Taliban’dan ABD’ye teklif: Afganistan’ın maden zenginliği

Afganistan'daki Taliban hükümeti, Trump yönetimini ekonomik iş birliğine çekmek, yaptırımların kaldırılmasını sağlamak ve merkez bankasının dondurulan milyarlarca dolarlık varlığını geri almak amacıyla Amerikan şirketlerine ülkenin maden kaynaklarına erişim teklif ediyor.

Taliban Dışişleri Bakanı Emir Han Muttaki, pazartesi günü yayımlanan bir röportajda Financial Times News Corp ↘ 0.12% gazetesine yaptığı açıklamada, Kabil'in "ABD'nin madencilik, altyapı, tarım ve ticaret alanlarındaki yatırımlarını memnuniyetle karşılayacağını" belirtti.ft+1

"Afganistan ile ABD arasındaki ilişkiler son 20 yıldaki savaşın merceğinden değil, gelecekteki iş birliği temelinde değerlendirilmelidir," diyen Muttaki, "Ekonomik politikamız herkese açıktır," şeklinde konuştu.ft

Yerin Altındaki Bir Trilyon Dolar

ABD ve eski Afgan hükümeti tarafından yapılan jeolojik araştırmalar, Afganistan'ın bakır, demir cevheri, lityum, kobalt, altın ve niyobyum dahil olmak üzere en az 1 trilyon dolar değerinde el değmemiş maden rezervine sahip olduğunu tahmin ediyor. 2021'de yönetimi yeniden ele geçirmesinden bu yana Taliban: Çin ve İran'ın da aralarında bulunduğu ülkelerle altın, değerli taşlar ve kromit madenlerini kapsayan 7 milyar doların üzerinde madencilik sözleşmesi imzaladı.kurdistan24+2

Bu teklif, ABD ile Çin arasında kritik maden tedarik zincirleri konusunda kızışan bir rekabetin yaşandığı döneme denk geliyor. Kurdistan24 tarafından aktarılan Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Çin, yalnızca temel madenlerin çıkarılmasında değil, aynı zamanda nadir toprak elementlerinin işlenmesinde yaklaşık yüzde 91, sinterlenmiş nadir toprak mıknatısı üretiminde ise yüzde 94'lük bir payla sektörü domine ediyor. Afganistan'ın kaynakları teorik olarak Washington'a alternatif bir tedarik kaynağı sunabilir ancak bu madenlerin büyük ölçekte çıkarılması, şu anda ağırlıklı olarak Çin'de yoğunlaşan altyapı, finansman ve işleme kapasitesini gerektiriyor.kurdistan24

Dondurulan Varlıklar ve Siyasi Engeller

Muttaki, bu teklifin doğrudan Beyaz Saray'a sunulup sunulmadığı konusunda bilgi vermedi. Ancak bu girişim, Taliban'ın yurt dışında tutulan ve yaklaşık 7 milyar doları ABD'de dondurulmuş olan tahmini 9,5 milyar dolarlık Afgan merkez bankası rezervlerine erişim talebiyle doğrudan bağlantılı. Washington, 2022 yılında bu varlıkların 3,5 milyar dolarını İsviçre merkezli Afgan Fonu'na aktarmış, bu fonun büyüklüğü o zamandan beri 4 milyar doları aşmıştı.biz.chosun+2

"Hiçbir birey, hükümet veya kurum Afgan halkının varlıklarını bir siyasi baskı aracı olarak kullanmamalıdır," dedi Muttaki.afintl

Engeller Hâlâ Geçerliliğini Koruyor

Olası bir anlaşmanın önünde ciddi engeller bulunuyor. Taliban hükümeti uluslararası alanda geniş çapta tanınmıyor ve kadınların eğitime ve istihdama erişimini kısıtlamaya devam ediyor; Batılı hükümetler bu koşulları normalleşmenin önündeki en büyük engeller olarak nitelendiriyor. Üst düzey Taliban yetkilileri uluslararası yaptırımlara tabi olmaya devam ederken, yabancı diplomatlar yatırımcıların bu kısıtlamalarla baş etmek zorunda kalacağı konusunda uyarıda bulunuyor.kurdistan24+1

Başkan Trump şu ana kadar Taliban ile ilişki kurma konusunda pek istekli görünmedi ve Bagram Hava Üssü'nün iade edilmesini talep etti. Muttaki ise tüm askeri ve sivil tesisleri "Afganistan'ın ulusal varlıkları" olarak nitelendirerek bu talebi reddetti.afintl