Արգենտինայի ոստիկանությունը հայտնաբերել է նացիստների թալանած կտավը

Արգենտինայի իշխանությունները հայտնաբերել են նացիստների կողմից ավելի քան 80 տարի առաջ գողացված 18-րդ դարի կտավը՝ ավարտին հասցնելով արտասովոր քննությունը, որը սկսվել էր այն բանից հետո, երբ արվեստի գործը նկատվել էր անշարժ գույքի վաճառքի առցանց հայտարարության մեջ։ Իտալացի նկարիչ Ջուզեպե Գիսլանդիի վրձնած դիմանկարը չորեքշաբթի օրը հանձնվել է դատախազներին այն բանից հետո, երբ նացիստ պաշտոնյայի դուստրը և նրա ամուսինը տնային կալանքի տակ են վերցվել՝ վերադարձման ջանքերին ենթադրաբար խոչընդոտելու համար։aol+1

Դաշնային դատախազ Դանիել Ադլերը Մար դել Պլատայում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է «Տիկնոջ դիմանկարը» կտավի (հայտնի է նաև որպես «Կոմսուհի Կոլեոնիի դիմանկարը») հայտնաբերման մասին։ Մոտ 50,000 դոլար գնահատված կտավը հանրությանը չէր ցուցադրվել 80 տարի՝ նախքան դրա իրարանցում առաջացրած վերահայտնաբերումը։ Արվեստի փորձագետ Արիել Բասանոն, ով աջակցել է քննությանը, հաստատել է, որ աշխատանքը «լավ վիճակում է՝ հաշվի առնելով դրա տարիքը» և թվագրվում է 1710 թվականին։wtop

Հայտնաբերում թվային հետաքննության միջոցով

Ուշագրավ դեպքը սկսվել է այն ժամանակ, երբ Algemeen Dagblad-ի հոլանդացի լրագրողները, առցանց անշարժ գույքի լուսանկարները դիտելիս, նկատել են կանաչ բազմոցի վերևում կախված կտավը։ Գույքը պատկանելիս է եղել Պատրիսիա Կադգիենին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Արգենտինա փախած և Հերման Գյորինգի ֆինանսական խորհրդական աշխատած նացիստական բարձրաստիճան պաշտոնյա Ֆրիդրիխ Կադգիենի դստերը։ Կադգիենը մահացել է Բուենոս Այրեսում 1978 թվականին։aol+2

Հոլանդացի լրագրող Պետեր Սխոուտենն սկզբում անձամբ է այցելել տուն, սակայն որևէ պատասխան չի ստացել։ «Վաճառվում է» ցուցանակը նկատելուց հետո նա գտել է առցանց հայտարարությունը, որտեղ նրա ամուսինը, լուսանկարներն ուսումնասիրելիս, նկատել է կտավը։ «Ես նրան ասացի. «Ո՛չ, դա չի կարող ճշմարտություն լինել։ Նիդերլանդների կառավարությունը 80 տարի շարունակ փնտրում է այս կտավը… այն չի կարող պարզապես կախված լինել Մար դել Պլատայի բազմոցներից մեկի վերևում»», հիշում է Սխոուտենը։abcnews.go

Կտավը հոլանդացի հայտնի հրեա արվեստաբան-կոլեկցիոներ Ժակ Գուդստիկերի հսկայական հավաքածուի մասն էր, ում ամստերդամյան պատկերասրահը բռնագրավվել էր, երբ Նացիստական Գերմանիան 1940 թվականի մայիսին ներխուժեց Նիդերլանդներ։ Գուդստիկերը մահացել է Անգլիա փախչելու ճանապարհին, իսկ նրա ավելի քան 1000 աշխատանքներից բաղկացած հավաքածուն բռնի ուժով վաճառվել է նացիստական բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, այդ թվում՝ Գյորինգին։timesofisrael+2

Քննություն և վերադարձ

Երբ Արգենտինայի ոստիկանությունն սկզբում խուզարկել է Կադգիենի տունը, նրանք գտել են գոբելեն՝ կախված այն տեղում, որտեղ լուսանկարվել էր կտավը։ Զույգը 72 ժամով վերցվել է տնային կալանքի՝ «ցեղասպանության համատեքստում գողության թաքցման» և արդարադատության իրականացմանը խոչընդոտելու մեղադրանքով։aol+2

Հետագա խուզարկությունների ընթացքում իշխանությունները Կադգիենի մյուս դստեր տնից բռնագրավել են 19-րդ դարի ևս երկու կտավ, որոնք այժմ ուսումնասիրվում են՝ պարզելու, թե արդյոք դրանք նույնպես գողացվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Պատրիսիա Կադգիենը և նրա ամուսինը պնդում էին, որ իրենք արվեստի գործի օրինական տերերն են ժառանգության միջոցով։latimes+3

Կտավն ի վերջո հանձնվել է զույգի փաստաբանի կողմից չորեքշաբթի օրը, թեև դատախազ Ադլերը չի հստակեցրել, թե որտեղ է դիմանկարը պահվելու հետագայում։ Արվեստի գործն այժմ պահվում է «հատուկ խցիկում»՝ ապահովության համար։wtop

Այս դեպքն ընդգծում է Արգենտինայի բարդ պատմությունը որպես պատերազմից հետո նացիստական փախստականների ապաստարան և ընդգծում է գողացված մշակութային արժեքները վերադարձնելու միջազգային շարունակական ջանքերը։ Ինչպես նշել է հոլանդացի արվեստի դետեկտիվ Արթուր Բրանդը. «Նացիստների կողմից թալանված հազարավոր գործեր դեռևս դրսում են՝ կախված հյուրասենյակներում, լռելյայն փոխանցվելով ընտանիքների սերունդներին»։ Գուդստիկերի 81-ամյա հարսը՝ Մարեյ ֆոն Զահերը, շարունակում է հետամուտ լինել նրա հավաքածուի մնացած կորած գործերի վերադարձին։abcnews.go