Z.ai, 128 milyar dolarlık değerlemeye ulaştı; Çinli yapay zeka modelleri Anthropic’in kapatılan sistemlerine rakip oldu

ABD hükümetinin Anthropic'i en gelişmiş yapay zeka modellerini piyasadan çekmeye zorlamasından günler sonra, Çinli girişim Z.ai, Batılı laboratuvarların en iyi kapalı kaynaklı sistemleriyle rekabet eden açık kaynaklı bir model yayınladı. Analistlere göre bu durum, ABD ve Çin'in yapay zeka yetenekleri arasındaki farkı bir yıldan uzun süredir görülen en düşük seviyeye indirdi.

Anthropic Kapatması

12 Haziran'da Anthropic, ABD Ticaret Bakanlığı'nın şirketin dünya genelindeki yabancı uyruklu kişilere erişimi askıya almasını gerektiren bir ihracat kontrol direktifi yayınlamasının ardından Fable 5 ve Mythos 5 modellerini tüm kullanıcılar için devre dışı bıraktı. İlk olarak Axios tarafından bildirilen bu hamle, Amazon Amazon.com, Inc. ↘ 0.26% araştırmacılarının Claude Fable 5'i siber saldırıları kolaylaştırabilecek bilgiler toplamak için kullandığına dair raporların ortaya çıkmasının ardından geldi. Anthropic, resmi bir açıklamada, "net etkinin", "uyumluluğu sağlamak için Fable 5 ve Mythos 5'i tüm müşterilerimiz için aniden devre dışı bırakmak zorunda kalmamız" olduğunu belirtti.anthropic+1

Z.ai'nin GLM-5.2'si Boşluğu Dolduruyor

Sadece bir gün sonra, 13 Haziran'da, Tsinghua Üniversitesi'nin bir yan kuruluşu olan Pekin merkezli Zhipu AI'nın uluslararası markası Z.ai, MIT lisansı altında 753 milyar parametreli bir model olan GLM-5.2'yi yayınladı. New York Times ↗ 0.72%'a göre, Z.ai'nin yeni modeli "Anthropic'in Fable ve Mythos modelleri kadar güçlü". The Economist, "ABD ile Çin arasındaki yapay zeka alanındaki farkın artık bir yıldan uzun süredir olduğundan daha dar olabileceğini" bildirdi.simonwillison+3

HumanEval, MBPP ve LiveCodeBench gibi kodlama testlerinde GLM-5.2, bağımsız değerlendirmelere göre "Claude Opus 4.8 seviyesinde veya ona yakın" performans gösteriyor. Artificial Analysis Intelligence Index'te önde gelen açık ağırlıklı model olarak yer alıyor ve Code Arena WebDev liderlik tablosunda sadece Claude Fable 5'in gerisinde kalıyor. Model, token başına yaklaşık 40 milyar aktif parametreye ve bir milyon tokenlik bağlam penceresine sahip bir uzmanlar karışımı (mixture-of-experts) mimarisi kullanıyor.verdent+2

Siber Güvenlik Endişeleri ve Piyasa Etkisi

Yayınlanma, siber güvenlik alarmlarını tetikledi. Güvenlik araştırmacısı Joshua Saxe, "GLM-5.2'nin değil, Mythos'un gerçek bir güvenlik acil durumu olduğunu" savundu ve açık ağırlıklı modelin Claude Code'u güvenlik açığı tespiti testlerinde çok daha düşük bir maliyetle geçtiğini belirtti. Model kısıtlamasız bir MIT lisansı altında dağıtıldığı için, herkes tarafından denetimsiz bir şekilde ince ayar yapılabilir ve dağıtılabilir.verdent+3

Yatırımcı coşkusu yoğun. Reuters, Z.ai hisselerinin şirketin Ocak ayındaki Hong Kong çıkışından bu yana %2.000'den fazla değer kazandığını ve bu hafta 1 trilyon HK$ (128 milyar dolar) piyasa değerini aştığını bildirdi. Şirket, yapay genel zeka arayışını finanse etmek için Şanghay'da ikincil bir halka arz planladığını duyurdu.chinaglobalsouth+1

Teknoloji uzmanı Perry Metzger, X'te büyüyen bir hissiyatı şöyle özetledi: "Eğer ABD laboratuvarlarının Çinli laboratuvarlarla rekabet etmesine izin verilmezse, Çinli yapay zeka modelleri sonunda hakimiyet kuracaktır".x