ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներ է սահմանել ՄՔԴ-ի նախագահի նկատմամբ՝ դատարանը կազմալուծելու նպատակով

Թրամփի վարչակազմը երեքշաբթի օրը պատժամիջոցներ է սահմանել Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) նախագահ, ճապոնացի Տոմոկո Ականեի և ավագ դատախազ, սենեգալցի Աբդուլայե Սեյեի նկատմամբ՝ ուժեղացնելով Վաշինգտոնի արշավը Հաագայում տեղակայված տրիբունալը կազմալուծելու ուղղությամբ։ ՄՔԴ-ն ի պատասխան հայտարարել է, որ այդ միջոցները «խաթարում են օրենքի գերակայությունը»։

Ռուբիոն ՄՔԴ-ն անվանել է «կոռումպացված և քաղաքականացված»

Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հայտարարել է նշանակումների մասին՝ մեղադրելով երկու պաշտոնյաներին ՄՔԴ-ի այն ջանքերին ուղղակի մասնակցության մեջ, որոնք նպատակ ունեն «հետաքննել, ձերբակալել կամ դատել այն պաշտոնյաներին, որոնց կառավարությունը չի համաձայնել ՄՔԴ-ի իրավասությանը»։ Ռուբիոն ՄՔԴ-ն անվանել է «կոռումպացված և քաղաքականացված վերազգային դատարան, որը չարաշահել է իր լիազորությունները»՝ հավելելով. «Մենք չենք հանդուրժի պետական ինքնիշխանության դեմ նրա հարձակումը»։reuters+2

Պատժամիջոցները սահմանվել են 14203-րդ գործադիր հրամանագրի համաձայն, որը Թրամփը ստորագրել է 2025 թվականի փետրվարի 6-ին՝ հայտարարելով «ազգային արտակարգ դրություն»՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ ուղղված ՄՔԴ-ի գործողությունների։ Ականեն և Սեյեն հրամանագրով պատժամիջոցների ենթարկված 11-րդ և 12-րդ պաշտոնյաներն են՝ նախկին գլխավոր դատախազ Քարիմ Խանի և ութ դատավորների հետ միասին։al-monitor+1

Միջոցները սառեցնում են ԱՄՆ-ում առկա ցանկացած ակտիվ և փաստացիորեն կտրում են այդ անձանց ԱՄՆ ֆինանսական համակարգից։ Գանձապետարանի դեպարտամենտը տրամադրել է ընդհանուր լիցենզիա, որը թույլ է տալիս Ականեի հետ կապված գործարքներն ավարտել մինչև սեպտեմբերի 17-ը։reuters

ՄՔԴ-ի արձագանքը. «Մենք չենք ընկրկի»

ՄՔԴ-ն հայտարարությունից ժամեր անց հակադարձել է։ «Երբ դատական գործիչներին սպառնում են օրենքը կիրառելու համար, վտանգի տակ է դրվում հենց միջազգային իրավական կարգը», — ասվում է դատարանի հայտարարության մեջ։ ՄՔԴ-ն հավելել է, որ «չի ընկրկի» և «հաստատակամորեն կանգնած է իր անձնակազմի և աներևակայելի վայրագությունների զոհերի կողքին»։ndtv

Պատժամիջոցները հիմնականում պատասխան են 2024 թվականի նոյեմբերին Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուի և պաշտպանության նախկին նախարար Յոավ Գալանտի նկատմամբ Գազայի հակամարտության ժամանակ ենթադրյալ ռազմական հանցագործությունների համար ՄՔԴ-ի կողմից տրված ձերբակալման օրդերներին։ Թրամփը հայտարարել է, որ արշավը «նպատակ ունի պաշտպանել Բիբիին և այլ անձանց»։aa+1

Իրավական մարտահրավերներ և դիվանագիտական ճնշում

Վարչակազմը բախվում է աճող իրավական դիմադրության։ Հունիսին ՄՔԴ-ի երեք դատավորներ դատի են տվել Թրամփին՝ պնդելով, որ պատժամիջոցներն անօրինական են։ Այս ամսվա սկզբին Human Rights Watch-ը և երեք այլ կազմակերպություններ հայց են ներկայացրել՝ միջոցները հակասահմանադրական անվանելով։al-monitor+2

Անցյալ ամիս Ռուբիոն սկսել է դիվանագիտական արշավ՝ կոչ անելով ՄՔԴ-ի 125 անդամ պետություններին դուրս գալ կառույցից՝ խոստանալով այն «աղյուս առ աղյուս» կազմալուծել։ Այդ ժամանակից ի վեր Վենեսուելան և Չադը հայտարարել են դատարանից դուրս գալու մտադրության մասին։mezha+1