Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն վերահսկողություն է հաստատել վենեսուելական 65 միլիարդ բարել նավթի նկատմամբ

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը ուրբաթ երեկոյան հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները Վենեսուելայի հետ կնքել է այն, ինչ նա անվանեց «համաշխարհային պատմության մեջ ամենամեծ նավթային գործարքը»՝ պնդելով, որ մասնավոր բիզնեսի հետ գործընկերության միջոցով ԱՄՆ-ն ստացել է Վենեսուելայի ավելի քան 65 միլիարդ բարել ապացուցված նավթային պաշարների մեծամասնության վերահսկողությունը։

«Իմ հրահանգով պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և պատերազմի հարցերով քարտուղար Փիթ Հեգսեթը, Վենեսուելայի հարգարժան ժամանակավոր նախագահ Դելսի Ռոդրիգեսի հետ սերտ համագործակցությամբ և մասնավոր բիզնեսի հետ գործընկերության միջոցով, ապահովել են ԱՄՆ-ի կողմից Վենեսուելայում 65 ՄԻԼԻԱՐԴ ԲԱՐԵԼ ապացուցված նավթային պաշարների մեծամասնության վերահսկողությունը՝ առանց ամերիկացի հարկատուների համար որևէ ծախսի», — գրել է Թրամփը Truth Social-ում:nbcnews+1

Գործարքի մանրամասները մնում են սակավ

Սպիտակ տունը չի հրապարակել համաձայնագիրը և չի բացատրել, թե որ ընկերություններն են մասնակցում, ինչպես է սահմանվում «վերահսկողությունը» կամ որոնք են պայմանավորվածության ֆինանսական պայմանները։ Reuters-ը հայտնել է, որ գործարքը կազմում է Վենեսուելայի ընդհանուր ապացուցված պաշարների մոտ մեկ հինգերորդը և տեղի է ունենում ամերիկյան ընկերությունների համար վենեսուելական նավթահանքերի երկարաժամկետ հասանելիության շուրջ շաբաթներ տևած բանակցություններից հետո:businessinsider+1

Աղբյուրները նախկինում Reuters-ին հայտնել էին, որ դիտարկվում է վարձակալության մոդել, որտեղ հանքավայրերը կարող են աճուրդի հանվել ԱՄՆ արտադրողների համար։ Bloomberg-ը հայտնել է, որ վարձակալությունը կարող է տևել մինչև 100 տարի՝ ընդգրկելով Վենեսուելայի հիմնական նավթարդյունահանող ավազանների 17 հանքավայրեր։ Axios-ը հինգշաբթի օրը հայտնել է, որ քննարկումները ներառում էին ավելի քան մեկ տասնյակ արդյունավետ նավթահանքեր, որոնք պարունակում են մոտ 90 միլիարդ բարել ապացուցված պաշարներ, որոնցից շատերը նախկինում վերահսկվում էին վենեսուելական նախկին ինսայդերների և չինական շահերի կողմից:reuters+2

Պետքարտուղար Ռուբիոն գործարքն անվանել է «հսկայական հաղթանակ ինչպես ամերիկացի, այնպես էլ վենեսուելացի ժողովրդի համար»՝ ասելով, որ այն Վենեսուելա կբերի «գրեթե 100 միլիարդ դոլարի մասնավոր ներդրումներ» և «հազարավոր բարձր վարձատրվող աշխատատեղեր»:cnn+1

Քաղաքական և իրավական համատեքստ

Հայտարարությունը հնչում է այն ժամանակ, երբ Թրամփի վարչակազմը նոյեմբերյան միջանկյալ ընտրություններից առաջ ճնշման տակ է գտնվում Իրանի հետ վեցամսյա պատերազմի պատճառով վառելիքի գների աճի պատճառով, ինչը խաթարել է Հորմուզի նեղուցով էներգակիրների մատակարարումները։ ԱՄՆ ռազմավարական նավթային պաշարները իջել են 300 միլիոն բարելից, ինչը հունվարի համեմատ 100 միլիոնով պակաս է:scrippsnews+2

Գործարքը հաջորդում է հունվարին ԱՄՆ զինված ուժերի կողմից Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի ձերբակալությանը՝ դաշնային նարկոտեռորիզմի մեղադրանքներով։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Դելսի Ռոդրիգեսի գլխավորած ժամանակավոր կառավարությունը վերանայել է Վենեսուելայի ածխաջրածինների մասին օրենքները՝ կրճատելով ռոյալթիներն ու հարկերը և օտարերկրյա ընկերությունների համար բացելով գործառնությունները:venezuelanalysis+1

ԱՄՆ էներգետիկ տեղեկատվության վարչության տվյալներով՝ Վենեսուելան ունի աշխարհի ամենամեծ ապացուցված հում նավթի պաշարները՝ մոտ 303 միլիարդ բարել, սակայն տարիների անբավարար ներդրումների և վատ կառավարման պատճառով արտադրում է օրական ընդամենը մոտ 1,25 միլիոն բարել։ Պայմանավորվածությունը կարող է իրավական և սահմանադրական մարտահրավերների բախվել Վենեսուելայում, որտեղ սահմանադրությունը հանքային և ածխաջրածնային ռեսուրսները սահմանում է որպես «անօտարելի հանրային սեփականություն»:reuters+2