Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn hækkar verðbólguspá vegna stríðsins í Íran

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (IMF) gerir ráð fyrir að alþjóðleg verðbólga hækki í 4,7% árið 2026, úr 4,1% árið 2025, og hjaðni síðan í 4,1% árið 2027. Sjóðurinn rekur hækkunina aðallega til hærra orku- og matvælaverðs vegna stríðsátaka í Miðausturlöndum. Spárnar koma fram í októberútgáfu World Economic Outlook sem birt var á ársfundi IMF og Alþjóðabankans í Bangkok.finance.yahoo+3

Talan fyrir 2026 er sú sama og í júlíuppfærslu sjóðsins, sem hafði þegar hækkað hana um 0,3 prósentustig frá apríl. Spáin fyrir 2027 er hins vegar hærri en 3,9% spá IMF frá því í júlí. Miðað við apríl lýsir IMF breytingunni sem 0,7 prósentustiga uppfærslu. „Vöxtur er að færast á milli landa eftir því hversu útsett þau eru fyrir framboðshokki vegna stríðsins og eftirspurnaraukningu tengdri gervigreind,“ segir í skýrslunni.3news+3

Olía, matvæli og gervigreind

IMF gerir ráð fyrir að olíuverð verði að meðaltali 95,74 dollarar á tunnu á þessu ári, upp úr 67,74 dollurum árið 2025, að því er El País greindi frá. Sjóðurinn benti einnig á fjárfestingasprengingu í gervigreind sem eykur eftirspurn eftir fjármagnsgæðum, byggingariðnaði, orku og hæfu vinnuafli. Hann kallaði þetta „stórt og snemmbært eftirspurnarhokk sem afhjúpar getutakmarkanir í mörgum geirum samtímis“. Grunnspáin gerir ráð fyrir að Hormuz-sund opnist í mars 2027 og að ástandið verði komið í svipað horf og fyrir stríð í október það ár.english.elpais+1

Gert er ráð fyrir að kjarnverðbólga, sem útilokar matvæli og orku, verði áfram há. IMF býst ekki við að hún fari aftur í 2% í Bandaríkjunum eða Evrópu fyrr en um mitt ár 2028. Sjóðurinn spáir 3,6% verðbólgu í Bandaríkjunum á þessu ári, 0,2 stigum yfir aprílspá, og að hún falli í 2,8% árið 2027. Líkön sjóðsins gefa til kynna um 30% líkur á að verðbólga í Bandaríkjunum fari yfir 4% á næsta ári. Sjóðurinn hélt spá sinni um hagvöxt á heimsvísu í 3,1% í ár og gerir ráð fyrir 3,4% árið 2027.finance.yahoo+2

Bretland og Ástralía

Sjóðurinn gerir nú ráð fyrir að neysluverð í Bretlandi hækki um 3,3% árið 2026, upp úr 3,2%, og 2,8% árið 2027, upp úr 2,4%, að því er ITV News greindi frá. John Healey fjármálaráðherra sagði að „átök í Miðausturlöndum og Evrópu bitni á fólki í Bretlandi og um allan heim“.itv

Fyrir Ástralíu spáir IMF 3,9% verðbólgu á þessu ári og 3,1% árið 2027, sem er yfir 2–3% markmiði Seðlabanka Ástralíu, samkvæmt Australian Associated Press. Meðal þróaðra hagkerfa er aðeins spáð meiri verðbólgu árið 2026 í Grikklandi, Búlgaríu, Litháen, Króatíu, Íslandi og Andorra. Seðlabankinn hækkaði stýrivexti í 4,6% í september. Adam Boyton hjá ANZ sagði að frekari hækkun í nóvember væri líklegri en ekki.canberratimes

IMF sagði að áhættuþættir væru frekar neikvæðir. Langdregin pattstaða eða frekari stigmögnun í Miðausturlöndum gæti „haldið orku- og matvælaverði háu og sveiflukenndu,“ varaði sjóðurinn við, og endurmat á horfum gervigreindar gæti leitt til leiðréttinga á hlutabréfamörkuðum.3news