3000-ամյա եգիպտական ապարանջանը գողացվել և հալեցվել է որպես ջարդոն

Թագավոր Ամենեմոպեին պատկանող 3000-ամյա ոսկյա ապարանջանը գողացվել է Կահիրեի եգիպտական թանգարանից և մոտ 4000 դոլարով վաճառվելուց հետո հալեցվել է որպես մետաղի ջարդոն։ Չորս կասկածյալ, այդ թվում՝ թանգարանի վերականգնող մասնագետը, որն իրականացրել է գողությունը, ձերբակալվել են և խոստովանել են հանցագործությունը, թեև երեք հազարամյակ գոյատևած անգին արտեֆակտն այժմ ընդմիշտ կորած է։

Գողությունը և հետաքննությունը

Եգիպտոսի իշխանությունները հինգշաբթի օրը հայտնել են, որ ապարանջանը սեպտեմբերի 9-ին գողացել է թանգարանում աշխատող վերականգնող մասնագետը։ Եգիպտոսի ՆԳՆ-ի տվյալներով՝ կինը արտեֆակտը հանել է թանգարանի պահպանման լաբորատորիայում գտնվող անվտանգ մետաղյա չհրկիզվող պահարանից իր հերթափոխի ժամանակ։ Գողությունը օրեր շարունակ աննկատ է մնացել, մինչև թանգարանի աշխատակիցները սեպտեմբերի 13-ին հայտնել են դրա անհետացման մասին, երբ պատրաստվում էին արտեֆակտներն ուղարկել Հռոմ՝ առաջիկա ցուցահանդեսի համար։newarab+2

ՆԳՆ-ն հրապարակել է անվտանգության տեսախցիկի կադրերը, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են ապարանջանը փոխանակում կանխիկ գումարի հետ Կահիրեի խանութներից մեկում, թեև պղտոր պատկերները հուշում են, որ ցուցադրված ապարանջանը չունի լազուրիտի բնորոշ ուլունքները, որոնք երևում են պաշտոնական լուսանկարներում։ Տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է խանութի սեփականատերը կշռում ապարանջանը՝ կասկածյալներից մեկին վճարելուց առաջ, իսկ հետո կիսում այն երկու մասի։arabnews+2

Վաճառքի շղթան

Հետաքննությունը բացահայտել է գործարքների պարզ, բայց ավերիչ շղթա։ Վերականգնող մասնագետը կապ է հաստատել Կահիրեի Սայեդա Զեյնաբ թաղամասի արծաթավաճառի հետ, որը նպաստել է սկզբնական վաճառքին։ Վաճառականը ապարանջանը վաճառել է ոսկու դիլերին 180,000 եգիպտական ֆունտով (3,735 դոլար), որն էլ այնուհետև այն վերավաճառել է ոսկու ձուլարանի աշխատողին 194,000 եգիպտական ֆունտով (4,025 դոլար)։newarab+2

Ձուլարանի աշխատողը հետագայում հալեցրել է ապարանջանը այլ ջարդոն ոսկու հետ միասին՝ նոր զարդեր պատրաստելու համար։ Բոլոր չորս կասկածյալները ձերբակալվել են և խոստովանել են իրենց դերը հանցագործության մեջ, իսկ իշխանությունները վերականգնել են վաճառքից ստացված գումարը։thenationalnews+2

Պատմական նշանակությունը և համատեքստը

Լազուրիտի գնդաձև ուլունքներով զարդարված ապարանջանը պատկանել է Եգիպտոսի 21-րդ դինաստիայի թագավոր Ամենեմոպեին, որը կառավարել է մ.թ.ա. 993-ից 984 թվականներին՝ երրորդ միջանկյալ շրջանում։ AFP-ի հետ զրուցած եգիպտագետ Ժան Գիյոմ Օլետ-Պելետիեն այս կտորը նկարագրել է որպես «ոչ ամենագեղեցիկը, բայց գիտականորեն ամենահետաքրքիր» օբյեկտներից մեկը։newarab+3

Ապարանջանը հայտնաբերվել է Տանիսում՝ Նեղոսի արևելյան դելտայում, թագավոր Պսուսենես I-ի դամբարանում կատարված հնագիտական պեղումների ժամանակ, որտեղ Ամենեմոպեն վերաթաղվել էր իր սկզբնական դամբարանի թալանվելուց հետո։ Արտեֆակտը պատրաստված էր ոսկու համաձուլվածքից, որը նախատեսված էր դեֆորմացիային դիմակայելու համար, մինչդեռ լազուրիտը, որը ներմուծվել էր ներկայիս Աֆղանստանից, հին եգիպտացիների համար խորը խորհրդանշական նշանակություն ուներ՝ ներկայացնելով աստվածների մազերը։arabnews+2

Գողությունը տեղի է ունեցել 2025 թվականի նոյեմբերի 4-ին մոտակա Գիզայում Մեծ եգիպտական թանգարանի սպասվող բացումից ընդամենը շաբաթներ առաջ, որտեղ ցուցադրվելու են Եգիպտոսի ամենահայտնի արտեֆակտներից շատերը, այդ թվում՝ թագավոր Թութանհամոնի գանձերը։ Ապարանջանը նախատեսված էր ներառել հաջորդ ամիս Հռոմում բացվող «Փարավոնների գանձերը» ցուցահանդեսում։thenationalnews+4

Եգիպտոսի օրենսդրությամբ՝ հնությունների գողությունը մաքսանենգության նպատակով պատժվում է ցմահ ազատազրկմամբ և մինչև 5 միլիոն եգիպտական ֆունտ (100,000 դոլար) տուգանքով։ Գողությունը ընդգծում է Եգիպտոսի մշակութային ժառանգության պաշտպանության ոլորտում առկա մարտահրավերները, ներառյալ նմանատիպ միջադեպերը, ինչպիսին է Վինսենթ վան Գոգի «Կակաչներ» կտավի 2010 թվականի գողությունը, որը մինչ օրս անհետ կորած է։ndtv+2