Kpler: Orta Doğu’dan gübre ihracatı yüzde 70 düştü

Kpler veri firmasına göre, Hürmüz Boğazı'nın büyük ölçüde kapalı kalması nedeniyle Orta Doğu'dan gübre ihracatı yaklaşık yüzde 70 ila 75 oranında düştü. Analistler, bu açığın 2027 yılında daha düşük hasatlara ve daha yüksek gıda fiyatlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Kpler'in tarım verileri kıdemli müdürü Madeleine Overgaard, The National'a verdiği demeçte, "İhracat hacimleri yaklaşık yüzde 70 ila 75 oranında azaldı ve bu durum kükürt, azot [üre] ve fosfat gübrelerinin küresel arzını daralttı" dedi. Sevkiyatlar Eylül ayında, bir yıl önceki 3.41 milyon tondan 994.000 tona geriledi. Overgaard, bölgedeki güvenlik durumu iyileşmediği sürece hacimlerin yıl sonuna kadar bu seviyelerde kalmasını bekliyor.thenationalnews.com

Körfez ham petrol ihracatı savaş öncesi seviyelere doğru toparlanıyor ancak gübre ihracatı aynı seyri izlemedi. Gemilere yönelik saldırılar armatörleri ve kiralayanları rotaya karşı temkinli hale getirdi ve Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanlarına yaptığı karayolu sevkiyatları aradaki farkı kapatmak için çok yetersiz kalıyor.thenationalnews.com

Dünya ticaretinde büyük bir pay

Kpler verilerine göre Körfez bölgesi dünya üre üretiminin sadece yüzde 10 ila 12'sini gerçekleştiriyor ancak deniz yoluyla yapılan üre ticaretinin yüzde 30 ila 40'ını yönetiyor. Ayrıca küresel kükürt üretiminin yüzde 25 ila 30'unu ve deniz yoluyla yapılan kükürt ticaretinin yarısını karşılıyor ki bunun neredeyse tamamı boğazdan geçiyor. Savaş, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başladı. Uluslararası Gıda Politikası Araştırma Enstitüsü'ne göre, altı aydan uzun bir süre geçmesine rağmen Körfez'den yapılan gübre sevkiyatları büyük ölçüde durmuş durumda.ifpri.org+1

Kükürt sıkıntısı fosfat üretimini vurdu

Kükürt, petrol ve gaz rafinerilerinin bir yan ürünü olup fosfat gübresi için temel bir girdidir ve yaşanan kıtlık üreticileri üretimi kısmaya zorladı. Mosaic ↗ 0.88%, yüksek kükürt maliyetleri nedeniyle birçok fosfat tesisini durdurdu veya yavaşlattı. Nutrien ↗ 1.37%, ikinci çeyrekte fosfat ürünlerinde brüt marj kaybı bildirdi. Ekim ayı ortasında Mosaic, Florida'daki fosfat kayası madenlerinden birini geçici olarak kapatacağını açıkladı. Kükürt fiyatları ton başına 1.000 doların üzerinde seyretmeye devam ediyor ve Mısır, Brezilya ve Hindistan'daki fosfat üreticileri de üretimi azalttı.global-agriculture.com+2

Gıda fiyatı riskleri

Overgaard, "Bugün yaşanan gübre açığı, önümüzdeki yıl kaçınılmaz olarak daha düşük hasatlara ve daha yüksek gıda enflasyonuna yansıyacaktır" dedi. BM Gıda ve Tarım Örgütü'nün gıda fiyat endeksi Eylül ayında bir önceki yıla göre yüzde 5.8 artışla ortalama 136 puan oldu. Çin ana alternatif tedarikçi haline geldi ve Rusya kaybolan talebin bir kısmını karşıladı. Yine de Rystad Energy'den Rajeev Pandey, "Bunların hiçbiri arz açığını tam olarak kapatmıyor ve bunu daha yüksek bir maliyetle yapıyorlar" dedi.thenationalnews.com

BM'nin gübre gemilerini boğazdan geçirme planı, Washington ve Tahran onay verene kadar beklemede. BM Genel Sekreter Yardımcısı Jorge Moreira da Silva, Reuters'a verdiği demeçte, "Anlaşmayı önümüzdeki birkaç hafta içinde sağlamak kesinlikle çok önemli. Aksi takdirde ekim sezonunu kaçıracağız" dedi.producer.com