Իռլանդիայի Ուիկլոու կոմսությունում հայտնաբերվել է նախապատմական ամենամեծ բնակավայրը

Հետազոտողները Ուիկլոու կոմսության Brusselstown Ring-ը նույնականացրել են որպես Բրիտանիայում և Իռլանդիայում երբևէ հայտնաբերված նախապատմական ամենամեծ բլրային ամրոց-բնակավայրը, որտեղ առկա են ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարերին թվագրվող ավելի քան 600 տների հետքեր։

2025 թվականի նոյեմբերին Antiquity ամսագրում հրապարակված այս հայտնագործությունը տեղանքը դարձնում է կարևոր բացահայտում վաղ բնակեցման օրինաչափությունները հասկանալու համար և ենթադրում է, որ Հյուսիսային Եվրոպայում պրոտո-քաղաքային զարգացումը կարող էր տեղի ունենալ գրեթե 500 տարի ավելի վաղ, քան ավանդաբար ընդունված էր:phys+4

Խիտ բնակեցումը բացահայտում է բրոնզի դարի կյանքի նոր մասշտաբը

LiDAR տեխնոլոգիայի կիրառմամբ օդային հետազոտությունները Brusselstown Ring-ում բացահայտել են ավելի քան 600 հավանական բնակելի հարթակ, որոնցից 98-ը՝ ներքին պարսպապատ տարածքում, իսկ 509-ը՝ ներքին և արտաքին պարիսպների միջև։ Սա զգալիորեն գերազանցում է Իռլանդիայում նախկինում հայտնի ամենամեծ նախապատմական բնակավայրերը՝ Սլայգո կոմսության Mullaghfarna-ն և Քլեր կոմսության Turlough Hill-ը, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում էր մոտավորապես 140-150 տուն:phys+3

Բելֆաստի Քուինսի համալսարանի դոկտորանտ և հետազոտության համահեղինակ դոկտոր Շերի Էդվարդսը ընդգծել է տեղանքի կարևորությունը։ «Այս վայրը՝ բլուրների վրա տեղակայված այլ փոքր թվով բնակավայրերի հետ միասին, կարծես թե առաջացել է մ.թ.ա. 1200 թվականի շրջակայքում», — ասել է նա։ «Այս օրինաչափությունը կտրուկ հակադրվում է իռլանդական նախապատմական բնակավայրերի ավելի տիպիկ ձևին, որոնք սովորաբար բաղկացած են մեկից հինգ բնակարանից»:independent+1

2024 թվականին դոկտոր Դիրկ Բրանդհերմի, դոկտոր Էդվարդսի, դոկտոր Լինդա Բուտուայի և Ջեյմս Օ'Դրիսկոլի կողմից իրականացված չորս փորձնական պեղումները հաստատել են նախապատմական բնակեցման փաստը։ Ռադիոածխածնային թվագրումը բնակավայրի օգտագործման ժամանակաշրջանը սահմանել է մոտավորապես մ.թ.ա. 1193-ից 410 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում, որն ընդգրկում է ինչպես ուշ բրոնզի, այնպես էլ վաղ երկաթի դարերը։ Պեղված չորս բնակելի հարթակները, որոնց տրամագիծը տատանվում է 6-ից 12 մետր, ցույց են տալիս միաժամանակյա բնակեցման նշաններ՝ առանց որևէ նյութական տարբերության, որը կմատնանշեր սոցիալական հիերարխիան:cambridge+3

Ջրային ենթակառուցվածք և տարածաշրջանային համատեքստ

Հնագետները նաև հայտնաբերել են այն, ինչը կարող է լինել իռլանդական բլրային ամրոցում երբևէ գտնված առաջին ջրի ցիստեռնը։ Նավակի տեսք ունեցող կառույցը, որը սահմանազատված է մեծ քարե բլոկներով և ունի դրա մեջ հոսող առվակի հետքեր, կարող է ներկայացնել մեծ բնակչությանը սպասարկելու համար նախատեսված բարդ համայնքային ենթակառուցվածք:phys+2

Brusselstown Ring-ը գտնվում է Baltinglass-ի բլրային ամրոցների կլաստերում, որը ներառում է մինչև 13 մեծ բլրային պարսպապատ տարածքներ։ Դրանք անընդհատ օգտագործվել են վաղ նեոլիթից մինչև բրոնզի դարի ավարտը՝ մոտավորապես մ.թ.ա. 3700-ից 800 թվականներին։ Տեղանքը լքվել է մ.թ.ա. երրորդ դարի շրջակայքում, ինչը հետևում էր երկաթի դարում տարածաշրջանային անկման ավելի լայն միտումին:independent+3