ABD’den müttefiklerine yapay zeka yarışında taraf seçin uyarısı

Amerika Birleşik Devletleri, düzinelerce ülkeye bir ültimatom vermeye hazırlanıyor: Ya Washington'ın yapay zeka koalisyonuyla hizalanın ya da teknoloji ekosisteminden dışlanma riskiyle karşı karşıya kalın. Reuters tarafından incelenen bir Dışişleri Bakanlığı taslak mektubu, ABD'nin "Yapay Zeka Fırsat Bildirgesi"ni imzalayan 35 ülkeyi, Amerika'nın Pax Silica girişimindeki üyeliğin Çin'in rakip çerçevesine katılımla bir arada yürütülemeyeceği konusunda uyarıyor.reuters

Silikon Üzerine Çizilen Çizgi

Haziran ayında Yapay Zeka Fırsat Bildirgesi'ni imzalayan ülkelere hitaben yazılan mektupta, "her şeyin parçası olmak, hiçbir şeyin parçası olmamak demektir" ifadesi yer alıyor ve ülkeler yapay zeka iş birliği konusunda "kasıtlı bir seçim yapmaya" çağrılıyor. Belgede Çin doğrudan ismen geçmese de, Pax Silica taahhüdünün "beklentileri bizimkilerle çelişen mükerrer girişimlerle birlikte sürdürülemeyeceği" belirtiliyor.japantimes+1

Devam eden iç görüşmeler nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir ABD'li yetkili, Reuters'a verdiği demeçte mesajın net olduğunu söyledi: "İki taraflı oynayamazsınız." Yetkili, "Bir ülkenin bir teknoloji ekosisteminde güvenilir ortak olarak konumlanırken, aynı anda Çin tarafından tasarlanan ve rakip bir yapay zeka vizyonunu ilerletmeyi amaçlayan bir girişime imza atmasının nasıl inandırıcı olacağını anlamak zor" diye ekledi.reuters

Dışişleri Bakanlığı "sözde sızdırılmış iç belgeler" hakkında yorum yapmaktan kaçınırken, Reuters mektubun ne zaman gönderileceğini veya değiştirilip değiştirilmeyeceğini teyit edemedi.reuters

Yol Ayrımındaki Kazakistan

Kazakistan, anlaşmazlığın odak noktası haline geldi. Washington'ın Aralık 2025'te başlattığı ABD liderliğindeki Pax Silica çerçevesine ve Xi Jinping'in Temmuz ayında Rusya, Pakistan ve Brezilya dahil 29 kurucu üyeyle tanıttığı Çin'in Dünya Yapay Zeka İş Birliği Örgütü'ne katıldığı bilinen tek ülke konumunda. Kazakistan'ın kritik maden rezervleri, ülkeyi her iki taraf için de stratejik açıdan değerli kılıyor.cryptobriefing+1

Japonya, Avustralya ve Güney Kore gibi yakın ABD müttefikleri de dahil olmak üzere yaklaşık iki düzine ülke Pax Silica'ya katıldı. Girişim, yapay zeka modelleri, yarı iletkenler ve kritik madenler için tedarik zincirlerini güvence altına almayı ve rakiplere olan bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.reuters

İkiye Bölünen Yapay Zeka Manzarası

Bu ültimatom, Çin menşeli açık ağırlıklı yapay zeka modellerinin OpenAI ve Anthropic gibi ABD'li şirketlerin tescilli sistemlerine karşı hızla zemin kazandığı bir dönemde geliyor. South China Morning Post'ta yer alan analistler, Çin'in WAICO girişiminin ABD ve müttefiklerine "doğal olarak karşı" olarak görülme riski taşıdığı ve potansiyel üyeleri caydırabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.scmp+1

Pekin ise, Çin'in önde gelen bazı yapay zeka modellerine yurt dışından erişime yönelik kendi kısıtlamalarını değerlendiriyor; bu da ulusal güvenlik kaygılarının rekabetin her iki tarafında da teknoloji iş birliğini nasıl yeniden şekillendirdiğini gözler önüne seriyor.japantimes