კვლევა: ევროპაში გვალვების მთავარი მიზეზი ექსტრემალური სიცხეა და არა უნალექობა

ადამიანის მიერ გამოწვეული კლიმატის ცვლილება ევროპაში გვალვებს აძლიერებს არა ნალექების შემცირებით, არამედ ექსტრემალური სიცხის პროვოცირებით, რაც ნიადაგიდან, ტბებიდან და მდინარეებიდან წყლის უპრეცედენტო ტემპით აორთქლებას იწვევს. ამის შესახებ ნათქვამია ანალიზში, რომელიც ხუთშაბათს ჯგუფმა World Weather Attribution გამოაქვეყნა.

ევროპას სიცხე აშრობს და არა უნალექობა

ევროპის 12 ქვეყნის მეცნიერებმა შეისწავლეს ნალექების ტენდენციები, ნიადაგის ტენიანობა და „პოტენციური ევაპოტრანსპირაცია“ (ატმოსფეროს უნარი, მიწისგან ტენი მიიღოს) და დაასკვნეს, რომ ექსტრემალური სიცხე ჩვეულებრივ მშრალ პერიოდებს ძლიერ გვალვებად აქცევს. კვლევამ აჩვენა, რომ კლიმატის ცვლილების გამო, დასავლეთ ევროპაში სასოფლო-სამეურნეო ნიადაგის გვალვების ალბათობა ხუთჯერ გაიზარდა, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპაში, სადაც მშრალი პირობები უკვე ექვსი თვეა გრძელდება, 11-ჯერ მეტია. აორთქლების ისეთი მაჩვენებელი, რომელსაც შეუძლია მსგავსი მძიმე პირობების გამოწვევა, ინდუსტრიამდელ ეპოქასთან შედარებით, დასავლეთ ევროპაში დაახლოებით 80-ჯერ, ხოლო აღმოსავლეთ ევროპაში 40-ჯერ უფრო სავარაუდო გახდა.Euronews.com+1

„ევროპის კლიმატი სწრაფად იცვლება“, განაცხადა ნიდერლანდების სამეფო მეტეოროლოგიური ინსტიტუტის კლიმატოლოგმა, დოქტორმა სარა ქიუმ: „მიუხედავად იმისა, რომ წვიმის სტრუქტურა კვლავ ცვალებადია, ჩვენი კვლევა აჩვენებს, რომ ექსტრემალური სიცხე ჩვენს კონტინენტზე გვალვის მთავარ მიზეზად იქცევა“.Euronews.com

კონტინენტი უკვე კრიზისშია

ეს დასკვნები იმ ფონზე ქვეყნდება, როდესაც საფრანგეთი ბოლო 50 წლის განმავლობაში სიმინდის ყველაზე ცუდ მოსავალს ელოდება, რუმინეთმა მილიონ ჰექტარზე მეტი ნათესი დაკარგა, ხოლო კონტინენტის მასშტაბით მდინარეებში წყლის დონე იმდენად დაეცა, რომ სატრანსპორტო მარშრუტები შეფერხდა და ენერგიის წარმოება საფრთხის ქვეშ დადგა. სააგენტო Reuters-ის ინფორმაციით, წყლის დაბალი დონის გამო სოფლის მეურნეობა, ნაოსნობა და მრეწველობა შეფერხდა რამდენიმე ქვეყანაში, მათ შორის რუმინეთსა და საბერძნეთში.104.1 WIKY | Adult Contemporary Radio+2

ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (ETH Zurich) ატმოსფეროსა და კლიმატის მეცნიერების ინსტიტუტის წარმომადგენელმა, დოქტორმა დომინიკ შუმახერმა აღნიშნა, რომ ეს ტენდენცია ევროპაში გვალვების ფორმირების ფუნდამენტურ ცვლილებაზე მიუთითებს. „ტემპერატურის მატებასთან ერთად, ატმოსფეროს „წყურვილი“ სწრაფად იზრდება, რაც მდინარეებიდან, ტბებიდან, წყალსაცავებიდან და ნიადაგიდან ტენის ინტენსიურ შთანთქმას იწვევს“, განაცხადა მან.Euronews.com

ტემპერატურის მატება მზარდ რისკებს ნიშნავს

ევროპა მსოფლიოში ყველაზე სწრაფად თბებადი კონტინენტია და კოპერნიკის კლიმატის ცვლილების სამსახურმა დაადასტურა, რომ 2026 წლის ივნისი დასავლეთ ევროპისთვის ყველაზე ცხელი იყო დაკვირვებების ისტორიაში. WWA-ს კვლევა გვაფრთხილებს, რომ ამჟამინდელი 1.4°C-ით დათბობის პირობებშიც კი ვითარება უკვე ექსტრემალურია, ხოლო თუ ემისიები ტემპერატურას 2.8°C-მდე გაზრდის, ინტენსიური აორთქლების პირობების ალბათობა შესაძლოა გაორმაგდეს.CopernicusECMWF+1

„ემისიების სწრაფი შემცირების გარეშე, „მცხუნვარე და მშრალი ზაფხული“ ევროპაში ყოველწლიურ მოვლენად იქცევა“, გააფრთხილა ლონდონის იმპერიული კოლეჯის წარმომადგენელმა, დოქტორმა მარიამ ზაქარიამ. გაეროს კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენციის აღმასრულებელმა მდივანმა, საიმონ სტილმა ამ დასკვნებს უწოდა „განგაშის სიგნალი, რომლის უგულებელყოფაც შეუძლებელია და რომელიც მიუთითებს, რომ ჩვენი პლანეტა გადახურებულია“.Euronews.com