Կատարը հերքում է երեք գերեվարված օդաչուներին պահելու մասին Իրանի պնդումը

Իրանի և Կատարի միջև դիվանագիտական վեճ է բռնկվել իրանցի երեք ռազմական օդաչուների ճակատագրի շուրջ, որոնք, Թեհրանի պնդմամբ, գերեվարվել են այս տարվա սկզբին իրենց կործանիչների խոցումից հետո: Սա լրացուցիչ լարվածություն է հաղորդում մի տարածաշրջանի, որն առանց այդ էլ ալեկոծված է ԱՄՆ-Իրան պատերազմով և Հորմուզի նեղուցում էսկալացվող հարձակումներով:

Օդաչուների շուրջ վեճը

Իրանը շաբաթ օրը հայտնել է, որ Սու-24 կործանիչի երեք օդաչուներ, որոնց ինքնությունը պարզվել է՝ Ջավադ Սալեհի, Աբդոլմաջիդ Դաշտիան և Օմրան Բեհրավեշիան, կենդանի գերեվարվել են Կատարի ուժերի կողմից այն բանից հետո, երբ նրանց ինքնաթիռը կործանվել է մարտին իրականացված առաքելության ժամանակ: Թեհրանն այդ առաքելությունը նկարագրել է որպես հարված Կատարում գտնվող «թշնամու ռազմաբազային»: Իրանի զինված ուժերի անհայտ կորածների հարցերով կոմիտեի հրամանատար, գեներալ Մոհամմադ Բաղերզադեն այս տեղեկությունը հայտնել է Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի նախագահ Միրյանա Սպոլյարիչ Էգերին հղած նամակում՝ նշելով, որ օդաչուները վեց ամիս պահվել են արտաքին աշխարհից կտրված պայմաններում՝ առանց իրենց ընտանիքների կամ իրանցի պաշտոնյաների հետ կապ հաստատելու հնարավորության:jpost+3

Կատարն արագ և կտրականապես հերքել է այդ մեղադրանքները: Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Մաջեդ Ալ-Անսարին հայտարարել է, որ Դոհան «զարմացած է իրանցի պաշտոնյաների ապակողմնորոշիչ հայտարարություններով», հայտնում է Al Jazeera Arabic-ը: Ալ-Անսարիի խոսքով՝ ինքնաթիռը մարտին խախտել է Կատարի օդային տարածքը և չի արձագանքել նախազգուշացումներին, ինչից հետո Կատարի ուժերը թիրախավորել են այն: Որոնողափրկարարական խմբերը հետագայում հայտնաբերել են մեկ օդաչուի՝ Մաջիդ Քազեմիի մասունքները, և Կատարը հայտարարել է, որ կապ է հաստատել Իրանի հետ՝ հանձնումը համակարգելու համար, սակայն Թեհրանը չի արձագանքել:aljazeera+2

Մեղադրանքները հատկապես սուր բնույթ ունեն, քանի որ Կատարը հանդես է գալիս որպես միջնորդ կողմ Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև: Kurdistan24-ը հաղորդում է, որ Դոհայի արագ հերքումն արտացոլում է այն մտահոգությունը, որ իրանական կողմի պնդումը կարող է խաթարել իր հեղինակությունը՝ որպես չեզոք միջնորդի:kurdistan24

Լարվածության աճը Հորմուզի նեղուցում

Դրանից զատ, Արաբական Միացյալ Էմիրությունները մեղադրել են Իրանին օգոստոսի 13-ին Աբու Դաբիի ազգային նավթային ընկերության (ADNOC) կողմից շահագործվող երկու տանկերների ուղղությամբ անօդաչու թռչող սարքեր արձակելու մեջ, երբ նավերն անցնում էին Հորմուզի նեղուցով, հայտնում է Associated Press-ը: Տուժածների մասին տեղեկություններ չկան: ԱՄԷ ԱԳՆ-ն հարձակումներն անվանել է «ծովահենություն» և «ուղղակի սպառնալիք տարածաշրջանի կայունությանը»: ADNOC-ը հայտնել է, որ փետրվարին պատերազմի սկսվելուց ի վեր նեղուցով անցնելիս հարձակման է ենթարկվել իր ընդհանուր առմամբ 15 նավ:aljazeera+1

Հարձակումները տեղի են ունեցել այն բանից հետո, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն «լիակատար վերահսկողություն» ունի ջրային ուղու նկատմամբ և ակնարկել է, որ այն կհայտարարի ԱՄՆ տարածք: Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը մերժել է այդ պնդումը՝ պնդելով, որ նեղուցը «գտնվում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության լիակատար կառավարման և վերահսկողության ներքո»:yahoo

Դիվանագիտական փակուղի

Այս համընկնող վեճերն ընդգծում են լայնածավալ հակամարտությանը վերջ տալուն ուղղված դիվանագիտական ջանքերի փխրունությունը: Հունիսին մեկնարկած ԱՄՆ-Իրան բանակցությունները մտել են փակուղի, իսկ հուլիսին վերականգնվել է ծովային շրջափակումը այն բանից հետո, երբ երկու կողմերն էլ միմյանց մեղադրել են փոխըմբռնման հուշագիրը խախտելու մեջ: Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչին սոցիալական ցանցերում նախազգուշացրել է, որ Վաշինգտոնը «սխալ հաշվարկ է կատարել»՝ «հետախուզական ձախողումների» պատճառով, մինչդեռ Թրամփը լրագրողներին ասել է. «Ես չեմ վստահում Իրանին»:yahoo