კვლევა: დედამიწის თითქმის ყველა რეგიონი 1.5 გრადუსიანი დათბობის ზღვარზეა

დედამიწის თითქმის ყველა რეგიონი უკვე იმდენად გათბა, რამდენსაც გლობალური დათბობის 1.5 გრადუსიანი ზღვრის მიღწევისას ელოდნენ, ნათქვამია 9 ნოემბერს Nature Climate Change-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში. 2025 წლისთვის ადამიანის საქმიანობით გამოწვეულმა დათბობამ 1.5 გრადუსიანი ზღვრისთვის მოსალოდნელი დონის 90-94 პროცენტი, ხოლო 2 გრადუსიანი ზღვრისთვის მოსალოდნელი დონის 65-76 პროცენტი შეადგინაnature.com.

ავტორები აღნიშნავენ, რომ შედეგები აჩვენებს, რომ "მიმდინარე დათბობა უკვე განურჩეველია 1.5 გრადუსიანი სამყაროსგან." კვლევის გაურკვევლობის დიაპაზონი ყველა რეგიონისთვის მოიცავს ამ ზღვრისთვის მოსალოდნელი დათბობის 100 პროცენტს, ამიტომ მიმდინარე დათბობა სტატისტიკურად 1.5 გრადუსიანი სამყაროსგან განსხვავებული არ არის. ნაშრომი გამოქვეყნდა მაშინ, როდესაც თურქეთის ქალაქ ანტალიაში გაეროს კლიმატის კონფერენცია COP31 მიმდინარეობსgizmodo.com+1.

არქტიკა ყველაზე სწრაფად თბება

მკვლევარებმა, ვიქტორიას უნივერსიტეტის ტონგ ლის ხელმძღვანელობით, შეისწავლეს კლიმატის ცვლილების მთავრობათაშორისი პანელის (IPCC) მიერ განსაზღვრული 46-ვე რეგიონი. მათ ისტორიული დაკვირვებები კლიმატური მოდელების სიმულაციებს შეუთავსეს, რამაც მათ საშუალება მისცა შეეფასებინათ მდგომარეობა ისეთ ადგილებში, სადაც მონაცემები მწირია, მაგალითად აფრიკის, სამხრეთ ამერიკისა და პოლარული რეგიონების დიდ ნაწილში. ყველაზე მეტად რუსეთის არქტიკა დათბა, სადაც ტემპერატურა 1850-1900 წლების დონეს 3.3 გრადუსით აღემატება. მას მოსდევს ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთი 2.6 გრადუსით. ოკეანის გავლენის ქვეშ მყოფი რეგიონები, მათ შორის სამხრეთ ამერიკის სამხრეთი ნაწილი, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზია და ახალი ზელანდია, ყველაზე ნაკლებად დათბა, დაახლოებით 1 გრადუსითchosun.com+1.

"თითქმის ყველა რეგიონი გლობალურ საშუალო მაჩვენებელზე სწრაფად თბება," განაცხადა ზვიერსმა პრესკონფერენციაზე. კვლევამ აჩვენა, რომ დათბობის უმეტესი ნაწილი სათბურის აირებმა გამოიწვია, ხოლო აეროზოლურმა დაბინძურებამ ეს პროცესი ნაწილობრივ დააბალანსა. შედეგებისადმი ნდობა ყველაზე მაღალი ტროპიკულ რეგიონებშია, სადაც ბუნებრივი ცვალებადობა ნაკლებიაnature.com+1.

ზღვრები უფრო ახლოვდება

კვლევის შეფასებით, გლობალურმა დათბობამ 2025 წელს დაახლოებით 1.4 გრადუსი შეადგინა. Público-ს ცნობით, მაღალი ემისიების სცენარის შემთხვევაში, მსოფლიო 1.5 გრადუსიან ზღვარს 2029 წლისთვის, ხოლო 2 გრადუსიან ზღვარს 2042 წლისთვის გადალახავს. ზვიერსმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ დათბობის 2 გრადუსზე ქვემოთ შენარჩუნება ჯერ კიდევ შესაძლებელია, თუმცა ეს "მოითხოვს ემისიების ძალიან სწრაფ შემცირებას მიმდინარე დონეებიდან," იტყობინება Público. ავტორები ასევე აფრთხილებენ, რომ ანალიზი ეყრდნობა მოდელების შედარებით მცირე ნაკრებსpublico.pt.

თანმხლებ კომენტარში, დიდი ბრიტანეთის Met Office-ის პიტერ სტოტი წერს, რომ ხმელეთის უმეტეს რეგიონში პარიზის შეთანხმების ზღვრები "უკვე საშიშად ახლოსაა." ესპანეთის Science Media Centre-ის ექსპერტებმა კვლევას მაღალი ხარისხის ნაშრომი უწოდეს. ერთ-ერთმა აღნიშნა, რომ კვლევა მოიცავს ხმელეთს და არა ოკეანის სითბოს. მეორემ კი დაამატა, რომ ევროპის ხმელთაშუა ზღვის რეგიონი უკვე 1.7 გრადუსზე მეტით გათბაnature.com+1.

ლის თქმით, შეფასებები რეგიონებს დაეხმარება "გაიგონ, თუ როგორ შეიცვალა კლიმატი და ასევე მხარი დაუჭიროს მათ ძალისხმევას მომავლისთვის დაგეგმვისა და ადაპტაციისთვის," იტყობინება Gizmodogizmodo.com.