WSJ: ABD’den Orbán’a ‘BM Genel Sekreterliğine aday ol’ çağrısı

Trump yönetimi, Macaristan'ın eski Başbakanı Viktor Orbán'ı Birleşmiş Milletler genel sekreterliğine aday olması yönünde teşvik etti ve ABD, Rusya ile Çin'in ortak adayı olmasını istiyor. The Wall Street Journal News Corp ↘ 2.12%, üç ülkedeki kaynaklara dayandırarak 25 Ekim'de yayımladığı bir analiz yazısında bu planı duyurdu. Journal'a göre Washington bu fikri sadece desteklemekle kalmadı, Orbán'a ilk teklifi de kendisi sundu; ancak henüz nihai bir karar alınmadı.wsj.com

Plan, Başkan Donald Trump'ın milliyetçi bir müttefikini BM'nin başına getirmeyi hedefliyor. Orbán, Nisan ayında Macaristan'da iktidarı kaybetti ve António Guterres'in yerini alma yarışında henüz veto yetkisine sahip beş daimi üyenin tamamının onayladığı bir aday ortaya çıkmadı.

Güvenlik Konseyi oylarının hesabı

NV'nin haberine göre, ABD Dışişleri Bakanlığından bir yetkili fikrin ilk bakışta "çılgınca" geldiğini kabul etti, ancak Washington ile daha önce yapılan görüşmelere dayanarak Rusya ve Çin'in bunu desteklediğine inanıldığını söyledi. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre yetkili, Güvenlik Konseyi'ndeki 15 oydan sekizinin Orbán için "garanti" olduğunu, 10 oya ise ulaşılabileceğini belirtti. Bir adayın seçilebilmesi için en az dokuz oy alması ve daimi üyelerden veto yememesi gerekiyor. Business Standard'ın dikkat çektiği üzere bu durum; Washington, Moskova ve Pekin uzlaşsa bile İngiltere veya Fransa'nın adayı hâlâ engelleyebileceği anlamına geliyor. Hungarian Conservative ise Moskova ve Pekin'in desteklerini henüz kamuoyuna açıklamadığını bildirdi.english.nv.ua+3

Orbán ile nabız yoklayan ABD'li yetkililer, kendisini bu fikre açık ancak temkinli buldu ve kazanacağından emin olmadıkça aday olmak istemediğini kaydetti. Anadolu Ajansı'na göre Orbán konuyla ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance'in kendisini desteklemesi bekleniyor, ancak resmi açıklama 3 Kasım'da yapılacak ABD ara seçimlerinin sonrasına erteleniyor.aa.com.tr+1

"Hayal gibi" bir aday ve eleştiriler

Dışişleri Bakanlığı yetkilisi; kitlesel göçe, liberal sivil toplum kuruluşlarına, Macaristan'daki sol eğilimli mahkemelere ve basına karşı adımlarını gerekçe göstererek Orbán'ı "hayallerdeki MAGA muhafazakâr adayı" olarak nitelendirdi. NV'nin bildirdiğine göre Journal'ın yayın kurulu, Orbán'ın Vladimir Putin ve diğer diktatörler için "bir aklayıcı gibi hareket edeceği" uyarısında bulundu. Journal, bu fikrin en iyi yanının belki de "BM'ye Turtle Bay'in zaten düşmüş olduğu seviyeye uygun bir lider vererek perdeyi kaldırmak olacağını" yazdı.english.nv.ua

Kalabalık ve belirsiz bir yarış

Charter97'ye göre Guterres'in görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyor ve halefinin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması planlanıyor. Birleşik Arap Emirlikleri diplomatı Lana Nusseibeh geçen hafta yarışa katıldı. NV'nin haberine göre Nusseibeh'in 27 Ekim'de soruları yanıtlaması ve Güvenlik Konseyi'nin 28 Ekim'de bir temayül yoklaması daha yapması bekleniyor.charter97.org+1

Orbán'ın ülkesindeki seçenekleri azaldı. Péter Magyar'ın Tisza partisi 12 Nisan seçimlerini ezici bir çoğunlukla kazandı. Hungarian Conservative'in haberine göre, yeni hükümet başbakanlık süresini geriye dönük olarak sekiz yılla sınırladı ve bu durum yeni bir anayasa değişikliği olmadan Orbán'ın göreve dönmesini engelliyor. Washington'ın Londra ve Paris'i onu kabul etmeye ikna edip edemeyeceği ise belirsizliğini koruyor.hungarianconservative.com