Küresel petrolün %43’ten fazlası artık çatışma bölgelerinden geliyor

ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın (UEA) tarihteki en büyük petrol arzı kesintisi olarak nitelendirdiği saldırılardan altı ay sonra, Salı günü yayımlanan Reuters hesaplamalarına göre, dünya petrol üretiminin %43'ten fazlası artık silahlı çatışmalardan etkilenen ülkelerden geliyor.reuters

UEA verilerine dayanan analiz, İran savaşı, Rusya-Ukrayna çatışması, Libya'da devam eden istikrarsızlık ve ABD'nin Venezuela ihracatına yönelik kısıtlamalarına maruz kalan ülkelerin 2025 yılında toplamda günde yaklaşık 45 milyon varil petrol ürettiğini ortaya koydu. Bu durum, küresel enerji arzının aktif çatışma bölgelerinde yoğunlaştığını gösteriyor.marketscreener+1

Körfez'deki Aksamalar ve Zorlanan Sevkiyat Rotaları

En büyük tekil kesinti, tarihsel olarak küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki akışı kısıtlayan ve İran'ı kapsayan savaştan kaynaklanıyor. Suudi Arabistan bazı ihracatları Kızıldeniz üzerinden yönlendirirken ve diğer Körfez üreticileri alternatif geçişler ararken bile analistler, Körfez'deki mevcut petrol aksamalarının günde 5 milyon ile 7 milyon varil arasında olduğunu tahmin ediyor.firstpost+1

Temmuz ayında Kızıldeniz'de ve Mısır'daki Süveyş Kanalı yakınlarında düzenlenen saldırılar, risklerin doğrudan çatışma bölgesinin ötesine ne kadar hızlı yayılabileceğini, yalnızca ham petrol tedarikini değil, aynı zamanda taşıma kapasitesini de tehdit ettiğini gösterdi.economictimes+1

Rafinaj Sıkıntısı Krizi Derinleştiriyor

Körfez ve Ukrayna'daki savaşlar, küresel rafinaj kapasitesini toplamda yaklaşık %10 oranında azaltarak yakıt piyasaları üzerindeki baskıyı artırdı. Ukrayna'nın, Ukrayna kontrolündeki bölgeden yaklaşık 2.700 kilometre doğudaki Omsk'a kadar uzanan Rus rafinelerini vurması, Moskova'yı iç piyasadaki yakıt kıtlığı nedeniyle benzin ve dizel ihracatını yasaklamaya yöneltti.reuters+1

UEA'nın Ağustos ayı Petrol Piyasası Raporu, 2026 yılında küresel petrol arzının günde 4,3 milyon varil azalacağını öngörürken, Amerika kıtasındaki üretimin Orta Doğu ve Rusya'daki kayıpları yalnızca kısmen telafi edeceğini belirtti.iea

Tükenen Güvenlik Ağı

UEA, şoku hafifletmek için acil durum stoklarından rekor miktarda satış yaptı ancak küresel envanterler düşmeye devam ederken bu kaynaklar artık büyük ölçüde tükendi. Yükselen yakıt fiyatları enflasyonun ana itici gücü haline gelerek borçlanma maliyetlerinin artmasına katkıda bulundu ve ABD hükümet borcunun rekor seviye olan 40 trilyon dolara ulaşmasını tetikledi.marketscreener+1

Aksamaların kapsamı ve süresi bakımından önceki enerji krizlerini geride bıraktığına dikkat çeken Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 0.10%, "Yeni bir şok için hareket alanı giderek daralıyor," değerlendirmesinde bulundu.reuters