Arkeologlar, Meksika ormanlarında kayıp Maya isyancı şehri ‘Beyaz Jaguar Diyarı’nı buldu

Meksika'nın yoğun orman örtüsü altında yüzyıllarca gömülü kaldıktan sonra arkeologlar, İspanyol sömürgeciliğine karşı bir asırdan fazla direnen Maya isyancılarının son kalesi olan efsanevi "Beyaz Jaguar Diyarı" Sak-Bahlán'ı nihayet bulduklarına inanıyor. Temmuz 2025'in sonlarında duyurulan bu keşif, Mezoamerika direniş tarihindeki en önemli arkeolojik buluşlardan birini temsil ediyor.

Meksika'nın Guatemala sınırı yakınındaki Montes Azules Biyosfer Rezervi'nin derinliklerinde bulunan bölge, 17. yüzyıl İspanyol sömürge kayıtları ile en son teknoloji Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisinin yenilikçi bir kombinasyonuyla tanımlandı. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü'nden (INAH) arkeolog Josuhé Lozada Toledo, bu dikkat çekici buluşla sonuçlanan araştırma çabasına liderlik etti.economictimes+3

Kayıp Bir İsyancı Başkenti İçin Yüksek Teknolojili Av

Lozada Toledo'nun başarısı, özellikle İspanyol rahip Diego de Rivas'ın 1690'lardan kalma yazılarını içeren tarihi belgelerin titizlikle analiz edilmesinden geldi. Bu sömürge hesapları, Sak-Bahlán'dan Lacantún Nehri'ne dört günlük bir yaya yolculuğunu ve ardından Pasión Nehri ile birleştiği yere iki günlük bir kano yolculuğunu tarif ediyordu.livescience+1

Lozada, ArcGIS Pro yazılımını kullanarak arazi zorluğunu, bitki örtüsünü, su kaynaklarını ve hatta 17. yüzyıl gezginlerinin taşıdığı malzemelerin tahmini ağırlığını hesaba katan bir tahmin modeli oluşturdu. Live Science'a göre araştırmacı, engebeli orman arazisinde 30 kilogram malzeme taşıyan insanların saatte yaklaşık bir kilometre yol kat edebileceğini hesapladı.science+1

INAH açıklamasında Lozada Toledo, "Tüm bu değişkenleri birleştirerek, Sak-Bahlán bölgesinin nerede bulunabileceğine dair yaklaşık bir aralık elde edebildim" dedi. Ortaya çıkan arama alanı, Winthrop Üniversitesi'nden Brent Woodfill ve Rissho Üniversitesi'nden Yuko Shiratori'nin eş başkanlığını yaptığı uluslararası ekibi doğrudan arkeolojik kalıntılara götürdü.arkeonews+2

Son Özgür Maya Şehri

Sak-Bahlán, İspanyol fethine karşı Maya direnişinin son bölümünü temsil ediyordu. İspanyol güçleri 1586'da Lakandon-Ch'ol Maya başkenti Lacan-Tun'u ele geçirdikten sonra, hayatta kalanlar Lakandon ormanlarının daha derinlerine çekilerek yeni kalelerini kurdular. Bu gizli şehir, yaklaşık 100 evde yaşayan yaklaşık 500 kişiye ev sahipliği yaparak 110 yıl boyunca özerk kaldı.economictimes+3

İsyancı Mayalar, ormanın doğal engellerini ve arazi hakkındaki derin bilgilerini kullanarak İspanyol akınlarını defalarca püskürten sofistike savunma stratejileri geliştirdiler. El Universal'a göre, güçlendirilmiş duvarlar, stratejik gözetleme noktaları tuttular ve hatta yakındaki Laguna Miramar'da 25 metrelik bir İspanyol gemisini batırdılar.eluniversal

Bağımsızlıkları, 1695 yılında İspanyol rahip Pedro de la Concepción'un yerleşimi bulmasıyla sona erdi. İspanyollar daha sonra burayı Nuestra Señora de los Dolores ("Acıların Leydisi") olarak yeniden adlandırdılar ve orada bir misyon kurdular. 1721 yılına gelindiğinde bölge terk edilmiş ve yavaş yavaş orman tarafından yutulmuştu.archaeology+2

Arkeolojik Kanıtlar Efsaneyi Doğruluyor

İki zorlu saha sezonundan sonra arkeoloji ekibi, bölgenin Sak-Bahlán olarak tanımlanmasını destekleyen ikna edici kanıtlar ortaya çıkardı. Kazılar, hem Maya inşaat teknikleri hem de İspanyol sömürgecilerin isyancı kalesine dair tanımlarıyla tutarlı taş temeller, seramik parçaları ve savunma yapılarını ortaya çıkardı.arkeonews+2

Lozada Toledo araştırmacılara, "Hayatımda yaptığım en zorlu saha gezisiydi ama sonunda işaretlediğim noktada arkeolojik kanıtları bulduk" dedi. Bölge, Meksika Ulusal Arkeolojik ve Tarihi Anıtlar Sicili'ne resmen "Sol y Paraíso. Probablemente Sak-Bahlán" olarak kaydedildi.economictimes+3

Bu keşif, sömürge dönemindeki yerli direnişini anlamak için derin bir öneme sahip ve İspanyol fethinin tamamlandığına dair geleneksel anlatılara meydan okuyor. Araştırmalar devam ederken, bu "Beyaz Jaguar Diyarı", Maya direnişinin ve Avrupalı sömürgeciliğine karşı bağımsızlıklarını korumak için verdikleri asırlık mücadelenin somut bir kanıtını sunuyor.news.ssbcrack+1