ზელენსკი: Yandex-ის მონაცემთა ცენტრებზე დარტყმამ ბოტების აქტივობა შეამცირა, თუმცა მკვლევრები სკეპტიკურნი არიან

უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ ორშაბათს განაცხადა, რომ სოციალური ქსელები ნაკლებად მტრული გახდა მას შემდეგ, რაც უკრაინულმა დრონებმა რუსული ტექნოლოგიური გიგანტის, Yandex-ის მონაცემთა ცენტრებს დაარტყეს. ტექნოლოგიების მკვლევრები აცხადებენ, რომ ამ განცხადების საფუძვლად მოყვანილი მონაცემები სხვა რამეს ასახავს. 12 ოქტომბერს ვარშავის უსაფრთხოების ფორუმზე ვიდეოჩართვისას ზელენსკიმ თქვა, რომ მას შემდეგ, რაც უკრაინულმა დარტყმებმა "Yandex-ის მონაცემთა ცენტრებს მიაღწია, სოციალურ ქსელებში სუნთქვა ცოტათი გაადვილდა".euronews+1

"იყო ნაკლები სიძულვილი, ნაკლები დაპირისპირება და ნაკლები პროვოკაცია, რადგან ნაკლები იყო ბოტი და საკმაოდ ნათელია, საიდან მოდიოდა ეს ბოტები," განაცხადა მან. "თუ ისინი გაქრნენ მას შემდეგ, რაც Yandex გაითიშა, ეს კიდევ ერთხელ ამტკიცებს, რომ ევროპა პრობლემების წყარო არ არის".rferl+1

სამი დარტყმული ობიექტი

ოთხი დღის განმავლობაში უკრაინამ Yandex-ის სამ მონაცემთა ცენტრს დაარტყა. პირველი იყო 8 ოქტომბერს, რიაზანის რეგიონის ქალაქ სასოვოში. მეორე მომდევნო დღეს კალუგას რეგიონში, ხოლო მესამე 11 ოქტომბერს ვლადიმირის რეგიონში. ვლადიმირზე თავდასხმის შემდეგ Yandex-მა Telegram-ზე განაცხადა, რომ "მონაცემთა ცენტრის მუშაობა სრულად შეჩერებულია". გათიშვამ გავლენა მოახდინა ტაქსის გამოძახების, გადახდების, ღრუბლოვანი გამოთვლებისა და სხვა სერვისებზე. Yandex Go-ს პრობლემები შეექმნა ყაზახეთში, სომხეთში, ბელარუსში, ყირგიზეთსა და უზბეკეთში. გავრცელებული ინფორმაციით, სასოვოს ობიექტში Yandex-ის სამი სუპერკომპიუტერიდან ორი იყო განთავსებული.united24media+2

ზელენსკიმ ამ დარტყმებს უწოდა "საპასუხო" ქმედება უკრაინული მონაცემთა ცენტრების წინააღმდეგ რუსეთის თავდასხმებზე. ეს თავდასხმები სექტემბერში გააქტიურდა. რუსეთის ციფრული განვითარების მინისტრმა მაქსუდ შადაევმა, რუსეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო TASS-ის ცნობით, განაცხადა, რომ ოფიციალური პირები განიხილავენ გზებს, თუ როგორ დაიცვან მონაცემთა ცენტრები დრონებისგან.rferl

რას აჩვენებს მონაცემები

ბოტების შესახებ განცხადებები Cloudflare Radar-ის გრაფიკებს ეფუძნება. RFE/RL-ის თანახმად, მათ აჩვენეს, რომ Yandex-ის ქსელიდან ავტომატური ტრაფიკი მისი ბოლო პიკის დაახლოებით 0.4 პროცენტამდე დაეცა. Euronews-ის ანალიზმა აჩვენა, რომ კვირას ქსელიდან ავტომატური ტრაფიკი სექტემბრის ბოლოს საშუალო მაჩვენებელზე დაახლოებით 94 პროცენტით დაბალი იყო.euronews+1

მკვლევრები ამბობენ, რომ ეს ტრაფიკი ძირითადად მოდის Yandex-ის საკუთარი ვებ-მცოცავებისგან, პროგრამებისგან, რომლებიც საძიებო სისტემისთვის ვებსაიტებს ინდექსირებენ და არა პროპაგანდისტული ანგარიშებისგან. ანონიმურმა მკვლევარმა, რომელიც დგას @antibot4navalny ანგარიშის უკან, რომელიც ტროლების ქსელებს აკვირდება, RFE/RL-ს განუცხადა, რომ გრაფიკს "მცირე კავშირი აქვს სოციალურ ქსელებში არსებულ მავნე პროპაგანდისტულ ბოტებთან". უკრაინულმა გამოცემამ UNITED24 Media დაწერა, რომ ციფრები "ვერ ადგენს, გაქრნენ თუ არა რუსული პროპაგანდისტული ბოტები". გერმანულმა ტექნოლოგიურმა საიტმა t3n გაავრცელა ინფორმაცია, რომ 11 ოქტომბრის საღამოსთვის ტრაფიკი დაახლოებით 20 პროცენტამდე აღდგა.rferl+1

პოლიტიკური სპეკულაციები

მიუხედავად ამისა, ფართოდ გავრცელდა პოსტები, რომ გერმანიის AfD-ს, Reform UK-სა და MAGA-ს მოძრაობის ირგვლივ ონლაინ აქტივობა შემცირდა. Euronews-ის თქმით, არ არსებობს დამოუკიდებლად დადასტურებული ციფრები, რომლებიც ამ განცხადებებს დაუჭერდა მხარს. ჩეხმა ევროპარლამენტარმა ტომაშ ზდეხოვსკიმ X-ზე დაწერა: "თუ დადასტურდა, ეს ბევრისმთქმელია: რუსული მონაცემთა ცენტრები იბომბება და AfD-ს ირგვლივ ონლაინ აქტივობა მოულოდნელად ეცემა". დებატები მიმდინარეობს ნოემბერში აშშ-ის შუალედურ არჩევნებამდე რამდენიმე კვირით ადრე.euronews

RFE/RL-ის ცნობით, მომდევნო კვირებში მიღებული მეტი მონაცემი აჩვენებს, იმოქმედა თუ არა დარტყმებმა კრემლის მომხრე ანგარიშებზე.rferl