Ortadoğu’daki kritik petrol geçitleri tehdit altında: Brent petrol kısa süreliğine 110 doları aştı

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim ve Husilerin Yemen'deki stratejik bir limanı ele geçirmesinin, dünyanın en kritik iki enerji geçiş noktasını aynı anda tıkama tehdidi yaratmasıyla, ham petrol fiyatları Temmuz ayından bu yana en sert haftalık yükselişini kaydetti.

Brent petrol Cuma sabahı Asya işlemlerinde gün içi en yüksek seviye olan 110,19 dolara ulaştıktan sonra hafifçe gerilerken, WTI 104,46 doları gördü; her iki gösterge de haftalık bazda %10'un üzerinde artışla işlem gördü. Perşembe günü Brent petrol %6,3 yükselişle 107,63 dolardan kapanırken, WTI %6,7 artışla 102,48 dolara tırmanarak Mayıs ayından bu yana ilk kez 100 dolar sınırını aştı.icis+2

Fiyatlar daha sonra, Financial Times Pearson plc ↘ 0.29% gazetesinin, Ortadoğulu dışişleri bakanlarının Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri yönetmek için İran ile geçici bir anlaşma müzakere etmeye çalıştığını bildirmesinin ardından, Cuma günü kazançlarının bir kısmını geri verdi.globalbankingandfinance

Tehdit Altındaki İki Kritik Geçit

Fiyatlardaki yükseliş, Ortadoğu'nun her iki önemli petrol transit rotasındaki eş zamanlı aksamalardan kaynaklandı. İran, ABD'nin beş İran petrol tankerine düzenlediği saldırıların ardından, 9 Eylül'de Hürmüz Boğazı yakınlarında 10 gemiye saldırdığını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu, yeni saldırılara verilecek yanıtın dozunu artıracağı uyarısında bulundu.aljazeera+1

Aynı gün, İran destekli Husi güçleri Yemen'in Muha limanının kontrolünü ele geçirerek Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan dar su yolu Babülmendep Boğazı üzerindeki denetimlerini sıkılaştırdı. Bu durum, Hürmüz Boğazı'nın tartışmalı hale gelmesinin ardından ham petrol ihracatını giderek daha fazla Kızıldeniz'deki Yanbu terminaline yönlendiren Suudi Arabistan için özellikle büyük bir darbe oldu. Husilerin Muha'yı kontrol etmesi, şimdi bu koridordan geçen günlük tahmini 4 ila 5 milyon varillik Suudi ihracatını tehdit ediyor.globalbankingandfinance+1

OPEC verilerine göre, Suudi Arabistan'ın ham petrol üretimi Ağustos ayında Temmuz ayına göre %23 azalarak günlük 6,238 milyon varile geriledi ve 1990'dan bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Bloomberg, Kpler ve Vortexa tarafından derlenen verilere göre, Suudi ham petrol ihracatı da günlük yaklaşık 3 milyon varile gerileyerek son dokuz yılın en düşük seviyesini gördü.icis+1

Daha Geniş Ekonomik Etkiler

Enerji şoku küresel piyasalarda dalgalanmalara yol açıyor. GasBuddy verilerine göre, ABD'de motorin fiyatları ilk kez galon başına 6 doları aşarken, normal benzinin galon fiyatı ülke genelinde ortalama 4,28 dolar oldu. S&P 500 endeksi Perşembe günü üst üste dördüncü seansta da geriledi ve 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi %4,93'e tırmanarak Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.stylemagazine+1

CME ↗ 2.19% FedWatch verilerine göre, yatırımcılar Federal Rezerv'in önümüzdeki haftaki toplantısında faiz artırma olasılığını, bir hafta önceki %49 seviyesinden yaklaşık %70'e çıkardı. Avrupa Merkez Bankası ise çatışmadan kaynaklanan kalıcı enflasyon baskılarını gerekçe göstererek Perşembe günü politika faizini çeyrek puan artışla %2,5'e yükseltti.aljazeera+1

ABD Enerji Bilgi İdaresi, küresel petrol stoklarının bu yıl şimdiye kadar yaklaşık 400 milyon varil azaldığını tahmin ederek 2026 yılı Brent petrol öngörüsünü varil başına 86,81 dolardan 91,01 dolara çıkardı. S&P Global ↗ 0.37% Energy ise Perşembe günü yaptığı açıklamada, Ortadoğu petrol üretiminin 2027 sonuna kadar savaş öncesi seviyelere dönmesini artık beklemediğini belirtti.hurriyetdailynews+1

Sırada Ne Var?

Analistler, gerilimin daha da tırmanmasının fiyatları hızla yukarı çekebileceği konusunda uyardı. IG analisti Tony Sycamore, "Olayların kontrolden çıkması ve İran'ın bu çatışmayı olabildiğince genişletmeye ve uzatmaya niyetli olduğunu göstermesiyle, WTI ham petrolünün Mart başındaki 119,48 dolarlık zirveyi yeniden test etmesi giderek daha olası hale geliyor," dedi. Goldman Sachs The Goldman Sachs Group, Inc. ↗ 1.83% ise Brent petrolün 120 doları aşma olasılığının arttığını belirtti.atalayar+1

Yükselişin ne kadar kalıcı olacağı nihayetinde dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı olan Çin'e bağlı olabilir. Çinli bağımsız rafineriler, Ortadoğu arzının azalmasıyla Batı Afrika, Kanada ve Güney Amerika'dan ham petrol alımlarını artırarak küresel fiyatları destekledi. ICIS küresel petrol piyasası yöneticisi David Jorbenaze, "Aylardır düşüş beklentisi Çin'in zayıf talebine dayanıyordu," dedi. Bu varsayım şimdi test ediliyor.icis+1