamanın her aksaklığı çözemeyeceğini kabul ediyor. Daha esnek LNG sözleşmeleri, kargo takasları ve ticari yenilikler, acil durumlarda arzın piyasalar arasında daha verimli akmasını sağlayarak fiziksel rezervleri tamamlayabilir.aa

İtalya, Polonya ve İspanya dahil olmak üzere birçok AB üyesi halihazırda ulusal stratejik gaz stoklarını koruyor. 2025 yılında AB genelinde stratejik rezervlerde yaklaşık 12 milyar metreküp gaz tutuluyordu, bu da yıllık tüketimin yaklaşık yüzde 3,5'ine denk geliyor. IEA, hükümetlere bu programları genişletmelerini ve AB veya uluslararası düzeyde koordinasyonu keşfetmelerini önerdi, hatta koşullar elverdiğinde Ukrayna içinde 10 ila 15 milyar metreküp gaz depolama fikrini ortaya attı.indexbox

Gaz güvenliği, Cuma günü Japonya Ekonomi Bakanlığı ve IEA tarafından ortaklaşa düzenlenen LNG Üretici-Tüketici Konferansı'nda öne çıkan bir konu olacak. Bu arada, Avrupa Merkez Bankası'nın Perşembe günü mevduat faiz oranını çeyrek puan artırarak yüzde 2,50'ye çıkarması bekleniyor. Euro bölgesinde enflasyon Ağustos ayında yüzde 3,3 seviyesindeydi ve bu durum büyük ölçüde IEA raporunun ele aldığı enerji fiyatı artışından kaynaklanıyor.reuters+2