Kólumbía nær upp fyrstu gripunum úr San José-galeiðunni frá 1708

Kólumbískir vísindamenn hafa náð upp fyrstu hlutunum úr hinni goðsagnakenndu spænsku galeiðu San José og fært upp á yfirborðið fallbyssu, þrjár myntir og postulínsbolla af hafsbotni Karíbahafsins þar sem skipið hefur hvílt í meira en þrjár aldir. Gripirnir, sem yfirvöld kynntu á fimmtudag, marka upphafið að björgun úr flaki sem talið er geyma einn verðmætasta neðansjávarfjársjóð heims.newsmax+5

Björgunin er hluti af vísindarannsókn sem ríkisstjórn Gustavo Petro forseta heimilaði á síðasta ári til að rannsaka flakið og ákvarða orsakir þess að það sökk. Menningarmálaráðuneyti Kólumbíu sagði að gripirnir yrðu varðveittir á rannsóknarstofu sem er tileinkuð leiðangrinum. Flakið liggur á tæplega 600 metra dýpi í sjónum undan Cartagena og er nákvæm staðsetning þess ríkisleyndarmál.abcnews.go+3

Söguleg orrusta og fjársjóður

San José, þriggja mastra galeiða með 62 fallbyssum, sökk þann 8. júní 1708 í orrustu við breska flotann undir stjórn Charles Wager flotaforingja. Skipið sprakk eftir árás HMS Expedition og dró um 600 áhafnarmeðlimi með sér til botns, en aðeins 11 lifðu af. Skipið var með gull- og silfurmyntir, smaragða og annan dýrmætan farm frá nýlendum undir stjórn Spánar, sem talið er nema 11 milljónum mynta og gæti verið milljarða dollara virði.abcnews.go+6

Kólumbískir rannsakendur fundu galeiðuna árið 2015 með aðstoð Woods Hole Oceanographic Institution, með því að nota sjálfstýrðan neðansjávarbúnað sem kallast REMUS 6000. Ríkjandi kenning rekur sökkvunina til sprengingar í fyrirsát Englendinga, þótt kólumbísk stjórnvöld hafi gefið til kynna að skemmdir á skrokknum gætu hafa átt þátt í því.newsmax+5

Lagadeilur um eignarhald

Flakið hefur hrundið af stað flóknum lagadeilum sem ná til margra aðila. Sea Search Armada, bandarískt björgunarfyrirtæki, heldur því fram að það hafi fundið flakið árið 1982 og krefst 10 milljarða dollara, sem jafngildir því sem fyrirtækið metur sem 50 prósent af verðmæti fjársjóðsins. Kólumbía hafnar þessari kröfu og segir að hnitin sem fyrirtækið veitti hafi verið allt að 10 kílómetrum frá staðnum.newsmax+3

Spánn hefur krafist eignarréttar þar sem skipið tilheyrði flota landsins, á meðan frumbyggjasamfélög Qhara Qhara í Bólivíu halda því fram að fjársjóðurinn eigi að tilheyra þeim, þar sem forfeður þeirra voru neyddir til að vinna dýrmæta málma undir nýlendustjórn Spánverja. Fasta gerðardómstóllinn í Haag er nú að fara yfir deiluna og var efnisleg málsmeðferð haldin í nóvember 2025.nzdrc+5

Samkvæmt Alhena Caicedo, forstöðumanni Kólumbísku mannfræði- og sagnfræðistofnunarinnar, verða setlög sem safnað var í kringum skipið greind til að „skilja betur orsakir skipsbrotsins“.news.yahoo+1