ნავთობის ფასები იზრდება: ირანის თავდასხმები ჰორმუზის სრუტესთან

პარასკევს, 16 ოქტომბერს, აშშ-ის ნავთობის ფასმა ბარელზე 100 დოლარს გადააჭარბა. ჰორმუზის სრუტესთან გემებზე თავდასხმები გაძლიერდა, ტრეიდერები კი შეშფოთებულნი არიან იმით, თუ რამდენ ხანს გასტანს სპარსეთის ყურედან ექსპორტის აღდგენა. CNBC-ის ცნობით, West Texas Intermediate-ის ფიუჩერსები დღის განმავლობაში დაახლოებით 3.5%-ით გაიზარდა, ხოლო კვირის ჭრილში ზრდამ 10%-ს გადააჭარბა. საერთაშორისო ნიშნული Brent-ი დაახლოებით 3.7%-ით გაძვირდა და კვირის განმავლობაში თითქმის 5%-იანი ზრდა აჩვენაcnbc.com.

ფასები მიუხედავად იმისა გაიზარდა, რომ მსხვილი მომხმარებელი ქვეყნები ბაზარზე დამატებითი საგანგებო საწვავის გამოტანაზე შეთანხმდნენ. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ მიწოდების დეფიციტის შიში კვლავ აჭარბებს ფასების დასტაბილურების მცდელობებს.

გემები ცეცხლის ქვეშ

CNBC-ის ინფორმაციით, 11 ოქტომბრიდან, კვირიდან, ჰორმუზის სრუტესთან სულ მცირე ცხრა ტანკერი და სატვირთო გემი იქნა დაბომბილი, რადგან ირანი ცდილობს სრუტის გავლით ნავთობის ექსპორტი შეაფერხოს. Bloomberg-ის ცნობით, აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ განაცხადა, რომ სინგაპურის დროშის ქვეშ მცურავი კონტეინერმზიდი GFS Pride ჩაიძირა მას შემდეგ, რაც ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის ჭურვი მოხვდა. ეკიპაჟის ევაკუაცია უსაფრთხოდ განხორციელდა. საზღვაო საერთაშორისო ორგანიზაციის ცნობით, ამ კვირაში სამი მეზღვაური დაშავდა, ორი კი დაკარგულად ითვლებაmoneyweb.co.za+1.

გემები სრუტეში კვლავ მოძრაობენ, თუმცა ჩვეულებრივზე გაცილებით ნაკლები ინტენსივობით. Kpler-ის მონაცემებით, 14 ოქტომბრის ჩათვლით კვირაში ჰორმუზის გავლით ნავთობის ექსპორტი დღეში 9.4 მილიონ ბარელს შეადგენდა. CNBC-ის თანახმად, ეს ირანის ომამდე არსებული საშუალო მაჩვენებლის დაახლოებით 70%-ია და სექტემბერთან შედარებით კლებაა. Bloomberg-ის აღნიშვნით, 24-საათიან პერიოდში სრუტე 40-ზე მეტმა გემმა გაიარა. Eurasia Group-ის ანალიტიკოსებმა კონფლიქტის გამწვავების ალბათობა 35%-დან 65%-მდე გაზარდეს და განაცხადეს, რომ არსებული სტატუს-კვო აშშ-ისთვის აღარ არის მდგრადიcnbc.com+1.

რისკები მხოლოდ ჰორმუზით არ შემოიფარგლება. იემენელმა ჰუსიტებმა, რომლებიც ირანის მოკავშირეები არიან, ამ კვირაში საუდის არაბეთის მიმართულებით რაკეტები და დრონები გაუშვეს. CNBC-ის ცნობით, უკრაინამ ასევე განაცხადა, რომ განაახლებს რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე დარტყმებს მას შემდეგ, რაც ხანმოკლე ენერგეტიკული ზავი ჩაიშალაcnbc.com.

მარაგების შემცირება და რეზერვების გამოთავისუფლება

9 ოქტომბრის ჩათვლით კვირაში აშშ-ის კომერციული ნავთობის მარაგები 8.6 მილიონი ბარელით შემცირდა, რაც თებერვლის შემდეგ ყველაზე დიდი კლებაა. Bloomberg-ის მიერ ციტირებული სამთავრობო მონაცემების თანახმად, კლება ნაწილობრივ გამოწვეული იყო ქარიშხალ „ისაიასის“ გამო წარმოების შეჩერებით, ასევე გადამამუშავებელი ქარხნების მაღალი დატვირთვითა და ექსპორტითmoneyweb.co.za.

ხუთშაბათს, 15 ოქტომბერს, ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტოს მმართველმა საბჭომ გადაწყვიტა დააჩქაროს 2026 წლის მარტის საგანგებო ზომების ფარგლებში დარჩენილი დაახლოებით 100 მილიონი ბარელი ნავთობის გამოთავისუფლება. სააგენტოს განცხადებით, ეს მოიცავს „20 მილიონზე მეტ ბარელ დიზელს რაც შეიძლება მალე“. წევრებმა აქამდე დაახლოებით 330 მილიონი ბარელი გამოათავისუფლეს. Reuters-ის ცნობით, დიზელის ახალი მოცულობა იმაზე ნაკლებია, ვიდრე ადრე განიხილებოდა. CNBC-ის აღნიშვნით, დიზელის ეს მოცულობა გლობალური მოთხოვნის ერთ დღეზე ნაკლებს შეადგენს. ამასობაში, AAA-ს მონაცემებით, პარასკევს აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასმა გალონზე 6.33 დოლარი შეადგინა, რაც წინა წელთან შედარებით 70%-ით მეტიაreuters.com+3.