Հեգսեթը հայտարարել է Եվրոպայում ԱՄՆ ուժերի վեցամսյա վերանայման մասին

ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթը հինգշաբթի օրը Բրյուսելում պաշտպանության նախարարների հանդիպման ժամանակ կոշտ քննադատության ենթարկեց ՆԱՏՕ-ի դաշնակիցներին՝ հայտարարելով Եվրոպայում ամերիկյան ռազմական ուժերի վերաբերյալ Պենտագոնի վեցամսյա վերանայման մասին և դատապարտելով այն գործընկերներին, որոնք Իրանի դեմ գործողությունների ժամանակ ԱՄՆ զորքերին մերժել են բազաների հասանելիություն և թռիչքային իրավունքներ:

«Այս դաշնակիցները վտանգի են ենթարկում Ամերիկայի որդիներին ու դուստրերին, մեր որդիներին ու դուստրերին՝ մերժելով նրանց կանխատեսելի հասանելիությունը, տեղակայումը և թռիչքային իրավունքները, որոնք երբեք չպետք է կասկածի տակ դրվեին», — ասել է Հեգսեթը՝ մերժումներն անվանելով «ամոթալի»:vpm+2

«Իրական վերանայում» հետևանքներով

Հեգսեթը ՆԱՏՕ-ի իր գործընկերներին ասել է, որ վերանայումը կորոշի մայրցամաքում ամերիկյան ռազմական ներկայության ապագա ձևը: «Սա լինելու է իրական վերանայում: Այն նախագծված է լինելու ապահովելու, որ ՆԱՏՕ-ն արագ և անշրջելիորեն շարժվի դեպի այն, որ Եվրոպան առաջնորդի և ստանձնի Եվրոպայի պաշտպանության հիմնական պատասխանատվությունը», — ասել է նա:apnews+1

Նա զգուշացրել է, որ Վաշինգտոնի կողմից ՆԱՏՕ-ի կազմակերպչական վճարների տարեկան մոտ 790 միլիոն դոլարի վճարումը կախված կլինի նրանից, թե արդյոք դաշնակիցները կկատարեն պաշտպանական ծախսերի նպատակները: Թրամփի վարչակազմը պնդում է այն, ինչ Հեգսեթն անվանեց «ՆԱՏՕ 3.0» — վերափոխված դաշինք, որում եվրոպական երկրները ստանձնում են իրենց սեփական մայրցամաքային պաշտպանության հիմնական պատասխանատվությունը:vpm+3

Հայտարարությունը հաջորդում է հունիսի 3-ին բացահայտված ԱՄՆ որոշմանը՝ կրճատել ճգնաժամային ժամանակներում ՆԱՏՕ-ին խոստացված ամերիկյան ռազմական ակտիվները, ներառյալ օդային լիցքավորման ինքնաթիռների, կործանիչների և ռազմածովային նավերի կրճատումները: Reuters-ի ↗ 0.12% տվյալներով՝ ՆԱՏՕ-ին հասանելի F-15 կործանիչների թիվը ակնկալվում է, որ կնվազի մեկ երրորդով, մինչդեռ MQ-9 Reaper անօդաչու թռչող սարքերը կարող են կրկնակի կրճատվել:reuters

Եվրոպական արձագանքը և միջուկային երաշխիքները

ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն նշել է, որ եվրոպացի դաշնակիցները և Կանադան անցյալ տարի պաշտպանության վրա ծախսել են 90 միլիարդ դոլարով ավելի, ինչը 2024 թվականի համեմատ 20 տոկոս աճ է: Դաշինքի Միջուկային պլանավորման խումբը հրապարակել է իր առաջին հայտարարությունը 19 տարվա ընթացքում՝ վերահաստատելով, որ «Դաշինքի ռազմավարական միջուկային ուժերը մնում են դաշնակիցների անվտանգության գերագույն երաշխիքը»:vpm

Հեգսեթը հարթակն օգտագործել է նաև միգրացիայի և գենդերային հավասարության վերաբերյալ եվրոպական քաղաքականությունը քննադատելու համար՝ ասելով, որ «տանկերի, կործանիչների և հակաօդային պաշտպանության փոխարեն ուշադրությունը կենտրոնացել է գենդերային հավասարության, կլիմայի փոփոխության և պաշտպանական խնայողությունների վրա»: Այս դիտողությունները համեմատություններ են առաջացրել փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի 2025 թվականի փետրվարին արած ելույթի հետ, որը զայրացրել էր շատ եվրոպացի առաջնորդների:vpm

Այս առճակատումը հիմք է ստեղծում այն բանի համար, ինչ ակնկալվում է, որ լինելու է լարված ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողով, որը նախատեսված է հուլիսի 7-8-ը Թուրքիայի Անկարա քաղաքում, որտեղ դաշնակիցները կփորձեն լրացնել ԱՄՆ կրճատված պարտավորությունների հետևանքով առաջացած բացերը:reuters