Մյանմարի ավիահարվածը Ռախայնի մարդաշատ շուկային. առնվազն 50 զոհ

Երկուշաբթի կեսօրին Մյանմարի ռազմաօդային ուժերի կործանիչը երկու ռումբ է նետել Ռախայն նահանգի Կյաուկտաու քաղաքի մարդաշատ մեծածախ շուկայի և հարակից կամրջի վրա, ինչի հետևանքով զոհվել է առնվազն 50, վիրավորվել՝ 58 մարդ։ Սա 2021 թվականի հեղաշրջումից հետո երկրում քաղաքացիական պատերազմի սրումից ի վեր տարածաշրջանում տեղի ունեցած ամենաարյունալի ավիահարվածներից մեկն է։

Երկուշաբթի օրվա դրությամբ զոհերի նախնական թիվը մոտ 33 էր, սակայն երեքշաբթի օրը փլատակներից դիակների դուրսբերման աշխատանքների ընթացքում թիվը հասել է 50-ի, հայտնում են տարածքը վերահսկող էթնիկ զինված խմբավորումը՝ Արականի բանակը, և փրկարարական ծառայության ավագ պաշտոնյա Վայ Հուն Աունգը։ Վիրավորներից 22-ի վիճակը ծայրահեղ ծանր է, և օգնության աշխատակիցները զգուշացնում են, որ վերջնական թիվը կարող է աճել, քանի որ ուժեղ հրդեհների պատճառով որոշ զոհեր անճանաչելի են դարձել:reuters+3

«Ինչպես ածխի կտորներ»

Հարվածը հասցվել է գետափնյա քաղաքի գլխավոր մեծածախ կենտրոնին, որը տեղացիներին հայտնի է որպես «Հնդկական շուկա», ինչպես նաև Կալադան գետի վրայով անցնող Կիսապանադի կամրջին։ Շուկան դարձել էր Ռախայնի համայնքների համար կենսական առևտրային հանգույց, որոնք հիմնականում կտրված են Մյանմարի մնացած մասից և որպես կյանքի ճանապարհ ապավինում են դեպի Հնդկաստան տանող գետային առևտրային ուղուն:trtworld+2

Ականատեսները նկարագրել են ավերածությունների տեսարանը։ Կյաու Թանը, որի 19-ամյա դուստրը գնումներ էր կատարում շուկայում, New York Times-ին ↘ 1.59% պատմել է, որ պայթյունի վայրում հայտնաբերել է ածխացած դիակներ։ «Նրանք ածխի կտորների էին նման,- ասել է նա։- Ոմանք դեռ այրվում էին, բայց արդեն մահացած էին»։ Զոհերի թվում է եղել 32-ամյա մի կին, որը հղիության իններորդ ամսում էր։ Տեղական աղբյուրների փոխանցմամբ՝ նա ծննդաբերել է հարձակումից հետո՝ ծանր այրվածքներ ստանալով, և թե՛ ինքը, թե՛ նորածինը մահացել են:nytimes+1

Արականի բանակը հայտնել է, որ զոհերի թվում եղել են «անմեղ անցորդներ, շուկայի վաճառականներ, գնորդներ և բեռնակիրներ» և խոստացել է «շուտով արդյունավետ պատասխան գործողություններ ձեռնարկել անմիջականորեն պատասխանատու անձանց և կազմակերպությունների նկատմամբ»։ Խոսնակ Խաինգ Թու Խան մեղադրել է զինվորականներին խաղաղ բնակչությամբ խիտ բնակեցված տարածքները դիտավորյալ թիրախավորելու մեջ:aljazeera+3

Օդից մղվող պատերազմ

Մյանմարի զինված ուժերը հարձակման վերաբերյալ մեկնաբանություններ չեն տվել։ Նախկինում նրանք հայտարարել են, որ հարվածում են միայն օրինական ռազմական թիրախներին և «առավելագույն զսպվածություն են ցուցաբերում՝ խաղաղ բնակչությանը վնաս չհասցնելու համար»:thefinancialexpress+1

Քանի որ 2023 թվականի նոյեմբերին Արականի բանակի հարձակումից հետո ցամաքային ուժերը Ռախայնի մեծ մասում ջախջախվել են, զինվորականները մեծապես ապավինում են ռազմաօդային ուժերին, ինչը նրանց միակ առավելությունն է, որին ոչ մի ապստամբ խմբավորում չի կարող հակադրվել։ Արականի բանակն այժմ վերահսկում է Ռախայնի 17 շրջաններից 14-ը, մինչդեռ զինվորականները պահպանում են միայն մի քանի քաղաքային կենտրոններ, որոնք պաշտպանվում են Ռուսաստանում և Չինաստանում արտադրված կործանիչներով:firstpost+2

Երկուշաբթի օրվա ռմբակոծությունը Ռախայնում ամենաարյունալի ավիահարվածն էր դեկտեմբերին Մրաուկ-Ու շրջանի հիվանդանոցի վրա կատարված հարձակումից հետո, որի հետևանքով զոհվել էր առնվազն 30 մարդ։ Իրավապաշտպան խմբերը նշում են, որ զինվորականների օդային արշավը, որը նաև հարվածներ է հասցրել դպրոցներին, վանքերին և կրոնական հավաքներին, կարող է ռազմական հանցագործություն համարվել:aljazeera+2

Մարդասիրական աճող կորուստներ

Զինված հակամարտությունների տեղորոշման և իրադարձությունների տվյալների նախագծի համաձայն՝ ավելի լայն հակամարտությունը, որը բռնկվել է 2021 թվականի փետրվարին զինվորականների կողմից Աուն Սան Սու Չժիի ընտրված կառավարությանը տապալելուց հետո, խլել է ավելի քան 100,000 մարդու կյանք և տեղահանել ավելի քան 3.5 միլիոն մարդ Մյանմարում։ ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ միայն Ռախայնում տեղահանվել է գրեթե կես միլիոն մարդ։ Նահանգ տանող առևտրային ուղիների նկատմամբ զինվորականների սահմանափակումները սրել են պարենային ճգնաժամը այնտեղ մնացածների համար:euronews+2