Եվրոպայում գազի գները կտրուկ աճել են, քանի որ ԱՄՆ-Իրան հարվածները սպառնում են Հորմուզի մատակարարման երթուղուն

Եվրոպայում բնական գազի գները այս շաբաթ կտրուկ տատանվել են այն բանից հետո, երբ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ԱՄՆ-Իրան փխրուն հրադադարը հայտարարեց «ավարտված», ինչը հանգեցրեց նոր ավիահարվածների և վերակենդանացրեց Հորմուզի նեղուցով մատակարարումների խափանման վախը։

Հոլանդական TTF բենչմարկը՝ Եվրոպայի ամենաիրացվելի գազի առևտրային հանգույցը, երեքշաբթի և չորեքշաբթի օրերին մեկ մեգավատ-ժամի դիմաց հասավ 49 եվրոյից ավելիի՝ հասնելով մակարդակի, որը չէր գրանցվել մոտ մեկ ամիս, ըստ ICE-ի և Yahoo Finance-ի գնային տվյալների։ Այս աճը տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ զինված ուժերը հարվածներ հասցրին Իրանի տարածքում գտնվող մոտ 90 օբյեկտների վրա, իսկ ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունը չորեքշաբթի օրը հայտարարեց, որ ուժերը «լրացուցիչ հարվածներ են հասցնում Իրանի դեմ՝ հետագայում թուլացնելու նրանց կարողությունը՝ սպառնալու Հորմուզի նեղուցում նավագնացության ազատությանը»:cnn+3

Աշխարհաքաղաքական գործոն

Այս էսկալացիան ամենալուրջ խզումն է այն բանից հետո, երբ երկու կողմերը հունիսի կեսերին ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր՝ ռազմական գործողությունները դադարեցնելու նպատակով, հայտնում է Al Jazeera-ն։ Թրամփը, ելույթ ունենալով Թուրքիայում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից Air Force One-ի տախտակամածից, արշավը բնութագրեց ոչ թե որպես պատերազմ, այլ որպես «Իրանի ապամիջուկայնացում»՝ հավելելով, որ «այստեղ ուշադրությունը կենտրոնացած է միջուկային զենքի վերացման վրա՝ ապահովելու համար, որ Իրանը չունենա դրանք»:nbcnews+1

Իրանը պատասխան հարվածներ հասցրեց Ծոցի երեք երկրների վրա, ինչը տագնապ առաջացրեց ԱՄՆ դաշնակիցների շրջանում, այդ թվում՝ Քաթարում, Բահրեյնում և Քուվեյթում, հայտնում է NBC News-ը։ Թեհրանի առողջապահության նախարարությունը հայտնել է, որ ԱՄՆ-ի երկօրյա ռմբակոծության հետևանքով զոհվել է առնվազն 14 մարդ, վիրավորվել՝ 78-ը։ Թրամփն ասել է, որ թույլ կտա բանակցությունները շարունակել՝ չնայած հրադադարը ավարտված հայտարարելուն:nbcnews+1

Պաշարների վերաբերյալ մտահոգությունները մեծացնում են ռիսկը

Աշխարհաքաղաքական անկարգությունները տեղի են ունենում Եվրոպայի գազի շուկայում, որն արդեն իսկ լարված է։ Պաշարների համալրման տեմպերը հետ են մնում ինչպես անցյալ տարվա տեմպերից, այնպես էլ հինգ տարվա միջին ցուցանիշից։ Timera Energy-ի վերլուծությունը զգուշացնում է, որ պաշարները ձմռան սկզբին կարող են հասնել միայն 70–75%-ի, ինչը ցածր է ԵՄ-ի 80%-անոց նպատակային ցուցանիշից։ Կոլումբիայի համալսարանի Գլոբալ էներգետիկ քաղաքականության կենտրոնի տվյալներով՝ Եվրոպան 2026 թվականի ներարկման սեզոնը սկսել է 2018 թվականից ի վեր ամենացածր պաշարներով՝ 31 միլիարդ խորանարդ մետր:europeangashub+1

Հյուսիսարևմտյան Եվրոպայի և Իտալիայի համար կանխատեսված վաղաժամ շոգերը վերջին օրերին արդեն իսկ բարձրացրել էին գները, իսկ Նորվեգիայից՝ Եվրոպայի խոշորագույն մատակարարից՝ գազատարով գազի հոսքերի նվազումը լրացուցիչ աջակցություն ցուցաբերեց, հայտնում է Anadolu Agency-ն։ TTF-ի գները հինգշաբթի օրվա նստաշրջանին նախորդող երկու շաբաթվա ընթացքում աճել էին մոտ 20%-ով:asymmetricresearch.substack+1

Հեռանկար

ԵՄ գազի համակարգման խումբը հուլիսի 1-ին հայտարարեց, որ գալիք ձմռան համար մատակարարումների անվտանգության վերաբերյալ «անհապաղ մտահոգություններ չկան», թեև հանձնաժողովը շեշտեց «շուկայում առկա իրավիճակի հաշվառմամբ մշտական համակարգման և պատրաստվածության» կարևորությունը։ Քանի որ Հորմուզի նեղուցը՝ գլոբալ LNG փոխադրումների խոչընդոտող կետը, այժմ գտնվում է ակտիվ ռազմական առճակատման կենտրոնում, առևտրականները կանգնած են այն հեռանկարի առջև, որ ցանկացած հետագա էսկալացիա կարող է էլ ավելի սեղմել առանց այն էլ մրցակցային գլոբալ LNG շուկան, որտեղ եվրոպացի և ասիացի գնորդները պայքարում են նույն բեռների համար:energy.europa