IEA: თხევადი ბუნებრივი აირის მიწოდების რეკორდული კლება და ევროპის ზამთრის რისკები

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ (IEA) 3 ნოემბერს განაცხადა, რომ 2026 წელს თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) გლობალური მიწოდება დაახლოებით 3%-ით, ანუ თითქმის 20 მილიარდი კუბური მეტრით შემცირდება. ეს იქნება რეკორდული წლიური კლება, რადგან ჰორმუზის სრუტეში გადაზიდვების შეფერხებამ კატარისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ექსპორტი შეამცირა (The Wall Street Journal News Corp ↗ 0.40%). პროგნოზი ეფუძნება ვარაუდს, რომ სრუტეში ვაჭრობა წლის ბოლომდე მნიშვნელოვნად შეფერხებული დარჩებაfinance.yahoo.com+1.

გაფრთხილება სააგენტოს 2026 წლის გლობალური გაზის უსაფრთხოების მიმოხილვაში გაჟღერდა, რომელიც გაზის ბაზრის კვარტალურ ანალიზს მოიცავს. ანგარიშის მიხედვით, რისკის ცენტრში ევროპაა. ჰორმუზის სრუტეში შეფერხებების გაგრძელებისა და საშუალოზე ცივი ზამთრის შემთხვევაში, ევროკავშირის გაზსაცავებში მარაგი 2027 წლის მარტის ბოლოსთვის შესაძლოა 10%-ზე ქვემოთ ჩამოვიდეს, რაც რეკორდულად დაბალი მაჩვენებელი იქნებაzawya.com.

საცავების დაბალი დონე

ევროკავშირის გაზსაცავები გათბობის სეზონს 2013 წლის შემდეგ ყველაზე დაბალი დონით იწყებენ. ოქტომბრის ბოლოს ისინი დაახლოებით 75%-ით იყო შევსებული, რაც ევროკავშირის 80%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელს ჩამორჩება. "ევროკავშირის საცავებმა შესაძლოა 2026/27 წლების გათბობის სეზონი რეკორდულად დაბალი მარაგებით დაასრულონ", – აცხადებს IEA. ეს "მნიშვნელოვნად გაზრდის 2027 წლის ზაფხულში გაზის შეტუმბვის საჭიროებას, რაც ბაზრის დაძაბულობას შესაძლოა მომდევნო წელსაც გააგრძელებს". ევროპაში არსებული დაბალი მარაგი, აზიისა და სამხრეთ ამერიკის იმპორტიორ ქვეყნებში შეზღუდულ საცავებთან ერთად, შესაძლოა ნიშნავდეს უფრო მეტ კონკურენციას LNG-ის მცირერიცხოვან ხელმისაწვდომ ტვირთებზეindependent.co.uk+2.

სხვა რეგიონებში წარმოებამ დანაკარგის ნაწილი აანაზღაურა. მარტიდან ოქტომბრამდე სპარსეთის ყურის გარეთ წარმოება 14%-ით გაიზარდა, რითაც ყურის რეგიონიდან დაკარგული მიწოდების დაახლოებით ორი მესამედი ჩანაცვლდა. მიუხედავად ამისა, ომის პერიოდში LNG-ის გლობალური წარმოება დაახლოებით 6%-ით შემცირდა. IEA ვარაუდობს, რომ წელს გაზზე გლობალური მოთხოვნა დაახლოებით 1.5%-ით დაიკლებს, რადგან ახლო აღმოსავლეთში მოთხოვნა ეცემა, ევროპული მრეწველობა ნაკლებ გაზს მოიხმარს, ხოლო აზიური ელექტროსადგურები ქვანახშირზე გადადიანwsj.com+1.

Goldman Sachs-ის პროგნოზები

Goldman Sachs-მა (The Goldman Sachs Group, Inc. ↗ 1.83%) 2027 წლის პირველი კვარტლისთვის ჰოლანდიური TTF გაზის ფასის პროგნოზი 44-დან 74 ევრომდე გაზარდა მეგავატ-საათზე. ასევე, 2027 წლის სრული წლის პროგნოზი 32-დან 51 ევრომდე აიწია. ბანკის შეფასებით, თუ ყურის რეგიონიდან ექსპორტი მარტამდე ნორმის 25%-დან 30%-მდე დარჩება და ჩრდილო-დასავლეთ ევროპაში უჩვეულოდ ცივი ზამთარი იქნება, პირველ კვარტალში TTF-ის ფასები შესაძლოა 150 ევროს მიუახლოვდეს. "ამ ზამთარს TTF-ის შედეგების დიაპაზონი განსაკუთრებით ფართო რჩება", – წერს ანალიტიკოსი სამანტა დარტიfidelity.com+1.

დიპლომატია და დარტყმები

3 ნოემბერს ევროპაში გაზის ფასები გაიზარდა და წინა დღის მკვეთრი ვარდნის დიდი ნაწილი აღადგინა. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც ირანის კეშმის კუნძულზე აშშ-ის დარტყმებმა და რეგიონული მოლაპარაკებების ჩაშლამ მიწოდებასთან დაკავშირებული შიშები გააღვივა. პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა პირობა დადო, რომ აშშ-ის შუალედური არჩევნების შემდეგ, რომელიც 3 ნოემბერს იმართება, ირანის მიერ სრუტის ბლოკადას დაასრულებსca.finance.yahoo.com+1.