Trump: ABD, 2026’dan sonra İsrail’e yapılan 4 milyar dolarlık yardımı kesecek

Başkan Donald Trump, 3 Kasım Salı günü yaptığı açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nin İsrail'e yaptığı yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık ödemeleri 2026 yılı sonunda durduracağını söyledi. Trump, bu değişikliğin Başbakan Binyamin Netanyahu ile aylar önce yaptığı bir anlaşmadan kaynaklandığını belirtti. Reuters'ın haberine göre, Fox News'in Fox and Friends programına verdiği röportajda Trump, "Yıl sonuna kadar İsrail'e ödeme yapmayacağımız konusunda zaten anlaştık. Artık ihtiyaç duyarlarsa İsrail'e yardım edeceğiz" dedi.reuters.com

Ara seçimlerin sabahında yayınlanan bu duyuru, Washington'ın Orta Doğu'daki en yakın müttefikine verdiği destekte on yıllardır görülen en büyük değişikliği beraberinde getirebilir. Ancak bu durum, planın hala iki yıl süresi olan bir yardım anlaşmasıyla nasıl uyumlu hale geleceği konusunda soru işaretleri bırakıyor.

"İhtiyaçları yok"

Trump, İsrail'i artık kendi silahlarını satın alabilecek "çok gelişmiş bir ülke" olarak tanımladı. Fox News'e göre yardımların "eşya ve para" kapsadığını belirten Trump, bunu askeri yardım, nakit veya "takas" olarak nitelendirdi. Ayrıca fikrin Netanyahu'dan geldiğini söyledi. Reuters'a göre Trump, Demokratların ve solcu politikacıların İsrail'e yönelik ABD fonlarını Cumhuriyetçilere karşı bir tartışma konusu olarak kullandıklarını savundu. Al Jazeera, Trump'ın yardımın hangi biçimini kastettiğinin hemen netleşmediğini belirtti.foxnews.com+2

Mevcut anlaşma üzerindeki sorular

Mevcut mutabakat zaptı 2016 yılında imzalanmıştı. Israel Hayom'un haberine göre bu anlaşma, 2019'dan 2028'e kadar yıllık 3.3 milyar dolar askeri finansman ve Demir Kubbe gibi füze savunma programları için yıllık 500 milyon dolar olmak üzere toplam 38 milyar dolarlık bir taahhüt içeriyor. Gazete, Trump'ın düzenlemeye dair hiçbir detay vermediğini ve İsrail'in şartlarını veya ne zaman yürürlüğe gireceğini doğrulayan resmi bir açıklama yapmadığını belirtti.israelhayom.com

Haaretz'in haberine göre, bu yılın başlarında Netanyahu, yardımı önümüzdeki on yıl içinde kademeli olarak azaltmak istediğini söylemişti ki bu, Trump'ın tarif ettiğinden çok daha yavaş bir takvim. Israel Hayom'a göre, o zamandan beri iki hükümet, doğrudan mali yardımı azaltırken ortak silah geliştirmeyi artıracak yeni bir savunma çerçevesi üzerinde çalışıyor.haaretz.com+1

Değişen siyasi arka plan

İsrail'e yapılan yardımlar, her iki ABD partisinde de bir çatışma noktası haline geldi. Al Jazeera'nin haberine göre, Temmuz ayında Temsilciler Meclisi, Demokratların neredeyse yarısının desteklemesine rağmen, Temsilci Thomas Massie'nin yardımı kesme değişikliğini 104'e karşı 314 oyla reddetti. Israel Hayom, Financial Times'ın Trump'ın bir Yahudi bağışçıya "insanlarım İsrail'den nefret etmeye başlıyor" dediğini bildirdiğini kaydetti.aljazeera.com+1

The Independent'ın Dış İlişkiler Konseyi verilerine dayandırdığı haberine göre, İsrail 1948'den bu yana enflasyona göre ayarlanmış 300 milyar dolardan fazla ABD yardımı aldı. Haberde ayrıca, Netanyahu'nun geçen haftaki İsrail seçimlerinde çoğunluğunu koruyamadıktan sonra görevde kalmak için mücadele ettiği ve ABD ile İsrail'in İran'la olan çatışmasının çözülmemiş kaldığı belirtildi.independent.co.uk