Իրանը հայտարարում է, որ հարստացված ուրանը երկրից դուրս չի բերվի

Իրանը թույլ չի տա, որ իր հարստացված միջուկային նյութի «ոչ մի մասնիկ» դուրս գա երկրից, ասել է Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզային չորեքշաբթի՝ նոյեմբերի 11-ին, լիբանանյան Al Mayadeen հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում։ Նա նաև զգուշացրել է, որ ԱՄՆ-ի ցանկացած նոր հարվածի կպատասխանեն «հեռավոր ամերիկյան բազաները թիրախավորելով»։ Այս դիրքորոշումը ևս մեկ խոչընդոտ է ստեղծում պատերազմը դադարեցնելու ջանքերի համար, որն արդեն իններորդ ամիսն է, ինչ ընթանում է։ Վաշինգտոնը պնդում է, որ միջուկային հարցերը պետք է լինեն բանակցությունների ցանկացած առաջին փուլի մաս:reuters.com+1

Մերժում Ռուսաստանին

Ռեզային ասել է, որ Թեհրանն իր որոշման մասին տեղեկացրել է Մոսկվային։ Ռուսաստանը բազմիցս առաջարկել է իր մոտ տեղափոխել Իրանի պաշարները։ «Մենք մեր ռուս ընկերներին ասացինք, որ հարստացված նյութերը կմնան Իրանում, և մենք դրանք ինքներս կօգտագործենք», — ըստ Kyiv Post-ի վկայակոչած ռուսական պետական լրատվամիջոցների, ասել է Ռեզային։ Նա նշել է, որ Իրանին այդ նյութն անհրաժեշտ է միջուկային շարժիչով նավեր և սուզանավեր նախագծելու և կառուցելու համար։ Պաշտոնյաները նման ծրագրի մասին մանրամասներ չեն հրապարակել:iranwire.com+1

Այս հայտարարությունները կրկնում են Թեհրանի մերժումը ԱՄՆ-ի այն առաջարկին, որ իր 60%-ով հարստացված ուրանը ուղարկվի երրորդ երկիր։ Իրանը չի բացառել միջազգային վերահսկողության ներքո ուրանը ավելի ցածր մակարդակի նոսրացնելու հնարավորությունը։ Ռեզային նոյեմբերի 5-ին Կրեմլում հանդիպել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Իրանական երկու բարձրաստիճան աղբյուրներ մայիսին հայտնել էին, որ Գերագույն առաջնորդը հրամայել է զենքի մակարդակին մոտ ուրանը արտերկիր չուղարկել:rferl.org+2

Պաշարներ և փակուղային դիվանագիտություն

Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը գնահատել է, որ Իրանն ուներ 440.9 կիլոգրամ 60%-ով հարստացված ուրան, երբ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը 2025 թվականի հունիսին հարվածեցին նրա միջուկային օբյեկտներին։ Պարզ չէ, թե դրանից որքանն է պահպանվել։ Միջուկային օբյեկտները կրկին հարվածների են ենթարկվել փետրվարի 28-ին ընթացիկ պատերազմի սկսվելուց հետո:reuters.com+1

Ռեզային ասել է, որ Թեհրանը և Վաշինգտոնը բանակցություններ չեն վարում։ Նա Քաթարում վերջերս տեղի ունեցած հանդիպման մասին հաղորդագրությունները անվանել է «մաքուր սուտ», որոնք նպատակ ունեին նվազեցնել նավթի գները։ Իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյան անցյալ շաբաթ Reuters-ին ասել էր, որ Իրանը Քաթարի միջոցով միջուկային առաջարկ է ուղարկել։ Այդ առաջարկը կքննարկվի միայն այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ն կատարի Իրանի յոթ պահանջները։ Այդ պահանջները ներառում են իրանական ակտիվների սառեցման վերացումը և պատժամիջոցների չեղարկումը՝ Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու դիմաց:rferl.org+2

Վաշինգտոնի մեղմ տոնը

Մեկնաբանությունները հնչել են այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ պաշտոնյաները նվազեցրել են ռազմական գործողությունների անհրաժեշտությունը։ Վերլուծաբանները մատնանշում են նախագահ Դոնալդ Թրամփի ավելի հաշտարար տոնը նոյեմբերի 3-ի միջանկյալ ընտրություններում հանրապետականների պարտությունից հետո։ Նոյեմբերի 9-ին Թրամփն ասել է, որ պատերազմը ռազմական առումով «փաստացի ավարտված է»։ Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն նշել է, որ տնտեսական արշավն «այնքան կործանարար է, որ այս պահին խոշոր մարտական գործողությունների կարիք չկա»:rferl.org+1

Իսրայելը ավելի կոշտ դիրքորոշում է որդեգրել։ Վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն ասել է, որ պատերազմը չի համարի ավարտված, քանի դեռ հարստացված ուրանը դուրս չի բերվել Իրանից:timesofisrael.com