აშშ-მა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პრეზიდენტს სანქციები დაუწესა

ტრამპის ადმინისტრაციამ სამშაბათს სანქციები დაუწესა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს (ICC) პრეზიდენტს, იაპონელ ტომოკო აკანეს და უფროს პროკურორს, სენეგალელ აბდულაიე სეიეს, რითაც ვაშინგტონმა ჰააგის ტრიბუნალის დემონტაჟისკენ მიმართული კამპანია გააძლიერა. ICC-მ საპასუხოდ განაცხადა, რომ ეს ზომები „კანონის უზენაესობას ძირს უთხრის“.

რუბიო ICC-ს „კორუმპირებულს და პოლიტიზებულს“ უწოდებს

სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ აღნიშნული პირების დასანქცირების შესახებ განაცხადა და მათ ბრალი დასდო ICC-ის მცდელობებში მონაწილეობაში, რომლებიც მიზნად ისახავს „იმ პირების გამოძიებას, დაკავებას ან გასამართლებას, რომელთა მთავრობაც არ დათანხმებულა ICC-ის იურისდიქციას“. რუბიომ ICC-ს „კორუმპირებული და პოლიტიზებული ზესახელმწიფოებრივი სასამართლო“ უწოდა, რომელმაც „ბოროტად გამოიყენა თავისი უფლებამოსილება“ და დასძინა: „ჩვენ არ შევეგუებით სახელმწიფო სუვერენიტეტზე თავდასხმას“.reuters+2

სანქციები დაწესდა 14203-ე საპრეზიდენტო განკარგულების საფუძველზე, რომელიც ტრამპმა 2025 წლის 6 თებერვალს მოაწერა ხელი და „ეროვნული საგანგებო მდგომარეობა“ გამოაცხადა აშშ-სა და ისრაელის წინააღმდეგ მიმართული ICC-ის ქმედებების გამო. აკანე და სეიე ამ განკარგულებით დასანქცირებული მე-11 და მე-12 პირები არიან, ყოფილ მთავარ პროკურორ კარიმ ხანთან და რვა მოსამართლესთან ერთად.al-monitor+1

ზომები ყინავს აშშ-ში არსებულ ნებისმიერ აქტივს და ფაქტობრივად წყვეტს ამ პირების წვდომას აშშ-ის ფინანსურ სისტემასთან. სახაზინო დეპარტამენტმა გასცა ზოგადი ლიცენზია, რომელიც აკანესთან დაკავშირებულ ტრანზაქციებს 17 სექტემბრამდე დასრულების საშუალებას აძლევს.reuters

ICC-ის პასუხი: „ჩვენ არ შევშინდებით“

ICC-მ განცხადების გაკეთებიდან რამდენიმე საათში უპასუხა. „როდესაც სასამართლოს წარმომადგენლებს კანონის გამოყენების გამო ემუქრებიან, საფრთხე ექმნება თავად საერთაშორისო სამართლებრივ წესრიგს“, – ნათქვამია სასამართლოს განცხადებაში. ICC-მ დასძინა, რომ ის „არ შეშინდება“ და „მტკიცედ დგას თავისი პერსონალისა და წარმოუდგენელი სისასტიკის მსხვერპლთა გვერდით“.ndtv

სანქციები ძირითადად პასუხია ICC-ის მიერ 2024 წლის ნოემბერში ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსა და ყოფილი თავდაცვის მინისტრის იოავ გალანტის წინააღმდეგ გაცემულ დაკავების ორდერებზე, ღაზას კონფლიქტის დროს ჩადენილი სავარაუდო სამხედრო დანაშაულების გამო. ტრამპმა განაცხადა, რომ კამპანია „მიზნად ისახავს ბიბის და სხვა პირების დაცვას“.aa+1

სამართლებრივი გამოწვევები და დიპლომატიური ზეწოლა

ადმინისტრაცია მზარდ სამართლებრივ წინააღმდეგობას აწყდება. ივნისში ICC-ის სამმა მოსამართლემ ტრამპს უჩივლა და განაცხადა, რომ სანქციები უკანონოა. ამ თვის დასაწყისში, Human Rights Watch-მა და სამმა სხვა ორგანიზაციამ შეიტანეს სარჩელი, რომელშიც ზომებს არაკონსტიტუციური უწოდეს.al-monitor+2

გასულ თვეში რუბიომ წამოიწყო დიპლომატიური კამპანია, რომელიც ICC-ის 125 წევრ სახელმწიფოს მოუწოდებს, დატოვონ ინსტიტუტი და პირობა დადო, რომ მას „აგურ-აგურ“ დაშლის. მას შემდეგ ვენესუელამ და ჩადმა სასამართლოს დატოვების განზრახვა გამოაცხადეს.mezha+1