Andy Burnham forsætisráðherra segir Rússa hafa skipt sér af Brexit-kosningunum

Andy Burnham, forsætisráðherra Bretlands, segir það vera „ljóst“ að Rússar hafi skipt sér af Brexit-þjóðaratkvæðagreiðslunni árið 2016. Hann varaði jafnframt við því að svipuð starfsemi Rússa sé í gangi í Frakklandi og Þýskalandi. BBC greinir frá því að þetta sé í fyrsta sinn sem breskur forsætisráðherra staðfestir að Rússar hafi reynt að hafa áhrif á atkvæðagreiðsluna árið 2016.bbc

Burnham lét ummælin falla í hlaðvarpinu The Rest is Politics í viðtali sem verður birt í heild sinni mánudaginn 12. október. Hann sagðist hafa spurt út í möguleg afskipti Rússa þegar hann kom í Downingstræti í júlí, samkvæmt ABC News. „Ég fékk það skýra svar að já, það var gert,“ sagði hann.abc+1

„Ég held að við höfum verið of varnarlaus gagnvart þessu og við höfum ekki upplýst fólk nægilega vel um hversu mikið er reynt að trufla stjórnmálaferlið erlendis frá,“ bætti Burnham við.bbc

Hann sagði ekki hver hefði gefið honum það mat, á hvaða gögnum það byggðist, hvernig Rússar hefðu skipt sér af eða hvort afskiptin hefðu haft áhrif á niðurstöðuna. Í atkvæðagreiðslunni 2016 völdu 52% kjósenda að yfirgefa Evrópusambandið en 48% vildu vera áfram. ABC News benti á að Burnham hafi nýlega sagt að hann gæti beitt sér fyrir því að ganga aftur í ESB í næstu þingkosningum.bluewin+2

Viðvörun til Berlínar og Parísar

Burnham sagðist hafa rætt afskipti Rússa við Friedrich Merz, kanslara Þýskalands, í heimsókn til Berlínar fyrr í vikunni. „Hann tjáði mér að AfD ætti skýr tengsl við Rússa, sem ég tel að séu fjármögnuð,“ sagði Burnham um hægriöfgaflokkinn Alternative für Deutschland. „Það er vissulega rangfærsla og óupplýsingar sem berast frá Rússlandi inn í þýsk stjórnmál,“ bætti hann við.abc+1

„Það er mikilvægt að koma þessu skýrt á framfæri núna og ég tel að það hjálpi kjósendum í Þýskalandi og Frakklandi að skilja að hluti af þessari stjórnmálaumræðu er hrundið af stað af óvinum okkar, nefnilega Rússum,“ sagði hann.bbc

Viðbrögð og bakgrunnur

Brexit-samtökin Britain Unbound kölluðu ummælin „enn eina grófu tilraunina til að grafa undan lögmæti þeirrar ákvörðunar sem breska þjóðin tók árið 2016.“ Samtökin sögðu erlend afskipti „auðvitað óásættanleg“ en héldu því fram að engin „góð ástæða væri til að ætla að afskipti Rússa hefðu haft áhrif á niðurstöðuna.“ Þau bættu við: „Það er líka móðgandi að gefa í skyn að kjósendur hafi verið svo auðtrúa.“bbc

Rússar hafa ítrekað neitað því að hafa skipt sér af kosningum í öðrum löndum og rússneska sendiráðið í London hafði ekki svarað fyrirspurnum um athugasemdir, að sögn ABC News.abc

Árið 2020 komst leyniþjónustu- og öryggisnefnd breska þingsins ekki að neinni fastri niðurstöðu um hvort Rússar hefðu reynt að hafa áhrif á þjóðaratkvæðagreiðsluna. Hún gagnrýndi fyrri ríkisstjórnir fyrir að hafa ekki metið eða brugðist nægilega við ógninni. Sama ár sagði íhaldsstjórnin að það væri „nær öruggt“ að rússneskir aðilar hefðu reynt að skipta sér af þingkosningunum 2019.bbc

Í ræðu sinni hjá Sameinuðu þjóðunum í síðasta mánuði tilkynnti Burnham um nýja breska miðstöð til að „stöðva eitraða flóðbylgju“ óupplýsinga. Talsmaður Downingstrætis sagði að ríkisstjórnin einbeiti sér að því að vernda borgara og stofnanir „fyrir erlendum ríkjum og fulltrúum þeirra sem reyna að ógna lífi og grafa undan lýðræðislegum gildum okkar.“bbc