İsrail: İran santrifüjleri Pickaxe Dağı’na taşıdı

İsrail istihbaratı, İran'ın santrifüjleri ve diğer kritik nükleer ekipmanları, Natanz nükleer kompleksinin yakınındaki ağır korumalı bir tesis olan Pickaxe Dağı'nın altındaki yeraltı tünellerine taşıdığını değerlendirdi. İsrail, Başkan Donald Trump'ın tesise yönelik askeri saldırıları değerlendirdiği bir dönemde bu istihbaratı ABD ile paylaştı.iranintl+1

Ulaşılamaz Bir Kale

Resmi adı Kolang Gaz La olan Pickaxe Dağı, Tahran'ın yaklaşık 220 kilometre güneyinde ve İran'ın en büyük uranyum zenginleştirme kompleksi olan Natanz'dan sadece iki kilometre uzaklıkta yer alıyor. İnşaat, 2020 yılında Natanz'daki gelişmiş bir santrifüj üretim tesisinin sabotajla yok edilmesinin ardından başladı. Batılı istihbarat teşkilatları, tesisin sadece santrifüj montajı için değil, İran'ın nükleer programı için stratejik bir güvence sağlayacak gizli bir zenginleştirme tesisi olarak tasarlandığından uzun süredir şüpheleniyor.reuters+3

Sert granit kayaların 100 metre altına gömülen tesis, ABD envanterindeki en ağır konvansiyonel sığınak delici bomba olan 30.000 librelik GBU-57'ye dayanacak şekilde tasarlandı. Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü, Temmuz ayı başı itibarıyla uydu görüntülerinin devam eden araç trafiğini ve tünel güçlendirme çalışmalarını gösterdiğini, ancak tesisin henüz "operasyonel olmadığını" belirtti.fdd+3

Haziran 2025 Savaşının Ardından

Bu istihbarat değerlendirmesi, İsrail'in 13 Haziran 2025'te İran'ın nükleer ve askeri hedeflerine yönelik hava saldırılarıyla başlayan 12 günlük çatışmanın ardından geldi. 22 Haziran'da ABD, Fordow, Natanz ve İsfahan'daki üç ana nükleer tesise yönelik 125 uçakla gerçekleştirilen Midnight Hammer operasyonuna katıldı. 24 Haziran'da ateşkes yürürlüğe girdi.commonslibrary.parliament+1

Saldırılar, İran'ın operasyonel santrifüjlerinin çoğunu yok etti veya hasar verdi. Ancak analistler, tünel ağlarına dağılmış yaklaşık 400 kilogram yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum ve üretilmiş ancak henüz konuşlandırılmamış santrifüjler gibi kritik boşlukların kaldığı konusunda uyardı.bbc+2

Trump'tan Eylem Tehdidi

Trump, 12 Temmuz'da Hugh Hewitt'in radyo programında tesisi vurma tehdidinde bulundu. "Pickaxe Dağı'nı yok edeceğiz. İranlılara hazır olmalarını söyleyin" dedi. Wall Street Journal News Corp ↘ 3.58%, Trump'ın üst düzey danışmanlarından aldığı brifinglerin ardından askeri seçenekleri değerlendirdiğini bildirdi.al-monitor+1

Tehdit, İran'ın 17 Haziran mutabakat muhtırasını ihlal ederek tesisteki inşaat çalışmalarını sürdürdüğü yönündeki haberlerin ortasında geldi. Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan Andrea Stricker, Batılı istihbaratın İran'ın "santrifüjleri ve diğer kritik ekipmanları dağın içine taşımış olabileceğini" değerlendirdiğini yazarak, bu faaliyeti "nükleer silah kapasitesini kurtarmaya yönelik cüretkar bir girişim" olarak nitelendirdi.fdd+1