Íran kynnir 25 milljarða dollara kjarnorkusamning við Rússland á meðan viðræður við Bandaríkin eru í biðstöðu

Sendiherra Írans í Rússlandi upplýsti í vikunni að Teheran og Moskva hefðu undirritað 25 milljarða dollara viljayfirlýsingu um kjarnorkusamstarf og lýsti samningnum sem stærsta sameiginlega kjarnorkuverkefni sem ráðist hefur verið í milli landanna tveggja. Tilkynningin kom í kjölfar þess að friðarviðræður Bandaríkjanna og Írans um kjarnorkuáætlun Teherans eru í biðstöðu.

Samningurinn

Í ræðu á netráðstefnu sem bar yfirskriftina "Samstarf Rússlands og Írans í breyttum heimi" í Moskvu á miðvikudag, sagði Kazem Jalali, sendiherra Írans, að viljayfirlýsingin, sem undirrituð var árið 2025, beinist að uppbyggingu Hormoz-kjarnorkuversins í Hormozgan-héraði í suðurhluta Írans. Verkefnið er unnið af einkageiranum í Íran í samvinnu við Rosatom, ríkisrekið kjarnorkufyrirtæki Rússlands.wanaen+1

"Þetta er stærsta kjarnorkuverkefni Írans," sagði Jalali, samkvæmt hálfopinberu fréttastofunni Tasnim í Íran.tasnimnews

Sendiherrann lýsti einnig öðrum samstarfssviðum, þar á meðal stækkun Bushehr-kjarnorkuversins – þar sem önnur og þriðja eining eru í byggingu – auk sameiginlegrar vinnu við smærri kjarnorkuver og framleiðslu geislalyfja. Jalali benti á að Íran framleiði nú um 70 geislalyfjavörur og hafi verið meðal þriggja stærstu framleiðenda heims árið 2025.wanaen+1

Víðara samhengi

Samningurinn upp á 25 milljarða dollara var upphaflega undirritaður í september 2025 um að byggja fjóra kjarnakljúfa af þriðju kynslóð á 500 hektara svæði í Sirik-héraði í Hormozgan, samkvæmt Al Jazeera og írönsku fréttastofunni IRNA. Gert er ráð fyrir að ververið framleiði 5 gígavött af rafmagni. Í mars 2026 ítrekaði Alexei Likhachev, yfirmaður Rosatom, skuldbindingu Rússlands við kjarnorkuverkefni sín í Íran þrátt fyrir áframhaldandi átök í Mið-Austurlöndum.aljazeera+2

Viðræður Bandaríkjanna og Írans í biðstöðu

Opinber áhersla Jalali á umfang samningsins kemur á sama tíma og viðræður Bandaríkjanna og Írans um kjarnorkuáætlun Teherans eru í óvissu. Abbas Araghchi, utanríkisráðherra Írans, sagði seint á miðvikudag að "engin áþreifanleg framför hefði náðst í samningaferlinu" við Bandaríkin. Donald Trump forseti hefur ítrekað krafist þess að Íran afhendi birgðir sínar af mjög auðguðu úrani, á meðan Washington lagði áður til 20 ára stöðvun á úranauðgun Írana – krafa sem Teheran hafnaði í þágu fimm ára tímaramma.axios+3

Bráðabirgðasamkomulag um vopnahlé sem náðist í lok maí kallaði á enduropnun Hormuz-sunds og upphaf nýrrar lotu kjarnorkuviðræðna, en stærri spurningin um auðgunargetu Írans er enn óleyst á meðan báðir aðilar halda áfram að skiptast á árásum á Persaflóasvæðinu.youtube+1