JWST-მა ერთ გალაქტიკაში პირველად აღმოაჩინა სამი შავი ხვრელი

ასტრონომთა საერთაშორისო ჯგუფმა დედამიწიდან 12.5 მილიარდზე მეტი სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ერთ გალაქტიკაში სამი აქტიურად აკრეციული ზემასიური შავი ხვრელი აღმოაჩინა. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც შორეულ სამყაროში მსგავსი ტრიო იქნა იდენტიფიცირებული.

პირველი შემთხვევა კოსმოსში

კვლევის შედეგები, რომლებიც ოთხშაბათს ჟურნალ Astronomy & Astrophysics-ში გამოქვეყნდა, ეფუძნება გალაქტიკა J0148-4214-ზე დაკვირვებებს, რომლებიც ჯეიმს ვების კოსმოსური ტელესკოპის ახლო ინფრაწითელი სპექტროგრაფით (NIRSpec), ინტეგრალური ველის ბლოკის (IFU) რეჟიმში განხორციელდა. ეს გალაქტიკა დიდი აფეთქებიდან დაახლოებით 1.2 მილიარდი წლის შემდეგ არსებობდა, წითელი წანაცვლებით დაახლოებით 5.02.mpg+1

„ეს არის პირველი მტკიცებულება შორეულ სამყაროში ერთ გალაქტიკაში სამი აქტიური შავი ხვრელის არსებობისა“, განაცხადა ჰანა იუბლერმა, მაქს პლანკის გარე კოსმოსის ფიზიკის ინსტიტუტის (MPE) კვლევითი ჯგუფის ხელმძღვანელმა და კვლევის წამყვანმა ავტორმა.mpg

ორი შავი ხვრელი გალაქტიკის ცენტრთან ახლოს მდებარეობს და მათ შორის მანძილი მხოლოდ 620 სინათლის წელია, ხოლო მესამე ცენტრიდან დაახლოებით 5,500 სინათლის წლის მანძილზეა. მათი მასები მზის მასას შესაბამისად დაახლოებით 80 მილიონჯერ, 2 მილიონჯერ და 0.6 მილიონჯერ აღემატება. სამიდან ყველაზე მცირე ზომის შავი ხვრელი მატერიას იმ სიჩქარით იწოვს (აკრეცირებს), რომელიც აჭარბებს ედინგტონის ზღვარს: თეორიულ მაქსიმუმს, რომელიც შავი ხვრელების ზრდის სტანდარტული მოდელებით არის პროგნოზირებული.miragenews+1

უხილავის აღმოჩენა

ჯგუფმა შავი ხვრელების იდენტიფიცირება მოახდინა წყალბადის ატომების სპექტრული კვალის მეშვეობით, რომლებიც შავი ხვრელების გრავიტაციული მიზიდულობის გამო დიდი სიჩქარით მოძრაობენ. ცენტრში ერთმანეთთან ახლოს მდებარე ორი წყაროს გასამიჯნად მკვლევრებმა გამოიყენეს სპექტრო-ასტრომეტრია: ტექნიკა, რომელიც ზომავს ზუსტ სივრცულ გადანაცვლებებს ხაზოვან გამოსხივებაში. JWST-ის ხელსაწყოს მიერ მოწოდებული სივრცულად გარჩევადი მონაცემების გარეშე, სავარაუდოდ, სამი შავი ხვრელიდან მხოლოდ ერთის აღმოჩენა იქნებოდა შესაძლებელი.mpg

ალტერნატიული ახსნა, მათ შორის ზეახალი ვარსკვლავები, დარტყმითი ტალღები, ვარსკვლავური ქარები ან ძალიან მასიური ვარსკვლავები, გამოირიცხა დამატებითი სპექტრული ანალიზის შედეგად.mpg

გავლენა შავი ხვრელების ზრდაზე

როგორც New York Times იტყობინება, ცენტრალური წყვილის შერწყმა მომდევნო რამდენიმე ასეული მილიონი წლის განმავლობაშია მოსალოდნელი. „ეს მიუთითებს იმაზე, რომ შავი ხვრელების შერწყმა შესაძლოა იყოს დამატებითი, სწრაფი გზა ადრეულ სამყაროში მათი სწრაფი ზრდისთვის“, განაცხადა რობერტო მაიოლინომ, კემბრიჯის უნივერსიტეტის პროფესორმა და კვლევის თანაავტორმა.nytimes+1

მესამე, ცენტრიდან მოშორებული შავი ხვრელი შესაძლოა იყოს წინა გალაქტიკური შერწყმის ნარჩენი, რომელიც გრავიტაციული უკუცემის ბიძგით გადაადგილდა, ან ის შესაძლოა ცენტრისკენ მიგრირებდეს. მასპინძელი გალაქტიკის მთლიანი ვარსკვლავური მასა დაახლოებით 1.3 მილიარდ მზის მასას შეადგენს, რაც ნიშნავს, რომ შავი ხვრელები სისტემის მთლიანი მასის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენენ.mpg

მკვლევრების თქმით, ეს სისტემა არის შავი ხვრელების შერწყმის პოტენციური წინამორბედი, რომლის დაკვირვებაც მომავალში შესაძლებელი იქნება გრავიტაციული ტალღების ისეთი პერსპექტიული მოწყობილობებით, როგორიცაა LISA, ევროპის კოსმოსური სააგენტოს მიერ დაგეგმილი კოსმოსური დეტექტორი.miragenews+1