Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

reuters.com:nature.com+1:news.oregonstate.edu+1:Լուսնի սիմուլացված հողում՝ որդերի կոմպոստի հետ խառնուրդով աճեցված կարտոֆիլը նույնքան լավ է աճել, որքան Երկրի լավագույն գյուղատնտեսական հողերում աճեցված կարտոֆիլը, այս շաբաթ հայտնել են Օրեգոնի պետական համալսարանի հետազոտողները: Համալսարանի տվյալներով՝ պալարները անվտանգ են սննդի համար և նույնքան սննդարար, որքան սովորական կարտոֆիլը:news.oregonstate.edu
NASA-ի կողմից ֆինանսավորվող հետազոտությունը հրապարակվել է npj Microgravity ամսագրում: Այն անդրադառնում է NASA-ի Artemis ծրագրի առանցքային հարցին, որը նպատակ ունի ապահովել մարդու երկարատև ներկայությունը Լուսնի վրա: Համալսարանի հաղորդմամբ՝ այդ նպատակը պահանջում է տեղում սննդամթերք աճեցնել՝ Երկրից թանկարժեք մատակարարման առաքելություններից կախվածությունը նվազեցնելու համար:nature.com+1
Reuters-ի հաղորդմամբ՝ թիմը ջերմոցում աճեցրել է Modoc կարտոֆիլի տեսակը, որը վաղահաս է, ունի կարմիր կեղև և սպիտակ միջուկ: Նրանք փորձարկել են ռեգոլիտի հինգ սիմուլանտներ, որոնք ընդօրինակում են Լուսնի ծովերի և բարձրավանդակների շրջանները: Համեմատության համար օգտագործված հողը վերցվել է Օրեգոնի Հերմիստոն քաղաքից, որը հայտնի է կարտոֆիլի աշխարհի ամենաբարձր բերքատվությամբ, հայտնում է Օրեգոնի պետական համալսարանը:reuters.com+1
Մաքուր սիմուլանտում աճեցված բույսերը թերաճ էին և ունեին թույլ զարգացած արմատներ: 5%-ից 15% վերմիկոմպոստի (երկրային որդերի կողմից արտադրված օրգանական պարարտանյութ) ավելացումը միայն մասնակի վերականգնում է ապահովել: Համալսարանի տվյալներով՝ 30% վերմիկոմպոստի խառնուրդը հասել է Երկրի հողում աճեցված բույսերի աճի ցուցանիշներին: Reuters-ի տեղեկատվությամբ՝ այդ մակարդակում բերքատվությունը նույնական էր Հերմիստոնի հողի հետ: Քանի որ բույսերն աճում էին փոքր թաղարներում, պալարները փոքր էին, հիմնականում 10 գրամից պակաս, նույնիսկ Երկրի հողում:news.oregonstate.edu+1
«Լուսնային ռեգոլիտը չի պարունակում ազոտ, ուստի առանց հավելումների ոչ մի մշակաբույս չի աճի», — Reuters-ին ասել է ավագ հեղինակ Այմերիկ Գոյերը:reuters.com
Լուսնային ռեգոլիտը պարունակում է նաև ծանր մետաղների, օրինակ՝ պղնձի բարձր մակարդակ: «Առանց օրգանական նյութերի կարտոֆիլը չափազանց շատ ծանր մետաղներ է կլանում, ինչը կարող է թունավոր դառնալ բույսերի համար», — ասել է Գոյերը: Նա El País-ին հայտնել է, որ կոմպոստը, հավանաբար, կապում է պղնձի իոնները և սահմանափակում դրանց կլանումը արմատների կողմից:english.elpais.com+1
«Մենք հավատում ենք, որ կոմպոստն օգնում է հավասարակշռել լուսնային ռեգոլիտում առկա թունավորությունը՝ նվազեցնելով բույսերի վրա վնասակար միացությունների ազդեցությունը», — ասել է առաջին հեղինակ Դեյվիդ Հենդին՝ Գոյերի լաբորատորիայի հետդոկտորանտը, ըստ Օրեգոնի պետական համալսարանի: Պալարները պահպանել են իրենց սննդային արժեքը և չեն ցուցաբերել գլիկոալկալոիդների վիճակագրորեն նշանակալի աճ, որոնք կարտոֆիլի բնական թույներ են և հաճախ կապված են կեղևի տակ գտնվող կանաչ բծերի հետ:news.oregonstate.edu
Հեղինակները նշում են, որ իրենք առաջինն են ցույց տվել, որ լուսնային ռեգոլիտի սիմուլանտներում աճեցված պալարները սննդային առումով համարժեք են Երկրի վրա աճեցվածներին, հայտնում է Sci.News-ը: Նրանք ենթադրում են, որ ռեգոլիտի վրա հողագործությունը կարող է չաշխատել Լուսնի վրա սննդի արտադրության սկզբնական փուլում, սակայն այն կարող է դառնալ երկարաժամկետ տարբերակ, եթե օրգանական նյութերը շարունակաբար ավելացվեն, հայտնում է Cosmos-ը: Տիեզերագնացները կարող են իրենց հետ վերցնել կոմպոստի փոքր պաշար և այնուհետև ավելին պատրաստել սննդի և բուսական մնացորդներից: Օրեգոնի պետական համալսարանի տվյալներով՝ առաջիկա հոդվածում կհամեմատվեն կարտոֆիլի 10 տեսակներ:connectsci.au+2
Կարտոֆիլը դեռ ոչ ոք չի համտեսել: «Ցավոք, մենք դեռ չենք համտեսել դրանք: Մենք բերքն օգտագործել ենք լաբորատոր վերլուծությունների համար», — ասել է Գոյերը:english.aawsat.com