სატელიტური სურათები აჩვენებს, რომ ირანი დაბომბილ ბირთვულ ობიექტებს აღადგენს

CNN-ის მიერ მოპოვებული და გაანალიზებული ექსკლუზიური სატელიტური სურათები აჩვენებს ნიშნებს იმისა, რომ ირანი შესაძლოა ცდილობდეს აშშ-ისა და ისრაელის მიერ დარტყმული ბირთვული ობიექტების აღდგენას, მაშინ როცა გაეროს მაღალჩინოსანმა ხუთშაბათს უშიშროების საბჭო გააფრთხილა თეირანის ატომურ პროგრამასთან დაკავშირებით "ცოდნის უწყვეტობის დაკარგვის" შესახებ.cnn+2

რეკონსტრუქციის სატელიტური მტკიცებულებები

ხუთშაბათს გამოქვეყნებული CNN-ის ანგარიში ცხადყოფს განახლებულ აქტივობას ირანის ბირთვულ ობიექტებზე, რომლებიც მანამდე აშშ-ისა და ისრაელის სამხედრო ოპერაციების სამიზნე იყო, რომლებიც 2026 წლის თებერვლის ბოლოს დაიწყო. სატელიტური ფოტოები აჩვენებს სარემონტო და სარეკონსტრუქციო სამუშაოებს პარჩინის სამხედრო ბაზაზე მდებარე Taleghan-2-ის ობიექტზე, რომელიც ზოგიერთი ექსპერტის აზრით, დაკავშირებული იყო წარსულში იარაღის შექმნის კვლევებთან, ასევე ნათანზის მახლობლად მდებარე ღრმად მიწისქვეშა Pickaxe Mountain-ის კომპლექსში მიმდინარე სამუშაოებს.fdd+3

აღმოჩენები ეფუძნება ადრინდელ რეპორტაჟებს. მეცნიერებისა და საერთაშორისო უსაფრთხოების ინსტიტუტმა 2 ივლისს განაცხადა, რომ Pickaxe Mountain-ის ივნისის ბოლოს გადაღებული სურათები აჩვენებდა "სატრანსპორტო აქტივობას … დასავლეთის გვირაბის პორტალების ღია კომპლექსისკენ მიმავალ გზებზე, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ გვირაბის კომპლექსის შიგნით მშენებლობა, ისევე როგორც გვირაბის შესასვლელის გამაგრება, გრძელდება". დასავლეთის სადაზვერვო სააგენტოები ეჭვობენ, რომ თეირანი ობიექტზე აშენებს ურანის გამდიდრების არადეკლარირებულ ქარხანას, რომელიც უფრო ღრმად არის ჩამარხული, ვიდრე 2025 წლის ივნისში დარტყმული ფორდოუს ობიექტი. დემოკრატიის დაცვის ფონდმა ამ კვირაში განაცხადა, რომ ეს აქტივობა არღვევს 17 ივნისს ხელმოწერილ აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმს, რომლის მიხედვითაც თეირანმა აიღო ვალდებულება "შეენარჩუნებინა თავისი ბირთვული პროგრამის ამჟამინდელი სტატუს-კვო".foxnews+2

გაეროს განგაში მონიტორინგის ხარვეზების გამო

ხუთშაბათს უშიშროების საბჭოს ბრიფინგზე გენერალური მდივნის მოადგილემ როზმარი დიკარლომ განაცხადა, რომ ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ დაკარგა ცოდნის უწყვეტობა ირანის ყველა დეკლარირებულ ბირთვულ ობიექტზე, ბუშეჰრის ელექტროსადგურის გარდა. სააგენტოს 4 ივნისის ანგარიშის თანახმად, IAEA დიდწილად ვერ ახერხებს ირანის მიერ თავისი დამცავი ვალდებულებების შესრულების გადამოწმებას დარტყმების დაწყების შემდეგ — ეს იყო პირველი ანგარიში კონფლიქტის დაწყების შემდეგ.usatoday+4

ირანმა 2025 წლის ივნისის დარტყმების შემდეგ სრულად აუკრძალა ინსპექტორებს დაზიანებულ ობიექტებზე კანონით გათვალისწინებული წვდომა და 2021 წლიდან არ განუხორციელებია დამატებითი ოქმი, რომელიც მოითხოვს გაძლიერებულ მონიტორინგს. გაეროში აშშ-ის მისიამ ხუთშაბათს განაცხადა, რომ უწყვეტობის დაკარგვა ახლა "ვრცელდება ირანის ყველა დეკლარირებულ ბირთვულ ობიექტზე, ბუშეჰრის გარდა".reuters+2

დიპლომატიური ფსონები

ეს გამოცხადებები ხდება აშშ-ირანის მოლაპარაკებების განახლების მყიფე დიპლომატიური მცდელობების ფონზე. პრეზიდენტმა ტრამპმა ირანის განახლებული ბირთვული აქტივობა, სავარაუდოდ Pickaxe Mountain-ში, დაასახელა 2026 წლის თებერვლიდან აპრილამდე განხორციელებული ახალი სამხედრო დარტყმების ერთ-ერთ გამართლებად. ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულების გადასინჯვის ოთხკვირიანი გაეროს კონფერენცია მაისში შეთანხმების გარეშე დასრულდა, ექსპერტები კი აშშ-ირანის დაძაბულობას მთავარ დაბრკოლებად ასახელებენ.washingtonpost+2

დიკარლომ მოუწოდა უშიშროების საბჭოს, ხელი შეუწყოს "დროში შეზღუდულ სალაპარაკო პროცესს ბირთვული შეშფოთებისა და რეგიონული უსაფრთხოების საკითხების პარალელურად გადასაჭრელად". მაგრამ საბჭოს მუდმივი წევრები კვლავ გაყოფილი არიან იმის შესახებ, ძალაშია თუ არა გაეროს სანქციები ირანის ბირთვული პროგრამის წინააღმდეგ, რაც ტოვებს იმას, რასაც ერთ-ერთმა არამუდმივმა წევრმა უწოდა სახიფათო "ზედამხედველობის ხარვეზი".press.un