Համաշխարհային բանկ. զարգացող երկրներն ավելի շատ կշահեն արհեստական բանականությունից, քան հարուստները

Համաշխարհային բանկը երեքշաբթի զգուշացրել է, որ զարգացող երկրներն ունեն սահմանափակ հնարավորություն՝ օգտագործելու արհեստական բանականության ներուժը, հակառակ դեպքում նրանք վտանգում են հետ մնալ։ Բանկը հրապարակել է «Համաշխարհային զարգացման մասին» իր տարեկան զեկույցը՝ կոչ անելով հրատապ քայլեր ձեռնարկել ենթակառուցվածքների և քաղաքականության ոլորտում։

«ԱԲ-ն փրկօղակ է նետել զարգացող տնտեսություններին, և նրանք պետք է օգտվեն դրանից», — ասել է Համաշխարհային բանկի գլխավոր տնտեսագետ Ինդերմիթ Գիլը զեկույցին կից հայտարարության մեջ։ Զեկույցը, որը բանկը բնութագրել է որպես ԱԲ-ի պոտենցիալ ազդեցության «առաջին համապարփակ գնահատում» զարգացող տնտեսություններում ապրող 6.8 միլիարդ մարդու համար, եզրակացնում է, որ զարգացող երկրները «ավելի շատ բան ունեն շահելու և ավելի քիչ վախենալու ԱԲ-ից, քան հարուստները»:marketscreener+1

Մեկ դարի առաջընթաց՝ մեկ տասնամյակում

Համաշխարհային բանկի տվյալներով՝ ԱԲ-ն կարող է զարգացող երկրներին հնարավորություն տալ մեկ տասնամյակում հասնել այնպիսի արդյունքների, որոնց համար այլ պարագայում մեկ դար կպահանջվեր, պայմանով, որ կառավարություններն այժմ գործեն էլեկտրաէներգիայի, ինտերնետ կապի և թվային հմտությունների բացերը լրացնելու ուղղությամբ։ Զեկույցը պարզել է, որ գեներատիվ ԱԲ-ն սպառնում է ցածր և միջին եկամուտ ունեցող երկրներում աշխատատեղերի միայն 4.5 տոկոսին, մինչդեռ հարուստ երկրներում այդ ցուցանիշը 14.2 տոկոս է։ Միևնույն ժամանակ, աշխատատեղերի այն մասնաբաժինը, որը կշահի արտադրողականության աճից, գրեթե հավասար է՝ 16.2 տոկոս զարգացող տնտեսություններում ընդդեմ 18.7 տոկոսի՝ բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում:thenationalnews+2

Գիլը շեշտել է, որ զարգացող տնտեսություններին հարկավոր չեն հսկայական տվյալների կենտրոններ կամ լեզվական մեծ մոդելներ՝ օգուտ քաղելու համար։ «Փոքր, ցածրարժեք ԱԲ գործիքները տեղական պայմաններին հարմարեցնելով՝ նրանք կարող են միլիոնավոր մարդկանց համար հասանելի դարձնել ավելի լավ բժշկական օգնություն, կրթություն, դատական ծառայություններ և գյուղատնտեսական խորհրդատվություն», — ասել է նա:reuters

Ռիսկեր և կախվածություն

Զեկույցը զգուշացրել է, որ ԱԲ-ն կարող է նաև «եկամուտների ավելի մեծ անհավասարություն, ապատեղեկատվության տարածում և քաղաքական ճնշումներ» բերել, եթե վատ կառավարվի։ Այն նաև մատնանշել է տեխնոլոգիական կախվածության ռիսկը՝ նշելով, որ աշխարհի ամենաառաջադեմ ԱԲ համակարգերը վերահսկվում են փոքր թվով ընկերությունների կողմից, հիմնականում ԱՄՆ-ում և Չինաստանում:marketscreener+1

ԱԲ-ի մատակարարման շղթան կրկնօրինակելու փոխարեն՝ Համաշխարհային բանկը զարգացող երկրներին խորհուրդ է տալիս մոդելներ և ամպային ծառայություններ գնել բազմաթիվ մատակարարներից՝ խուսափելու համար որևէ մեկ երկրից չափից ավելի կախվածությունից։ Զեկույցի համահեղինակ Գաուրավ Նայյարը որպես օրինակ նշել է ԱՄԷ-ն և Սաուդյան Արաբիան՝ որպես տնտեսություններ, որոնք ԱԲ-ի ներդրումից անցնում են զարգացման առաջնագծին՝ նշելով, որ տեղական լեզուներով և բարբառներով մարզված մոդելները այդ համատեքստում գերազանցում են որոշ գլոբալ մոդելների:thenationalnews+1

Անգործության գինը

Զարգացող տնտեսությունները ներկայումս ապրում են վերջին երեք տասնամյակի իրենց ամենաթույլ աճը։ Համաշխարհային բանկը խնդիրը դիտարկել է պատմական տեսանկյունից. «Այսօրվա զարգացող տնտեսությունները բաց թողեցին առաջին արդյունաբերական հեղափոխությունը և հաջորդ երկու դարերի ընթացքում վճարեցին դրա գինը», — ասել է Գիլը։ «Նրանք չեն կարող թույլ տալ բաց թողնել այս մեկը»:news.rthk+1