Թրամփը հայտարարել է, որ Իրանը «գործնականում հրաժարվել է» միջուկային զենքից

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթ օրը հայտարարել է, որ Իրանը «գործնականում հրաժարվել է միջուկային զենքի ցանկացած ծրագրից»։ Նա այս մասին խոսել է Սպիտակ տան հարավային մարգագետնում՝ Օհայոյում կայանալիք հանրահավաքի մեկնելիս։ Իրանին ռումբ ստանալուց զերծ պահելը Թեհրանի հետ պատերազմում նրա վարչակազմի ամենահաճախ հնչեցվող նպատակներից է, որն այժմ արդեն ութերորդ ամիսն է ընթանում:aa+1

Նախագահը իր գնահատականի համար ապացույցներ չի ներկայացրել։ Իրանը դեռևս արգելափակում է միջազգային ստուգումների մեծ մասը, և իրանցի օրենսդիրը շաբաթ օրը հայտարարել է, որ ՄԱԿ-ի միջուկային վերահսկողի հետ համագործակցությունը չի վերսկսվի, քանի դեռ Թեհրանի անվտանգության պահանջները չեն բավարարվել:1news

«Հեշտ ճանապարհը կամ դժվար ճանապարհը»

Թրամփն ասել է, որ դեռ պետք է որոշում կայացնի Իրանի վերաբերյալ, սակայն մանրամասներ չի հայտնել։ «Իրանը ջախջախված է, ուստի միակ հարցն այն է, որ դա կլինի կամ հեշտ ճանապարհով, կամ դժվար ճանապարհով», — ասել է նա՝ ըստ Middle East Eye-ի։ Նա նաև կապել է հակամարտությունը էներգակիրների գների հետ։ «Նավթի գինը իջնում է», — ասել է նա՝ հավելելով, որ Բայդենի վարչակազմը «ոչինչ չի արել այն փաստի վերաբերյալ, որ Իրանը չպետք է ունենա միջուկային զենք»:middleeasteye+1

Պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը, որի պաշտոնը վարչակազմը անվանում է «Պատերազմի նախարար», նմանատիպ տոն է որդեգրել։ Fox News-ի հաղորդմամբ՝ նա ասել է, որ Իրանը կարող է «հրաժարվել դրանից այնպես, ինչպես հարկն է», կամ «դա կարող է տեղի ունենալ դժվար ճանապարհով»։ Iran International-ը հայտնել է, որ Թեհրանը դիտարկում է ԱՄՆ-ի նոր առաջարկը, որը փոխանցվել է Քաթարի միջոցով և սահմանում է վերջնական բանակցությունների ժամանակացույց։ Իրանցի պաշտոնյաները շարունակում են պնդել, որ Վաշինգտոնը նախ տրամադրի պատժամիջոցների թեթևացում և ազատի սառեցված միջոցները:iranintl+1

Իրանը վաղուց հերքում է, որ ձգտում է միջուկային զենքի։ Անցյալ ամիս ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը վկայակոչել է կրոնական արգելքը և առաջարկել է միջազգային ստուգման ներքո նոսրացնել Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները:aa

Ստուգումները մնում են սառեցված

Վահիդ Ահմադին Իրանի խորհրդարանի Ազգային անվտանգության և արտաքին քաղաքականության հանձնաժողովի անդամ է։ Նա ասել է, որ Թեհրանը լիովին դադարեցրել է համագործակցությունը Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ) հետ, ներառյալ ստուգումները։ Համագործակցությունը կվերսկսվի միայն այն բանից հետո, երբ գործակալությունը «պաշտոնապես հայտարարի, որ իրանական միջուկային օբյեկտների և միջուկային գիտնականների անվտանգության ապահովման համար անհրաժեշտ պայմանները ստեղծված են»:1news

Այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը փետրվարին սկսեցին իրենց օդային արշավը, ԱԷՄԳ-ի տեսուչները կարողացել են այցելել միայն Բուշեհրի ատոմակայան, հայտնել է CNN-ը։ Արդյունքում, գործակալությունը չի կարող հաստատել Իրանի հարստացված ուրանի պաշարների չափը, կազմը կամ գտնվելու վայրը։ Սեպտեմբերին ԱԷՄԳ-ի խորհուրդը քվեարկել է Իրանի հարցը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին փոխանցելու օգտին։ Ռուսաստանը, Չինաստանը և Նիգերը դեմ են քվեարկել այդ քայլին:isis-online+1

Չինաստանը և Ռուսաստանը պաշտպանում են Թեհրանին

Հինգշաբթի օրը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում ՄԱԿ-ում Չինաստանի դեսպանի տեղակալ Սուն Լեյը հայտարարել է, որ Իրանը «պետք է հարգի միջուկային զենք չմշակելու իր պարտավորությունը»։ Նա հավելել է, որ «պետք է հարգվի միջուկային էներգիայի խաղաղ օգտագործման նրա օրինական իրավունքը»։ Նա փակուղու համար մեղադրել է Վաշինգտոնի 2018 թվականին 2015 թվականի միջուկային գործարքից դուրս գալը և պատժամիջոցների «ավտոմատ վերադարձը», որը Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Գերմանիան գործարկել էին անցյալ տարի:bignewsnetwork

Նաև հինգշաբթի օրը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ Իրանի հարստացված ուրանը ընդունելու Մոսկվայի առաջարկը դեռ ուժի մեջ է։ Նա ասել է, որ ԱՄՆ-ն սկզբում համաձայնել էր այդ գաղափարին, բայց հետո հրաժարվել էր:bignewsnetwork