Չինաստանը ներկայացրել է AI-ի և չիպերի 5-ամյա ծրագիրը՝ ԱՄՆ-ի հետ բացը կրճատելու համար

Չինաստանը արագորեն կրճատում է արհեստական բանականության հնարավորությունների ոլորտում ԱՄՆ-ի հետ ունեցած տարբերությունը՝ դառնալով AI-ի գրեթե հավասար գերտերություն, չնայած ամերիկյան չիպերի արտահանման երկարամյա սահմանափակումներին, վկայում են փորձագիտական գնահատականները և երկու երկրների նոր կառավարական զեկույցները։

«ԱՄՆ-ի և չինական մոդելների միջև եղած բացը նեղ է և փխրուն», — երեքշաբթի օրը ABC News-ին հայտնել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի միջազգային հետազոտությունների դպրոցի ավագ գիտաշխատող Սեմ Սաքսը։ Սթենֆորդի մարդակենտրոն արհեստական բանականության ինստիտուտի վերջին զեկույցի համաձայն՝ Չինաստանը այս տարի փորձում է չեզոքացնել ԱՄՆ-ի առաջատարությունը:abcnews

Չինական AI մոդելների ալիքը

Վերջին ամիսներին չինական ընկերությունները թողարկել են մի շարք մրցունակ մոդելներ։ Պեկինում հիմնված Moonshot AI-ի Kimi K3-ը հուլիսին մոդելային ինտելեկտի ցուցանիշով աշխարհում զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ Anthropic-ի Claude Fable 5-ից և OpenAI-ի GPT-5.6 Sol-ից հետո։ DeepSeek-ը ապրիլին ներկայացրել է իր V4 մոդելը, իսկ Z.ai ստարտափը հունիսին թողարկել է GLM-5.2, իսկ օգոստոսին՝ GLM-5.3 մոդելները՝ բարելավված կոդավորման և գործակալային հնարավորություններով։ Alibaba ↗ 1.28% ընկերությունը հուլիսին ներկայացրել է իր Qwen3.8-Max մոդելը:abcnews

Դիստիլյացիայի շուրջ վեճը խորացնում է լարվածությունը

Սեպտեմբերի 8-ին ՀԴԲ-ն, Ազգային անվտանգության գործակալությունը և Կիբերանվտանգության գործակալությունը հրապարակել են զեկույց, որտեղ չինացի մշակողներին մեղադրել են ամերիկյան առաջատար մոդելներից հնարավորությունների «ագրեսիվ, չարամիտ և նպատակաուղղված դիստիլյացիայի» մեջ։ Նույն օրը ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը հայտարարել է. «Չինացիները դիստիլյացիայի են ենթարկում մեր մոդելները, բայց նրանք երբեք չեն կարող առաջ անցնել մեզանից»:abcnews

Չինաստանը մերժել է մեղադրանքները՝ դիստիլյացիան անվանելով արդյունաբերական ստանդարտ տեխնիկա և ԱՄՆ-ին մեղադրելով «AI արդյունաբերության մոնոպոլիզացիայի» ձգտման մեջ։ Ասիական հասարակության քաղաքականության ինստիտուտի գիտաշխատող Լիզի Լին նշել է, որ ռազմավարական հետևանքներն արդեն պարզ են. «ԱՄՆ լաբորատորիաները հսկայական ռեսուրսներ են ծախսում սահմանները ընդլայնելու համար, սակայն չինացի մշակողները կարող են սովորել այդ համակարգերից»:abcnews

Պեկինի նոր հնգամյա ծրագիրը

Մրցակցության ֆոնին Չինաստանի արդյունաբերության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարությունը երեքշաբթի օրը ներկայացրել է էլեկտրոնիկայի և IT արդյունաբերության նոր հնգամյա ծրագիրը։ South China Morning Post-ի հաղորդմամբ՝ ծրագիրը նպատակ ունի բեկում մտցնել AI-ի և ինտեգրված սխեմաների, այդ թվում՝ RISC-V չիպերի ոլորտում՝ արևմտյան տեխնոլոգիաներից կախվածությունը նվազեցնելու համար:scmp

Ընթացիկ բանավեճերը հատկապես կարևոր են Չինաստանի նախագահ Սի Ծինփինի՝ Վաշինգտոն կատարելիք այցի նախաշեմին, որտեղ նա հանդիպելու է նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ։ Միևնույն ժամանակ, Չինաստանի պետական անվտանգության նախարար Չեն Իսինը կիրակի օրը հրապարակված հոդվածում զգուշացրել է, որ AI-ն սպառնալիքներ է պարունակում՝ գաղափարական մանիպուլյացիաներից մինչև կիբերհարձակումներ, այն անվանելով «մեծ տերությունների միջև ռազմավարական մրցակցության նոր ասպարեզ»:techradar+1