Կոպեռնիկոս. 2026 թվականին տաքացումը գրեթե հաստատ կգերազանցի 1,5 աստիճանը

Եվրոպական Միության կլիմայական մոնիտորինգի ծառայությունը ուրբաթ օրը՝ նոյեմբերի 6-ին, հայտարարել է, որ «գրեթե հաստատ է», որ 2026 թվականը կավարտվի նախաարդյունաբերական մակարդակից ավելի քան 1,5°C բարձր ցուցանիշով: Դա կլինի այդ շեմը հատած ընդամենը երկրորդ օրացուցային տարին՝ 2024 թվականից հետո: Աշխարհում նաև գրանցվել է պատմության մեջ ամենատաք հոկտեմբերը: Կոպեռնիկոսի կլիմայի փոփոխության ծառայությունը (C3S) 1,5°C-ը գերազանցելու հավանականությունը գնահատել է ավելի քան 99%: Նրա վիճակագրական մոդելը տարվա համար տալիս է 1,56°C-ից 1,61°C միջակայք:dw.com+1

Տեղեկագիրը հրապարակվում է Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում նոյեմբերի 9-ին՝ երկուշաբթի օրը մեկնարկող COP31 կլիմայական երկշաբաթյա գագաթնաժողովից օրեր առաջ, որտեղ հանդիպելու են կառավարությունների ներկայացուցիչները:climate.copernicus.eu+1

Ռեկորդային հոկտեմբեր

Հոկտեմբերին օդի մակերևութային միջին ջերմաստիճանն աշխարհում կազմել է 15,35°C: Դա 1,75°C-ով բարձր էր 1850-1900 թվականների ելակետային ցուցանիշից և երրորդ ամիսն անընդմեջ 1,5°C-ից բարձր: Հոկտեմբերի նախորդ ռեկորդը 1,7°C էր, որը սահմանվել էր 2023 թվականին: Բևեռային շրջաններից դուրս ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը միջինում կազմել է 20,95°C, ինչը նույնպես ռեկորդային է այս ամսվա համար:mobile.aa.com.tr+1

«Հոկտեմբերը շարունակել է արտասովոր գլոբալ տաքացման միտումը՝ ռեկորդային գլոբալ և ծովի մակերևույթի ջերմաստիճաններով», — ասել է Միջին միջակայքի եղանակի կանխատեսումների եվրոպական կենտրոնի կլիմայական հարցերով ռազմավարական ղեկավար Սամանթա Բերջեսը, որը ղեկավարում է «Կոպեռնիկոս» ծառայությունը: «Բացառիկ ուժեղ Էլ Նինյոն լրացուցիչ ջերմություն է ավելացնում մարդու գործունեությունից արդեն իսկ տաքացած կլիմային»: Բերջեսը նաև նշել է, որ 2023-ից 2026 թվականների չորս տարվա միջին ցուցանիշը, ըստ սպասումների, կգերազանցի 1,5°C-ը: Նրա խոսքով՝ դա ցույց է տալիս, թե «որքան կայուն է դարձել գլոբալ տաքացման այս ժամանակահատվածը»:france24.com+1

«Կոպեռնիկոսը» սպասում է, որ 2026 թվականը կլինի պատմության մեջ երկրորդ ամենատաք տարին: Ծառայությունը 20% հավանականություն է տեսնում, որ տարին կհավասարվի կամ կգերազանցի 2024 թվականի ցուցանիշը: Տվյալների այլ բազաներ ավելի բարձր ցուցանիշներ են կանխատեսում: Carbon Brief-ի վերլուծությունը ռեկորդային տարվա հավանականությունը Berkeley Earth-ի տվյալներով գնահատել է մինչև 97%, իսկ վեց տվյալների բազաների հանրագումարով՝ մոտ 67%: Այն նաև նշել է, որ 1,5°C-ից բարձր մեկ տարին ինքնին չի խախտում Փարիզի համաձայնագրի նպատակը, որը չափվում է երկարաժամկետ կտրվածքով:carbonbrief.org+1

Էլ Նինյոն դեռ չի հասել իր գագաթնակետին

Սեպտեմբերին Էլ Նինյոն գերազանցել է օրական ռեկորդը կարևորագույն Նինյո3.4 տարածաշրջանում: Գրեթե բոլոր մոդելները սպասում են, որ այն կդառնա պատմության մեջ ամենաուժեղը՝ այս ձմռանը հասնելով գագաթնակետին՝ մոտ 4°C-ի: Օդերևութաբաններն ասում են, որ դա կարող է նպաստել, որ 2027 թվականը դառնա ամենատաք տարին:france24.com+1

Թագավորական օդերևութաբանական ընկերության ճեպազրույցում նշվել է, որ այս երևույթը կարող է աշխարհում ջերմաստիճանը ժամանակավորապես հասցնել 1,6-ից 1,8°C-ի: Արտանետումների ընթացիկ տեմպերի պայմաններում դա երկարաժամկետ տաքացման այն մակարդակն է, որին աշխարհը կհասներ 10-ից 15 տարվա ընթացքում: «Կլիմայի փոփոխությունը արագացնում է ծայրահեղ եղանակային երևույթները, և երբ դրան ավելացնում ենք ռեկորդային Էլ Նինյոն, կարող ենք լուրջ ազդեցություններ սպասել այս և հաջորդ տարի», — ասել է ճեպազրույցը վարող Էլլա Գիլբերտը:rmets.org