Թվային սկանավորումը բացահայտել է Պոմպեյի վիլլայի գագաթին կորած աշտարակը

Հնագետները բացահայտել են Պոմպեյի հնագույն հռոմեական վիլլայի գագաթին գտնվող նախկինում անհայտ աշտարակ՝ օգտագործելով թվային վերակառուցման առաջադեմ տեխնիկա, որը բացահայտում է գրեթե 2000 տարի կորած ճարտարապետական առանձնահատկությունները: Այս շաբաթ eJournal of Pompeii Excavations-ում հրապարակված բացահայտումը նոր պատկերացումներ է տալիս այն մասին, թե ինչպես է քաղաքի էլիտան ցուցադրել իր հարստությունն ու իշխանությունը մինչև մ.թ. 79 թվականին Վեզուվի կողմից բնակավայրը թաղելը:thedebrief+1

Բեկումը տեղի ունեցավ, երբ Casa del Tiaso-ն կամ Թիասուսի տունը հետազոտող գիտնականները նկատեցին մեծ քարե աստիճան, որը կարծես ոչ մի տեղ չէր տանում: Օգտագործելով LiDAR սկանավորում, մոտիկից լուսանկարչություն և ֆոտոգրամետրիա՝ Պոմպեյի հնագիտական այգու և Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի թիմը թվային եղանակով վերակառուցեց 12-մետրանոց աշտարակը, որը ժամանակին պսակում էր շքեղ նստավայրը:cnn+2

«Կորած Պոմպեյի» բացահայտումը

2025 թվականի փետրվարին մեկնարկած Pompeii Reset նախագիծը նպատակ ունի թվային եղանակով փաստագրել և վերակառուցել Պոմպեյի այն շենքերի վերին հարկերը, որոնք քայքայվել են ժայթքումից հետո: «Կորած ճարտարապետությունը վերակառուցելով՝ մենք զարգացնում ենք հնագույն քաղաքի և նրա բնակիչների ավելի նրբերանգ և պատմականորեն ճշգրիտ ըմբռնումը», — ասում է դոկտոր Սյուզան Մութը՝ համահեղինակ և Հումբոլդտի համալսարանի հնագիտության ինստիտուտի պրոֆեսոր:pompeiisites+2

Ըստ CNN-ի՝ Պոմպեյը ծածկած հրաբխային բեկորները հասել են մոտ հինգ մետրի, ինչի հետևանքով վերին հարկերը դուրս են մնացել մոխրից: Պոմպեյի հնագիտական այգու տնօրեն և նախագծի համաղեկավար դոկտոր Գաբրիել Զուխտրիգելը նշել է, որ վաղ պեղողները հիմնականում կենտրոնացել են արժեքավոր արձանների և որմնանկարների բացահայտման վրա, մինչդեռ հետաքրքրությունը կորած վերին հարկերի նկատմամբ նվազել է, քանի որ դրանք համարվել են պարզ բնակելի տարածքներ:cnn

Թվային վերակառուցումը ցույց է տվել, որ Casa del Tiaso-ի աշտարակն ուներ երկու մակարդակ՝ միացված ներքին փայտե աստիճանով, իսկ վերին ճաշասենյակն ուներ համայնապատկերային տեսարաններով պատուհաններ: Հետազոտողների կարծիքով՝ կառույցը, հավանաբար, ծառայել է որպես կարգավիճակի խորհրդանիշ: «Նրանց համար, ովքեր չէին կարող վայելել բնական տեսարանները, աշտարակաձև կառույցը ներկայացնում էր խելամիտ լուծում՝ միավորելով տեսարանը, տեսանելիությունը և սոցիալական ազդանշանը մեկ ճարտարապետական ժեստով», — նշել է CNN-ի կողմից մեջբերված փորձագետներից մեկը:theartnewspaper+2

Մշակութային ժառանգության պահպանում

Նախագիծն օգտագործում է համակարգչային խաղերում կիրառվող տեխնիկաներին նման մեթոդներ՝ հասանելի 3D մոդելներ ստեղծելու համար, ինչը հնարավորություն է տալիս վիրտուալ շրջայցեր կատարել հնագույն բնակելի տարածքներում: «Թվային հնագիտությունը դուրս է գալիս հնագույն շենքերի պարզապես երևակայական վերակառուցումներ ստեղծելուց», — հայտարարել է Զուխտրիգելը: «Այն ներկայացնում է այս կառույցները հայեցակարգելու և հասկանալու միջոց, թե ինչպես են դրանք գործել և օգտագործվել»:cnn

Թիմը շարունակում է Պոմպեյի ողջ տարածքում լրացուցիչ աշտարակների ապացույցներ փնտրել, քանի որ հնագույն քաղաքի մեկ երրորդը դեռևս թաղված է հրաբխային մոխրի տակ: Թվային փաստաթղթավորումը նաև ծառայում է պահպանման կարիքների մոնիտորինգին և քաղաքի այն հատվածների պահպանմանը, որոնք դեռևս չեն պեղվել ապագա սերունդների համար:pompeiisites+1