Հետազոտություն. Եվրոպայում երաշտների հիմնական պատճառը ոչ թե անձրևների պակասն է, այլ ծայրահեղ շոգը

Մարդու գործունեությամբ պայմանավորված կլիմայի փոփոխությունն ուժգնացնում է երաշտը ողջ Եվրոպայում ոչ թե տեղումների նվազման, այլ ծայրահեղ շոգի պատճառով, որն աննախադեպ տեմպերով գոլորշիացնում է ջուրը հողից, լճերից և գետերից: Այս մասին ասվում է World Weather Attribution խմբի կողմից հինգշաբթի օրը հրապարակված վերլուծության մեջ:

Եվրոպան չորանում է շոգի, այլ ոչ թե անձրևների բացակայության պատճառով

Եվրոպական 12 երկրների գիտնականներ վերլուծել են տեղումների միտումները, հողի խոնավությունը և «պոտենցիալ գոլորշիացումը» (ցուցանիշ, որը չափում է մթնոլորտի՝ ցամաքից խոնավություն կլանելու կարողությունը) և եզրակացրել, որ ծայրահեղ շոգը սովորական չորային ժամանակահատվածները վերածում է ուժեղ երաշտների: Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ կլիմայի փոփոխության պատճառով Արևմտյան Եվրոպայում գյուղատնտեսական հողերի երաշտի հավանականությունն այժմ հինգ անգամ ավելի մեծ է, իսկ Արևելյան Եվրոպայում, որտեղ չորային պայմանները պահպանվում են արդեն վեց ամիս, այն 11 անգամ ավելի հավանական է դարձել: Նման ինտենսիվ պայմաններ առաջացնող գոլորշիացման պահանջարկը նախաարդյունաբերական դարաշրջանի համեմատ մոտ 80 անգամ ավելի հավանական է Արևմտյան Եվրոպայում և 40 անգամ ավելի հավանական՝ Արևելյան Եվրոպայում:Euronews.com+1

«Եվրոպայի կլիման արագորեն փոխվում է», ասել է Նիդերլանդների թագավորական օդերևութաբանական ինստիտուտի կլիմայագետ, դոկտոր Սառա Քյուն: «Թեև անձրևների տեղումների պատկերը դեռևս անկայուն է, մեր բացահայտումները ցույց են տալիս, որ ծայրահեղ շոգը դառնում է մեր մայրցամաքում երաշտի հիմնական պատճառը»:Euronews.com

Արդեն իսկ ճգնաժամի մեջ գտնվող մայրցամաքը

Այս բացահայտումներն արվում են այն ժամանակ, երբ Ֆրանսիայում սպասվում է վերջին 50 տարվա ընթացքում եգիպտացորենի ամենավատ բերքահավաքը, Ռումինիան կորցրել է ավելի քան մեկ միլիոն հեկտար ցանքատարածություն, իսկ մայրցամաքի գետերն այնքան են ցամաքել, որ նավագնացության ուղիները խափանվել են, իսկ էներգիայի արտադրությունը հայտնվել է ճնշման տակ: Ըստ Reuters-ի՝ մի շարք երկրներում, այդ թվում՝ Ռումինիայում և Հունաստանում, ջրի ցածր մակարդակի պատճառով խաթարվել են գյուղատնտեսությունը, նավագնացությունը և արդյունաբերությունը:104.1 WIKY | Adult Contemporary Radio+2

Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցի (ETH Zurich) Մթնոլորտային և կլիմայական գիտությունների ինստիտուտի դոկտոր Դոմինիկ Շումախերն ասել է, որ այս օրինաչափությունը հիմնարար փոփոխություն է նշանավորում եվրոպական երաշտների ձևավորման հարցում: «Ջերմաստիճանի բարձրացմանը զուգընթաց՝ մթնոլորտի «ծարավն» արագորեն մեծանում է՝ խոնավությունը ներծծելով գետերից, լճերից, ջրամբարներից և հողից», ասել է նա:Euronews.com

Ջերմաստիճանի բարձրացումը նշանակում է վտանգի մեծացում

Եվրոպան աշխարհի ամենաարագ տաքացող մայրցամաքն է, և Կոպեռնիկուսի կլիմայի փոփոխության ծառայությունը հաստատել է, որ 2026 թվականի հունիսը եղել է ամենաշոգը Արևմտյան Եվրոպայի պատմության մեջ: WWA-ի հետազոտությունը նախազգուշացրել է, որ ներկայիս 1,4°C տաքացման պայմաններում իրավիճակն արդեն իսկ ծայրահեղ է, իսկ եթե արտանետումների պատճառով ջերմաստիճանը բարձրանա 2,8°C-ով, ապա ուժեղ գոլորշիացման պայմանների հավանականությունը կարող է կրկնապատկվել:CopernicusECMWF+1

«Առանց արտանետումների արագ կրճատման՝ «տապ ու չոր ամառները» Եվրոպայում կդառնան ամենամյա երևույթ», նախազգուշացրել է Լոնդոնի Իմպերիալ քոլեջի դոկտոր Մարիամ Զաքարիան: ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության հարցերով գործադիր քարտուղար Սայմոն Սթիլն այս բացահայտումներն անվանել է «անտեսել չհանդուրժող կարմիր ահազանգ այն մասին, որ մեր մոլորակը գերտաքանում է»:Euronews.com