Çin, görüşmeler öncesinde ABD’den yapay zeka denetimini kanıtlamasını istiyor

Çin, Amerika Birleşik Devletleri ile yapay zeka müzakereleri için ön koşullar belirleyerek çatışmacı bir tutum takındı ve Eylül 2026'da yapılması planlanan ikili görüşmeler öncesinde Amerikan yapay zeka şirketi Anthropic'i suistimalle suçladı. Bu hamle, Başkanlar Donald Trump ve Xi Jinping arasında yapılması planlanan zirve yaklaşırken iki ülkenin yapay zeka güvenliği kuralları konusunda ortak bir zeminde buluşup buluşamayacağı sorusunu gündeme getiriyor.

Pekin'in Talepleri

Bloomberg'in haberine göre, Çin devlet yayın kuruluşu CCTV'ye bağlı bir sosyal medya hesabı olan Yuyuantantian'da Pazar günü yayınlanan bir gönderide, ABD'nin Çin ile herhangi bir "esaslı" görüşme yapılmadan önce yapay zeka şirketlerinin aynı güvenlik, açıklama ve denetim kurallarına tabi olduğunu kanıtlaması gerektiği belirtildi. Pekin ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'ni "yapay zeka hegemonluğu" peşinde koşmakla suçladı ve çıkarlarını korumak için karşı önlemler alacağı tehdidinde bulundu.cryptobriefing+1

Eylül ayındaki görüşmeler ilk olarak Temmuz ayında Reuters tarafından bildirilmişti ve ABD tarafında Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından yönetilecek. Diyalog, Mayıs ayındaki Trump-Xi zirvesinden kaynaklanıyor ve Xi Jinping'in 24 Eylül'de yapılması planlanan ABD ziyaretinden önce gerçekleşmesi bekleniyor. Tartışılacak konular arasında sınır yapay zeka modellerinin yarattığı riskler, siber güvenlik ve Çin'in açık ağırlıklı modellerinin düzenlenmesi yer alıyor.reuters+2

Damıtma Anlaşmazlığı

Pekin'in öfkesinin merkezinde model damıtma (distillation) konusundaki bir anlaşmazlık yer alıyor. Anthropic, Alibaba'nın ↘ 1.03% Qwen yapay zeka laboratuvarını, 22 Nisan ile 5 Haziran arasında Claude modeline karşı 28,8 milyondan fazla yetkisiz sorgu oluşturmak için yaklaşık 25.000 sahte hesap kullanmakla suçladı; bu sorgular yazılım mühendisliği ve otonom muhakeme alanındaki gelişmiş yetenekleri hedef alıyordu. Anthropic, 10 Haziran'da ABD Senatosu Bankacılık Komitesi'ne gönderdiği bir mektupta, bu kampanyayı Claude'un şimdiye kadar kaydedilen en büyük istismarı olarak tanımladı ve DeepSeek, Moonshot AI ve MiniMax'e atfedilen önceki damıtma çabalarını geride bıraktığını belirtti.reuters+3

Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Anthropic'in Claude aracındaki güvenlik açıkları hakkında uyarılar yayınlayarak yanıt verirken, Pekin önerilen ABD yaptırımlarını aşırı müdahale olarak nitelendirdi.cryptobriefing

Daha Geniş Bir Rekabet

Bu açmaz, yapay zeka modellerinin çok ötesine uzanan daha geniş bir ABD-Çin teknoloji rekabetinin arka planında yaşanıyor. Mısır'da Huawei, askeri, güvenlik ve hükümet gözetim sistemleri için veri merkezleri inşa etme tekliflerinde bulundu; bu durum Washington'ı Afrika ve Orta Doğu'da Çin'in dijital altyapı hakimiyetini önlemek için rakip tekliflerle karşılık vermeye itti.moderndiplomacy

DGA-Albright Stonebridge Group analisti Paul Triolo, Eylül görüşmeleri için beklentileri düşük tutarak ilk toplantının büyük sorunları çözmesinin pek olası olmadığını belirtti. Triolo, "Sanırım sınır yapay zeka modelini neyin tanımladığı gibi bazı temel şartlar üzerinde anlaşmaya çalışacaklar" dedi.qz