Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα επτά από τα εννέα πλανητικά όρια, σύμφωνα με έκθεση

Επτά από τα εννέα Πλανητικά Όρια που ορίζουν έναν ασφαλή χώρο λειτουργίας για τον ανθρώπινο πολιτισμό έχουν πλέον ξεπεραστεί, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με τον Έλεγχο Πλανητικής Υγείας 2026 που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από το Εργαστήριο Πλανητικών Ορίων του Ινστιτούτου του Πότσδαμ για την Έρευνα των Κλιματικών Επιπτώσεων στη Γερμανία.oceanographicmagazine+2

Η ετήσια αξιολόγηση, η οποία συντάχθηκε από περισσότερους από 60 επιστήμονες, διαπίστωσε ότι η κλιματική αλλαγή, η ακεραιότητα της βιόσφαιρας, η αλλαγή στη χρήση γης, η αλλαγή στα γλυκά ύδατα, οι βιογεωχημικές ροές, οι νέες οντότητες και η οξίνιση των ωκεανών -που έγινε το τελευταίο όριο που παραβιάστηκε το 2025- έχουν επιδεινωθεί από τότε που ξεκίνησε η παρακολούθηση το 2009. Μόνο δύο όρια, η εξάντληση του στρώματος του όζοντος στη στρατόσφαιρα και η ατμοσφαιρική συγκέντρωση αερολυμάτων, παραμένουν εντός ασφαλών ορίων.scientificamerican+2

"Η διάγνωση είναι σαφής. Η πίεση αυξάνεται σε κάθε Πλανητικό Όριο που βρίσκεται ήδη εκτός του ασφαλούς χώρου λειτουργίας", δήλωσε ο Boris Sakschewski, επιστήμονας του PIK και επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης. "Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος για μεγάλης κλίμακας, επίμονες και δυνητικά μη αναστρέψιμες αλλαγές αυξάνεται, ενώ το περιθώριο λάθους μας για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων στενεύει".phys+1

Μια χρονιά ακραίων φαινομένων

Η έκθεση έρχεται μετά από 12 μήνες κλιμακούμενων καιρικών καταστροφών που συνδέονται με την ανθρωπογενή θέρμανση. Οι πλημμύρες από τους μουσώνες του 2025 στο Πακιστάν επηρέασαν περισσότερους από 6,9 εκατομμύρια ανθρώπους. Η θερμική ενέργεια των παγκόσμιων ωκεανών έφτασε σε νέο ρεκόρ το ίδιο έτος, τροφοδοτώντας την ταχεία ενίσχυση του τυφώνα Melissa σε καταιγίδα κατηγορίας 5 πριν χτυπήσει την Τζαμάικα. Μεταξύ Ιανουαρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2025, θερμικό στρες που προκάλεσε λεύκανση επηρέασε περίπου το 84,4% της παγκόσμιας έκτασης των κοραλλιογενών υφάλων, το μεγαλύτερο τέτοιο γεγονός που έχει καταγραφεί.oceanographicmagazine+1

Το 2026, η Δυτική Ευρώπη κατέγραψε την πιο θερμή περίοδο Ιουνίου-Ιουλίου, με την ξηρασία να πλήττει τη Γαλλία, την Ισπανία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, παράλληλα με μεγάλες πυρκαγιές σε όλη την Ευρώπη και τον Καναδά. Ρεκόρ ζέστης σημειώθηκε επίσης στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και σε τμήματα της Μέσης Ανατολής.phys+1

Οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα έφτασαν στο ρεκόρ των 426 μερών ανά εκατομμύριο, σύμφωνα με το Scientific American, πολύ πάνω από τα 350 ppm που πολλοί επιστήμονες θεωρούν ασφαλές όριο και τα 280 ppm που επικρατούσαν πριν από τη βιομηχανοποίηση.scientificamerican

Οι καταβόθρες άνθρακα υπό πίεση

Η έκθεση εγείρει ένα ανησυχητικό ερώτημα σχετικά με το αν η καταβόθρα άνθρακα της ξηράς -τα δάση και τα εδάφη που απορροφούν μεγάλο μέρος των ανθρώπινων εκπομπών CO2- ενδέχεται να εξασθενεί υπό την επαναλαμβανόμενη πίεση της ζέστης, της ξηρασίας και της φωτιάς. Τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της ικανότητας της καταβόθρας μπορεί να υπερεκτιμούν την ανθεκτικότητά της, προειδοποίησαν οι συγγραφείς.oceanographicmagazine+1

"Η πορεία μας προς τις μηδενικές καθαρές εκπομπές βασίζεται σε λειτουργικές καταβόθρες άνθρακα. Οι τρέχουσες παρατηρήσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι ο πλανήτης μας μπορεί να χάνει την ικανότητα απορρόφησης των κραδασμών", δήλωσε ο Sakschewski.oceanographicmagazine

Η Levke Caesar, επικεφαλής ερευνήτρια του εργαστηρίου, τόνισε τη διασυνδεδεμένη φύση της κρίσης σε email προς το Courthouse News. "Δεν ωθούμε επτά ανεξάρτητα συστήματα πέρα από τα ασφαλή όριά τους, αλλάζουμε πολλά μέρη ενός συνδεδεμένου συστήματος ταυτόχρονα", είπε.courthousenews

Ο διευθυντής του PIK, Johan Rockström, έδωσε έναν τόνο επείγουσας ανάγκης μετριασμένο από αποφασιστικότητα: "Δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου, αλλά διαθέτουμε τη γνώση, την ικανότητα και τις λύσεις για να αλλάξουμε πορεία".phys+1