Öfgafullur hiti en ekki rigningarleysi veldur þurrkum í Evrópu, sýnir rannsókn

Loftslagsbreytingar af mannavöldum herða nú tökin á þurrkum um alla Evrópu, ekki með því að draga úr úrkomu heldur með því að valda öfgafullum hita sem gufar upp vatni úr jarðvegi, vötnum og ám á áður óþekktum hraða. Þetta kemur fram í greiningu sem samtökin World Weather Attribution birtu á fimmtudag.

Hiti en ekki rigningarleysi þurrkar upp Evrópu

Vísindamenn frá 12 Evrópulöndum greindu úrkomuþróun, jarðvegsraka og „mögulega uppgufun“: mælikvarða á getu lofthjúpsins til að draga raka úr landinu, og komust að þeirri niðurstöðu að öfgafullur hiti breyti venjulegum þurrkatímabilum í alvarlega þurrka. Rannsóknin sýndi að þurrkar í ræktunarjarðvegi í Vestur-Evrópu eru nú fimm sinnum líklegri vegna loftslagsbreytinga, á meðan þeir eru ellefu sinnum líklegri í Austur-Evrópu, þar sem þurrt ástand hefur ríkt í sex mánuði. Uppgufunarþörf sem getur valdið svo alvarlegum aðstæðum er um það bil 80 sinnum líklegri í Vestur-Evrópu og 40 sinnum líklegri í Austur-Evrópu miðað við tímabilið fyrir iðnvæðingu.Euronews.com+1

„Loftslag í Evrópu er að breytast hratt,“ sagði dr. Sarah Kew, loftslagsvísindamaður hjá Konunglegu hollensku veðurstofunni. „Þótt úrkomumynstur séu enn breytileg sýna niðurstöður okkar að öfgafullur hiti er að taka við sem helsti drifkraftur þurrka á álfunni okkar“.Euronews.com

Álfa þegar í kreppu

Niðurstöðurnar koma á sama tíma og Frakkland stefnir í sína verstu maísuppskeru í 50 ár, Rúmenía hefur misst meira en milljón hektara af ræktarlandi og vatnsstaða í ám álfunnar er svo lág að siglingaleiðir truflast og orkuframleiðsla er undir álagi. Samkvæmt Reuters hafa lönd á borð við Rúmeníu og Grikkland fundið fyrir truflunum á landbúnaði, skipasiglingum og iðnaði vegna lágrar vatnsstöðu.104.1 WIKY | Adult Contemporary Radio+2

Dr. Dominik Schumacher, frá Loftslags- og lofthjúpsvísindastofnun ETH í Zürich, sagði þetta mynstur marka grundvallarbreytingu á því hvernig þurrkar myndast í Evrópu. „Eftir því sem hitastigið hækkar eykst þorsti lofthjúpsins hratt og hann sýgur raka úr ám, vötnum, miðlunarlónum og jarðvegi,“ sagði hann.Euronews.com

Hækkandi hitastig þýðir vaxandi hætta

Evrópa er sú álfa þar sem hlýnun er hvað örust í heiminum, og Loftslagsbreytingaþjónusta Kópernikusar staðfesti að júní 2026 hefði verið sá heitasti sem mælst hefur í Vestur-Evrópu. WWA-rannsóknin varaði við því að við núverandi hlýnun upp á 1,4°C séu aðstæður þegar orðnar öfgafullar, og ef losun ýtir hitastiginu upp í 2,8°C gætu líkurnar á mikilli uppgufun tvöfaldast.CopernicusECMWF+1

„Sviðnandi og þurrir sumardagar“ verða árlegur viðburður í Evrópu án skjótra aðgerða til að draga úr losun, varaði dr. Mariam Zachariah við hjá Imperial College í Lundúnum. Simon Stiell, framkvæmdastjóri Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna, kallaði niðurstöðurnar „rauða viðvörun sem ekki er hægt að hunsa um að reikistjarnan okkar sé að ofhitna“.Euronews.com