აშშ-მა ირანში ისლამური რევოლუციის გვარდიის სამიზნეებზე ახალი იერიში მიიტანა

სამშაბათს შეერთებული შტატების სამხედრო ძალებმა ირანში ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის (IRGC) სამიზნეებზე ახალი იერიში მიიტანეს. ეს ბოლო ორი დღის განმავლობაში განხორციელებული მეორე თავდასხმაა, რაც ვაშინგტონსა და თეირანს შორის ჰორმუზის სრუტის კონტროლის გამო მიმდინარე ექვსთვიანი კონფლიქტის კიდევ უფრო გამწვავებაზე მიუთითებს.

აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ ოპერაციის შესახებ X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში განაცხადა, რომ "აშშ-ის ძალებმა დაიწყეს ირანში ისლამური რევოლუციის გვარდიის კორპუსის (IRGC) სამიზნეებზე დარტყმა" აღმოსავლეთ დროით შუადღისას. მიზეზად დასახელდა "IRGC-ის მიერ ჰორმუზის სრუტეში კომერციულ გემებზე და რეგიონში დისლოცირებულ ამერიკელ სამხედროებზე განხორციელებული თავდასხმის მცდელობები".aljazeera+2

ირანული სახელმწიფო მედიის, Nour News-ისა და Tasnim-ის ცნობით, აფეთქებები დაფიქსირდა ირანის სამხრეთით, მათ შორის საპორტო ქალაქ ბანდარ-აბასში, ყეშმის კუნძულსა და ჩაბაჰარში. დარტყმები განხორციელდა მას შემდეგ, რაც საზღვაო უსაფრთხოების კონსულტანტ Marisks-ის ინფორმაციით, სრუტის დატოვების მცდელობისას ორი ნავთობტანკერი ჭურვებით დაზიანდა.theedgemarkets+2

შაბათ-კვირის ესკალაცია

სამშაბათის ოპერაციას წინ უძღოდა სწრაფი ესკალაცია, რომელიც კვირას დაიწყო, როდესაც აშშ-ის ძალებმა იერიში მიიტანეს ლარაკის კუნძულზე განთავსებულ ირანულ სარაკეტო დანადგარებზე. ვაშინგტონის განცხადებით, ისინი სრუტეში საზღვაო ნაღმების დასადებად ემზადებოდნენ. ირანმა საპასუხოდ ღამით სარაკეტო და დრონებით იერიში მიიტანა იორდანიაში მდებარე აშშ-ის ავიაბაზებზე, მათ შორის მუვაფაქ სალტის ავიაბაზაზე, სადაც აშშ-ის საჰაერო ძალების 332-ე საექსპედიციო ფრთაა განთავსებული. იორდანიის სამხედროების ცნობით, მათ რვა ბალისტიკური რაკეტა ჩამოაგდეს, ხოლო არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა განაცხადა, რომ მათ საჰაერო სივრცისკენ გაშვებული ერთი დრონი გაანეიტრალეს.cnn+1

პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ორშაბათს დარტყმებს "ძალიან შეზღუდული" უწოდა, თუმცა არ გამორიცხა შემდგომი ქმედებები. "ჩვენ მათ მძიმედ დავარტყამთ", განუცხადა მან ჟურნალისტებს CNN-ის ცნობით. ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ სრუტე "ძალიან კარგ მდგომარეობაშია" და მასში ყოველ ღამე დაახლოებით 30 გემი გადის საზღვაო ფლოტის დახმარებით, თუმცა თვალთვალის მონაცემები აჩვენებს, რომ საზღვაო მიმოსვლა ომამდელ მაჩვენებელზე მნიშვნელოვნად დაბალია.rferl+1

განახლებული საომარი მოქმედებების ფონზე ნავთობის ფასები გაიზარდა და Brent-ის მარკის ნავთობის ფასმა ბარელზე 94 დოლარს გადააჭარბა. ომის დაწყებამდე, თებერვლის ბოლოს, მსოფლიო ნავთობის მარაგის დაახლოებით 20 პროცენტი ჰორმუზის სრუტეზე გადიოდა. AAA-ს მონაცემებით, აშშ-ში რეგულარული ბენზინის გალონის საშუალო ფასი 4,09 დოლარამდე გაიზარდა, რაც დაახლოებით 90 ცენტით მეტია 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით.krtv+1

დიპლომატიური ჩიხი

განახლებულმა საომარმა მოქმედებებმა დაასრულა რამდენიმეკვირიანი შედარებითი სიმშვიდე, რომლის დროსაც ტრამპის ადმინისტრაცია აცხადებდა, რომ სამხედრო დარტყმებიდან ეკონომიკურ ზეწოლაზე გადადიოდა. ივნისში პაკისტანისა და კატარის შუამავლობით ჩარჩო-შეთანხმებას მოეწერა ხელი, თუმცა 60-დღიანი მოლაპარაკებების პერიოდი შემდგომი შეთანხმების გარეშე დასრულდა.caspianpost+1

ირანის პრეზიდენტმა მასუდ ფეზეშქიანმა სამშაბათს ბიშკეკში, შანხაის თანამშრომლობის ორგანიზაციის სამიტზე გამოსვლისას განაცხადა, რომ თეირანი "დაუყოვნებლივ უპასუხებს", თუ ვაშინგტონი ივნისის ურთიერთგაგების მემორანდუმით ნაკისრ ვალდებულებებს შეასრულებს. თუმცა, ირანის პარლამენტის სპიკერმა მოჰამად ბაღერ ყალიბაფმა უფრო მკაცრი ტონი აირჩია და გააფრთხილა: "თუ მტერს სურს, რომ სპარსეთის ყურედან ნავთობი არ გავიტანოთ, მაშინ ვერავინ შეძლებს ნავთობის ექსპორტს".devdiscourse+1

ომის დაწყებიდან დღემდე 18 ამერიკელი სამხედრო დაიღუპა, ხოლო ირანმა ათასობით სამხედრო მსხვერპლის შესახებ განაცხადა. ვინაიდან არც ერთი მხარე არ აპირებს დათმობაზე წასვლას საზღვაო გზის საკითხში, კონფლიქტის ტრაექტორია გაურკვეველი რჩება, ხოლო მისი ადამიანური და ეკონომიკური დანაკარგები კვლავ იზრდება.krtv