UEA: Yenilenebilir enerjideki büyümeyi artık enerji güvenliği tetikliyor

Uluslararası Enerji Ajansı 6 Kasım Cuma günü yaptığı açıklamada, ithal yakıtlardaki dalgalanmalardan korunmaya çalışan ülkelerin yenilenebilir enerjideki büyümenin ana nedeni haline geldiğini söyledi. Ajansın Yenilenebilir Enerji 2026 raporu, dünyanın 2026 ile 2031 yılları arasında yaklaşık 4.800 gigavatlık yenilenebilir güç kapasitesi ekleyeceğini ve bunun önceki altı yıllık döneme kıyasla yaklaşık %60 daha fazla olduğunu öngörüyor. Raporla ilgili haberlerde artış oranı %57 olarak belirtildi.iea.org+1

"Daha önce yenilenebilir enerjideki büyümenin ardındaki politika önceliği çevre kaygılarıydı ve düşen maliyetler yenilenebilir enerjiyi birçok pazarda rekabetçi bir seçenek haline getirmişti. Ancak bugün daha fazla ülke ithal yakıtlara olan bağımlılığını azaltmaya çalışırken, yenilenebilir enerjinin yaygınlaşmasını esas olarak enerji güvenliği tetikliyor," diyen UEA İcra Direktörü Fatih Birol'un bu açıklaması OPIS tarafından da aktarıldı.opis.com+1

Kriz haritayı genişletiyor

Tahmin, Şubat ayı sonunda İran savaşının patlak vermesiyle başlayan aylarca süren piyasa çalkantılarının ardından geldi. UEA, daha güçlü politika desteği ve güvenlik kaygılarının Hindistan, Güneydoğu Asya, Afrika ve Orta Doğu'da kurulumları hızlandırdığını söyledi. Çin haricindeki yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerin ilk kez gelişmiş ekonomiler kadar, yani her birinin yaklaşık 1.100 GW kapasite eklemesi beklenirken Çin'in yaklaşık 2.550 GW eklemesi öngörülüyor.english.aawsat.com+1

Rapora göre Hindistan, Çin'den sonra yeni kapasitede en büyük ikinci pazar haline gelecek, Güneydoğu Asya, Orta Doğu ve Afrika'daki ek kapasite ise yaklaşık üç katına çıkacak. Çin'in küresel kapasite artışındaki payının 2025'teki %60'ın üzerindeki seviyeden %53'e gerilemesi bekleniyor. Ajans, Çin'in sabit tarifelerden ihale sistemine geçmesinin ardından 2026'nın ilk dokuz ayında ülkedeki yeni güneş enerjisi kurulumlarının yaklaşık %55 düştüğüne dikkat çekti.trend.az

Güneş başı çekiyor, şebekeler zorlanıyor

Güneş fotovoltaik sistemleri büyümenin dörtte üçünden fazlasını oluşturacak, karasal rüzgar enerjisi ise ikinci sırada yer alacak. Yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının 2025'teki %33 seviyesinden 2031'de yaklaşık %45'e yükselmesi öngörülüyor. Yüksek petrol fiyatları, UEA'nın sıvı biyoyakıt üretimindeki büyüme tahminini de %40 artırmasına yol açtı.trend.az+2

Hızlı büyüme, elektrik sistemleri üzerinde yeni bir baskı oluşturuyor. Rapor, ileri aşamadaki şebeke bağlantı taleplerinin bir yılda %60 artarak 3.000 GW'a ulaştığını ortaya koydu. Trend'in aktardığına göre rapor ayrıca şebeke kısıtlamaları nedeniyle kaybedilen rüzgar ve güneş enerjisi üretiminin 2025'teki yaklaşık 200 teravatsaatten 2031 yılına kadar 800 TWh'i aşacağını öngörüyor.trend.az

Üç katına çıkarma hedefi hâlâ ulaşılmaz durumda

UEA'nın ana senaryosu, küresel kapasiteyi 2030'da yaklaşık 9.710 GW seviyesine koyuyor ve bu da COP28'in yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma hedefinin gerisinde kalıyor. Daha hızlı ihaleler, daha fazla şebeke yatırımı ve daha basit izin süreçleri büyümeyi %20 oranında artırabilir ve üç katına çıkarma hedefine 2031'de ulaşılmasını sağlayabilir.trend.az

Birol, bu değişimi küresel bir dönüşüm olarak nitelendirdi. "Halen küresel elektrik üretiminin üçte biri yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor. Önümüzdeki beş yıl içinde bu payın yarısına yaklaşması bekleniyor," dedi.en.apa.az